Jaarstukken 2025

Stedelijke ontwikkeling

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x € 1.000,-

Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

Lasten

11.030

11.468

1.110

12.579

11.521

1.058

Baten

-7.069

-5.390

-1.815

-7.205

-8.085

880

Saldo

3.960

6.079

-704

5.374

3.436

1.938

Gemeentelijk vastgoed

Lasten

42.057

25.319

14.281

39.600

32.497

7.103

Baten

32.186

-25.989

-10.824

-36.813

-32.223

-4.590

Saldo

74.243

-670

3.456

2.786

273

2.513

Wonen

Lasten

676

712

366

1.078

767

311

Baten

-1.322

-94

-350

-444

-472

29

Saldo

-646

619

16

634

295

339

Energietransitie

Lasten

5.160

4.289

4.188

8.477

7.618

859

Baten

-3.697

-2.840

-5.337

-8.177

-7.286

-891

Saldo

1.463

1.449

-1.149

300

332

-32

Programma

Lasten

58.922

41.789

19.945

61.734

52.403

9.331

Baten

20.097

-34.313

-18.326

-52.639

-48.067

-4.572

Saldo van baten en lasten

79.020

7.477

1.618

9.095

4.337

4.759

Reserves

Toevoeging

51.122

4.711

14.661

19.373

20.383

-1.010

Onttrekking

-131.398

-3.303

-7.615

-10.918

-9.833

-1.084

Mutaties reserves

-80.276

1.408

7.047

8.455

10.550

-2.095

Resultaat

-1.256

8.885

8.665

17.550

14.886

2.664

Reserves programma 6

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x € 1.000,-

Reserve grondexploitaties P6

Toevoeging

43.997

2.720

8.412

11.132

11.206

-74

Onttrekking

-23.267

-935

-7.541

-8.476

-7.941

-536

Saldo

20.730

1.785

871

2.656

3.265

-610

Reserve bovenwijkse voorz. Grondbedr. P6

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-194

-

-

-

-

-

Saldo

-194

-

-

-

-

-

Reserve afkoopsommen erfpacht

Toevoeging

0

-

-

-

-

-

Onttrekking

-102.986

-1.688

1.688

-

-

-

Saldo

-102.986

-1.688

1.688

-

-

-

Reserve afkoop adm.kst. Erfpacht

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-3

-3

-174

-177

-177

-0

Saldo

-3

-3

-174

-177

-177

-0

Egalisatiereserve inkomsten bouwleges P6

Toevoeging

3.734

-

2.350

2.350

3.260

-910

Onttrekking

-134

-339

-

-339

-339

-0

Saldo

3.599

-339

2.350

2.011

2.922

-910

Reserve sociale huurwoningen

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-16

-

-

-

-

-

Saldo

-16

-

-

-

-

-

Reserve Leids uitvoeringspr LUBO 2016 P6

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-514

-

-336

-336

-336

-0

Saldo

-514

-

-336

-336

-336

-0

Reserve herstruct.woongebieden SvZ&V

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-16

-

-

-

-

-

Saldo

-16

-

-

-

-

-

Reserve risico's projecten in uitvoering

Toevoeging

1.843

-

141

141

141

0

Onttrekking

-

-

-955

-955

-955

0

Saldo

1.843

-

-814

-814

-814

0

Reserve exploitatie Oppenheimstraat P6

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-52

-

-

-

-

-

Saldo

-52

-

-

-

-

-

Reserve Stedelijke Ontwikkeling P6

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-163

-

-174

-174

-

-174

Saldo

-163

-

-174

-174

-

-174

Reserve asbestsanering (P6)

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-

-

-155

-155

-

-155

Saldo

-

-

-155

-155

-

-155

Reserve parkeren P6

Toevoeging

-

-26

-

-26

-

-26

Onttrekking

-26

-

-

-

-26

26

Saldo

-26

-26

-

-26

-26

0

Reserve bedrijfsvoering plankosten P6

Toevoeging

37

-

4.358

4.358

4.358

-

Onttrekking

-37

-

-

-

-

-

Saldo

-

-

4.358

4.358

4.358

-

Reserve Duurzame Stad P6

Toevoeging

1.332

2.017

-600

1.417

1.417

-0

Onttrekking

-3.991

-338

212

-126

-60

-66

Saldo

-2.659

1.679

-388

1.292

1.357

-66

Reserve instandhouding molens

Toevoeging

180

-

-

-

-

-

Onttrekking

-

-

-180

-180

-

-180

Saldo

180

-

-180

-180

-

-180

Totaal

Toevoeging

51.122

4.711

14.661

19.373

20.383

-1.010

Onttrekking

-131.398

-3.303

-7.615

-10.918

-9.833

-1.084

Reserves programma 6

-80.276

1.408

7.047

8.455

10.550

-2.095

BELEIDSTERREINEN
Toelichting op beleidsterreinen met financiële afwijkingen (op de lasten en/of baten) > € 250.000.

Algemeen

Het saldo van baten en lasten van het programma Stedelijke Ontwikkeling is voor de reservemutaties
€ 4,8 miljoen positief. Het positieve resultaat komt tot stand doordat binnen het programma de totale lasten een voordeel laten zien van € 9,3 miljoen. De totale baten van het programma laten een nadeel zien van
€ 4,5 miljoen. Hieronder wordt per beleidsterrein zowel de afwijking van de lasten als de afwijking van de baten nader toegelicht. Voor het voordelig saldo zijn voorstellen gemaakt voor bestemming van dit resultaat.

6A Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

De werkelijke lasten zijn € 1,0 miljoen lager dan begroot. Reden is onder meer het niet volledig inzetten van het incidenteel budget voor aanjagen verstedelijkingsdoelen (€ 100.000 voordeel). Het budget exploitatiebijdragen aan investeringen heeft een voordeel van € 50.000. Dit betreft de bijdragen vanuit een reserve aan het budget invoering programma Omgevingswet. Deze middelen zijn in 2025 niet volledig uitgegeven en worden doorgeschoven naar 2026. Dit geldt ook voor het incidenteel budget voor implementatie omgevingswet wat volledig is begroot in 2025 (€ 700.000). Ook de werkelijke lasten van het handhaven op naleven van bouwregelgeving zijn lager (€ 100.000 voordeel). Reden is dat de werkelijke proceskosten voor uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap lager zijn als gevolg van minder procedures.

Het voordeel op de baten van € 900.000 komt grotendeels tot stand door het realiseren van hogere leges
(€ 800.000) voor bouwvergunningen. De inkomsten uit leges zijn voor een groot deel toe te schrijven aan bouwprojecten op het BioScience park, Willem de Zwijgerlaan, Corantijnstraat en Lammenschansweg. Daarnaast zijn de gerealiseerde baten voor ruimtelijke ontwikkelingen (externe bijdrage per te realiseren woning) € 100.000 hoger dan begroot.

6B Gemeentelijk vastgoed

Het resultaat van het beleidsterrein gemeentelijk vastgoed is € 2,1 miljoen positief. Dit saldo komt tot stand doordat de werkelijke lasten binnen dit beleidsterrein afgerond € 7,1 miljoen lager zijn (voordeel) dan begroot wat resulteert in een voordeel aan de lastenkant. Daarnaast zijn de werkelijke baten afgerond € 4,6 miljoen lager dan begroot (nadeel) wat resulteert in een nadeel aan de batenkant. In onderstaande tabel zijn de voordelen en nadelen van het beleidsterrein Gemeentelijk vastgoed per betreffende prestatie opgenomen. Deze voordelen en nadelen worden onder de tabel nader toegelicht.

Prestatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Rekening 2025

Verschil

Prestatie voeren erfpachtbedrijf

Lasten  

             1.963

             1.833

          130

voordeel

Baten

            -3.847

           -4.854

       1.007

voordeel

Prestatie opstellen MPG en Vermogensbeheer Grondexploitaties

Lasten  

           24.355

           17.118

       7.237

voordeel

Baten

          -22.406

          -17.331

     -5.076

nadeel

Prestatie exploiteren van gemeentelijke gebouwen

Lasten  

           13.281

           13.546

        -265

nadeel

Baten

          -10.560

          -10.039

        -521

nadeel

Totaal beleidsterrein Gemeentelijk vastgoed

Lasten  

           39.600

           32.497

       7.103

voordeel

Baten

          -36.813

          -32.223

      -4.590

nadeel

Prestatie voeren erfpachtbedrijf

De werkelijke lasten zijn € 130.000 lager dan begroot (voordeel). Dit komt met name door lagere kosten voor ICT (erfpachtsysteem Totallink) en inhuur. De werkelijke baten binnen deze prestatie zijn € 1,0 miljoen hoger dan begroot (voordeel). Deze hogere opbrengst is voornamelijk het gevolg van incidentele opbrengsten door verkoop van erfpachtgronden naar volledige eigendom en canonherzieningen. Daarnaast zijn er suppletievergoedingen ontvangen van woningbouwvereniging Ons Doel voor het omzetten van erfpachtpercelen met sociale huurwoningen naar erfpachtpercelen met koopwoningen.

Prestatie opstellen Meerjaren Perspectief Grondexploitaties en Vermogensbeheer

Lasten
De werkelijke lasten zijn € 7,2 miljoen lager dan begroot (voordeel). Voornaamste redenen worden hieronder toegelicht.

a - Lasten actieve grondexploitaties

De gerealiseerde lasten van de grondexploitaties zijn in 2025 afgerond € 8,6 miljoen lager dan begroot (voordeel). De niet gerealiseerde lasten schuiven door naar 2026. Zie voor een nadere toelichting van alle gemeentelijke grondexploitaties paragraaf 2.3.7 Grondbeleid.

b - Beheerskosten tijdelijk vastgoed

De beheerskosten van het tijdelijk vastgoed (strategisch vastgoed) zijn ten opzichte van het beschikbare budget met € 400.000 overschreden (nadeel). Overschrijding komt tot stand door hogere afrekening energiekosten voorgaande jaren en tegenvallers op het uitvoeren van het onderhoud van het tijdelijk vastgoed. In 2025 is ook de OZB eigenaren hoger dan gebudgeteerd als gevolg van door de BSGR in rekening gebrachte OZB van voorgaande jaren.

c - Subsidie ontwikkeling Rooseveltstraat plot 1a

De gemeente heeft van het Rijk en van de provincie een tweetal subsidies ontvangen voor dekken onrendabele top gebiedsontwikkeling Roosevelt West. Hiervan is in 2025 € 870.000 niet ingezet (voordeel) en schuift door naar 2026.

d - Lasten werken voor derden (facilitair grondbeleid)

Het werken voor derden budget betreft projecten van derden waarbij de gemeente met een initiatiefnemer een intentieovereenkomst dan wel een anterieure overeenkomst heeft afgesloten. Om deze lasten te kunnen bekostigen ontvangt de gemeente een exploitatiebijdrage van de initiatiefnemer die gelijk is aan de te maken kosten. In 2025 zijn de totaal gerealiseerde lasten € 2,1 miljoen hoger dan begroot (nadeel). Tegenover deze hogere lasten zijn in 2025 ook een hogere exploitatiebijdrages van derden ontvangen, zie hiervoor de toelichting bij punt .

e - Voorziening negatieve grondexploitaties
De voorziening negatieve grondexploitaties neemt in 2025 af met € 360.000. Voor het toevoegen van rente aan de voorziening is in de exploitatie budget begroot. Doordat de voorziening in 2025 minder negatief wordt resulteert dit in de rekening van baten en lasten in een voordeel van afgerond € 280.000.

f - Afboeken extra plankosten Werninkterrein
Om de verkeersveiligheid in de stad te verbeteren is de zogenaamde GOW30 (gebiedsontsluitingsweg max. 30km per uur) ingevoerd. Voor het project Werninkterrein betekent dit extra verkeersonderzoeken en dus ook extra kosten. In 2025 resulteert dit voor het project Werninkterrein in een nadeel van € 619.000. Een deel ter grootte van € 295.000 is gedekt uit het krediet Projecten initiatieven derden (PID), welke gedekt wordt door de reserve Grondexploitaties. Deze kosten worden niet volgens het revolving fund mechanisme vanuit het project terugbetaald. Voor het deel ‘werken voor derden’ ter grootte van € 324.000 wordt voorgesteld deze af te boeken ten laste van het jaarrekeningsaldo van 2025. 

g - Exploitatiebijdrage aan investeringen
Het budget exploitatiebijdragen aan investeringen heeft een voordeel van € 50.000. Dit betreft verschillende bijdragen vanuit reserves aan kredieten die nog niet volledig zijn uitgegeven en worden doorgeschoven naar 2026.

h - Plankosten gebiedsgerichte projectoverstijgende sturing Spoorzone
De werkelijke plankosten zijn in 2025 € 200.000 lager (voordeel). Reden is dat het volledig budget (€ 700.000) in 2025 is begroot. Dit budget heeft betrekking heeft op meerdere jaren.

Baten
De werkelijke baten zijn € 5,0 miljoen lager dan begroot (nadeel). Voornaamste redenen worden hieronder toegelicht.

a - Baten actieve grondexploitaties

De gerealiseerde baten van de grondexploitaties zijn in 2025 € 8,6 miljoen lager dan begroot (nadeel). De niet gerealiseerde opbrengsten in 2025 schuiven door naar 2026. Zie voor een nadere toelichting van alle gemeentelijke grondexploitaties paragraaf 2.3.7 Grondbeleid.

b- Baten werken voor derden (facilitair grondbeleid)

Zie ook toelichting hierboven bij punt d - . In 2025 zijn de gerealiseerde opbrengsten € 2,2 miljoen hoger dan begroot (voordeel).

c- Subsidie ontwikkeling Rooseveltstraat plot 1a

De gemeente heeft van het Rijk en van de provincie twee subsidies ontvangen voor dekken onrendabele top gebiedsontwikkeling Roosevelt West. Hiervan is in 2025 € 870.000 niet ingezet (nadeel) en deze schuift door naar 2026.

d - Rijksbijdrage realisatiestimulans
De nieuwe Rijksregeling ‘Realisatiestimulans’ zal ervoor zorgen dat de start van de bouw van betaalbare woningen de komende jaren zal worden beloond met een vaste bijdrage van het Rijk. Met de Realisatiestimulans krijgen gemeenten € 7.000 voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart in de periode 2025-2029. Voor 2025 heeft de gemeente € 2,7 miljoen ontvangen (voordeel).

e - Bijdragen tijdelijk vastgoed
Als gevolg van aflopen huurcontract tijdelijk vastgoed ontstaat een nadeel van € 100.000. Daarnaast is het niet gelukt om bij het pand aan de Gooimeerlaan de volledige energielasten af te rekenen met de voormalige gebruiker (€ 100.000 nadeel).

f - Herinrichting openbare ruimte Verbeekstraat
Voor herinrichten openbare ruimte Verbeekstraat ontvangt de gemeente Leiden een bijdrage van de ontwikkelende partij. Deze bijdrage is in 2025 niet volledig gerealiseerd en schuift door naar 2026. Voor 2025 betreft dit een nadeel van € 200.000.

Prestatie exploiteren van gemeentelijke gebouwen

De werkelijke lasten binnen deze prestatie zijn € 300.000 hoger dan begroot (nadeel). De voornaamte reden worden hieronder toegelicht.

  • Het niet volledig intern kunnen doorbelasten van de gemeentelijke heffingen (OZB en Waterschapsheffing) naar de betreffende prestaties binnen de gemeentelijke begroting (€ 600.000 nadeel). Tegenover dit nadeel in programma 6 worden in andere programma's voordelen gerealiseerd.
  • De werkelijke onderhoudskosten van de panden uit de portefeuille maatschappelijk vastgoed zijn € 300.000 lager dan begroot (voordeel). Voornaamste reden hiervan is het nog niet kunnen uitvoeren van de gewenste werkzaamheden aan het monumentale pand Gravensteen (€ 500.000 voordeel). Reden is dat de planvorming nog niet zover is. Dit schuift door naar 2026. De onderhoudskosten van de panden uit de portefeuille maatschappelijk vastgoed zijn € 200.000 hoger dan begroot (nadeel). Dit met name als gevolg van meerdere kleinere storingen/calamiteiten (dagelijks onderhoud).
  • In 2025 zijn een tweetal onderzoeken uitgevoerd. Het beleidskader vastgoed is in 2025 geëvalueerd en er is een routekaart voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed opgesteld (€ 100.000 nadeel).
  • Een aantal overschrijdingen zoals hogere energielasten bij maatschappelijk vastgoed (€ 50.000 nadeel).
  • De werkelijke lasten bij multifunctionele accommodaties zijn € 200.000 lager dan begroot (voordeel).

De werkelijke baten zijn € 500.000 lager dan begroot (nadeel). Betreft afrekening servicekosten van 2024 (€ 100.000 nadeel). Bij een aantal huurders is in 2024 onterecht een zogenaamde nog te ontvangen huur opgenomen (€ 150.000 nadeel). De ontvangen vergoeding van multifunctionele accommodaties is in 2025 € 200.000 lager dan begroot (nadeel) aangezien op basis van werkelijke kosten wordt afgerekend.

6C Wonen

De werkelijke lasten binnen dit beleidsterrein zijn afgerond € 400.000 lager dan begroot (voordeel). De incidentele budgetten die volledig in 2025 zijn begroot (maar voor meerdere jaren beschikbaar) voor huurteam wonen en de incidentele middelen voor uitvoering wet betaalbare huur zijn niet volledig ingezet en schuiven door naar 2026.

De werkelijke baten zijn € 26.000 hoger (voordeel) dan begroot.

6D Energietransitie

Binnen het beleidsterrein Energietransitie zijn de werkelijke lasten € 900.000 lager dan begroot (voordeel). Bij een aantal projecten is het beschikbare budget in 2025 niet volledig ingezet. Voornaamste reden is dat deze budgetten over meerdere jaren ingezet gaan worden, maar grotendeels begroot zijn in 2025 en 2026. Er is in 2025 minder besteed aan het samenwerkingsverband Warmte Leidse Regio, het project energiearmoede en het project isolatie offensief. Voor warmtetransitie en opwek duurzame energie is meer uitgegeven.

De werkelijke baten zijn € 900.000 lager dan begroot (nadeel) dit houdt verband met de lagere lasten. Voor het samenwerkingsverband Warmte Leidse Regio is minder doorbelast aan de deelnemende gemeenten, EBN en Firan en er is minder gerealiseerd op de projecten gedekt door een rijkssubsidie (isolatie).

RESERVES
Toelichting op afwijkingen Reserves > € 250.000.

Reserve Grondexploitaties
De werkelijke storting in de reserve is € 74.000 hoger dan begroot (voordeel). Reden is dat de begrote grondopbrengst voor het project Trien Semlerstraat niet is gerealiseerd (€ 240.000 nadeel). Daarnaast is de subsidie voor het project Werninkterrein € 45.000 lager (nadeel). De storting in de voorziening negatieve grondexploitaties neemt af met € 360.000 (voordeel) als gevolg van verbetering resultaat grondexploitaties.

De werkelijke onttrekking aan de reserve is € 536.000 lager dan begroot (voordeel). Reden is dat de investeringen die worden gedekt uit deze reserve niet volledig zijn ingezet in 2025 en dus ook niet volledig worden onttrokken aan de reserve (€ 280.000 voordeel). Dit betreft de projecten restplan Aalmarkt, herontwikkeling energiepark, bedrijventerrein Groenoord en STEO Rijnsburgerblok K3-4. De begrote onttrekking voor het project Trien Semlerstraat is niet gerealiseerd (€ 240.000 voordeel). De bijdrage vanuit de reserve voor de Provada is in 2025 € 15.000 lager gebleken (voordeel).

Egalisatiereserve Inkomsten bouwleges

Doordat er meer grote bouwaanvragen zijn ontvangen dan geraamd is er € 910.000 meer gestort in de reserve.

Reserve Stedelijke ontwikkeling P6
De reserve Stedelijke ontwikkeling wordt onder andere ingezet voor uitvoering project Wonen boven winkels. In 2025 zijn hiervoor geen uitgaven gedaan waardoor het beschikbare budget vanuit deze reserve niet is ingezet.

Reserve Asbestsanering
In 2025 zijn geen gemeentelijke panden gesaneerd op asbest. Hierdoor is het beschikbare budget vanuit deze reserve niet ingezet.

Reserve Parkeren P6
Er is een negatieve storting begroot wat in feite neerkomt op een onttrekking. Er is dan ook een onttrekking gerealiseerd. Dit heeft geen invloed op de stand van de reserve.

Reserve Duurzame stad P6
De onttrekking aan de reserve is € 66.000 lager doordat het incidentele budget voor 'adviezen burgerberaad versnellen energietransitie' in 2025 niet volledig is ingezet

Reserve Instandhouding molens
In 2024 is deze reserve ingericht en is eenmalig € 180.000 in deze reserve gestort voor instandhouding molen De Helder en de Maredijkmolen. Deze middelen worden ingezet voor uitvoeren onderhoud draaigevoelige onderdelen. In 2025 zijn deze middelen niet ingezet.

INVESTERINGEN

Overschrijdingen op investeringskredieten

7100139 Bodemsanering
Op het krediet bodemsanering heeft een overschrijding plaats gevonden van € 200.000. Dit heeft te maken met verwijdering van bodemverontreiniging aan de Plesmanlaan. Deze overschrijdiging komt ten laste van het rekeningsaldo 2025.

7101300 Krediet Initiatieven derden
Het krediet Initiatieven derden is ingesteld om aanloopkosten (zowel gemeentelijke plankosten als onderzoekskosten die overeenkomstig de Wet ruimtelijke ordening verhaald moeten worden op de initiatiefnemer) van projecten waarbij het initiatief bij een marktpartij ligt te kunnen voorfinancieren. Dit betreft de voorfinanciering tot sluiten anterieure overeenkomsten. In 2025 laat dit krediet een overschrijding zien van € 285.000 als gevolg van hogere voorfinanciering waarbij nog niet alle middelen volledig zijn gerevolveerd. Deze overschrijding wordt gedekt door een niet geraamde opbrengst.

7101634 PID Rooseveltstraat West plot 1A-T brandsma
Dit krediet wordt in 2025 met € 300.000 overschreden. Het projectbudget is tussentijds niet opgehoogd aangezien de verwachting was dat de anterieure overeenkomst in het 4e kwartaal van 2025 getekend zou gaan worden. Dit is doorgeschoven naar 2026. Middels de in de anterieure overeenkomst overeen te komen exploitatiebijdrage worden de voorgefinancierde middelen afgerekend.

7101861 Vastgoedontwikkeling Energiepark

In 2024 is de eerste koop realisatie overeenkomst ondertekend met OCE voor deelgebeid J (voorheen Stadsbouwhuis). De komende jaren moeten ook de overige vastgoedontwikkelingen leiden tot koop realisatie overeenkomsten en vervolgens tot bouwactiviteiten.

De voornaamste vastgoedontwikkelingen zijn deelgebieden E en J, met ieder circa 150 woningen. De planning voor deelgebied J houdt rekening met start bouw fase 1 begin 2027 en start bouw fase 2 eind 2027, en oplevering vastgoed medio 2029. De planning voor deelgebied E gaat uit van start bouw begin 2029 en oplevering vastgoed eind 2030. Bij beide projecten zijn er diverse afhankelijkheden, zoals verlegging kabels/leidingen en het ontmantelen van bestaande gebouwen. Deelgebied G&H bevat de realisatie van het Makershuis (werkruimte) en 30 sociale huurwoningen. Start bouw niet eerder dan eind 2028 en de oplevering eind 2030. Verder wordt mogelijk in deelgebied B de ontwikkeling van Papagaaisbolwerk 18-20 aan de scope toegevoegd, de planning hiervan ontbreekt op dit moment nog. De totale gebiedsontwikkeling loopt door tot 2030-2032.

7102185 PID Zernikedreef
Voor dit project is eind 2025 een exploitatiebijdrage van de initiatiefnemer ontvangen. Deze bijdrage is niet meer verwerkt in de begroting waardoor dit project per einde jaar een overschrijdiging heeft.

7102186 PID Pesthuislaan 8
Voor dit project is per eind 2025 een kleine overschrijding ontstaan die in 2026 afgerekend gaat worden met de initatiefnemer.

Toelichting op investeringskredieten die worden afgesloten met een opvallend overschot
Niet van toepassing.

Toelichting op investeringskredieten ouder dan drie jaar die niet afgesloten worden bij de jaarrekening

7100152 Gevelsanering woningen
Het krediet is nodig om aan de verplichtingen vanuit de rijksoverheid te kunnen voldoen om de gevels van de zogenaamde A-lijstwoningen te saneren voor wat betreft het geluid, alsmede voor de verplichte geluidsanering van niet gemelde woningen die wel in de saneringsprojecten moeten worden meegenomen. Prognose is dat de werkzaamheden tot en met 2030 zullen doorlopen.

7100245 Muziekcentrum De Nobel
Om (geluid-) technische problemen inzichtelijk te maken is een uitgebreid onderzoek gedaan door TNO en Level-acoustics. De definitieve rapportage is nog niet volledig afgerond en zal naar verwachting leiden tot concrete, op korte termijn, uit te voeren maatregelen. Het krediet kan pas na afronding daarvan afgesloten worden.

7100459 Wonen boven winkels
Het project is in 2016 uitgebreid en het budget is hierdoor verhoogd. In 2018 is het project opnieuw verlengd voor de komende jaren. De verwachting is dat het krediet in 2026 afgesloten gaat worden.

7101129 Invoering Omgevingswet
Dit krediet mag nog niet worden afgesloten omdat de transitiefase voor Implementatie van de nieuwe omgevingswet nog niet is afgerond. Met de inwerkingtreding op 1 januari 2024 is de échte transitiefase gestart. Deze loopt tot uiterlijk 2032. Tot die tijd zullen we het krediet gebruiken om de extra kosten die deze transitiefase met zich mee brengt te kunnen dekken.

7100788 Multifunctioneel maken Merendroom
De bedoeling is om het pand multifunctioneel te maken zodat het gebruikt kan worden door verschillende instellingen. Om dit mogelijk te maken is een ruimte nodig die nu nog is verhuurd. Het plan kan dus pas worden uitgevoerd na beëindiging huurcontract.

7101068 Verbetering entree minder-validen Oude Vest
Het onderzoek naar huisvesting voor BplusC is nog steeds gaande. Hierover is overleg met BplusC. Afhankelijk van de uitkomst van het huisvestingsonderzoek zal worden besloten of dit krediet gebruikt gaat worden. De verwachting is dat dit in 2026 duidelijk gaat worden

7101177 Tijdelijke maatregelen Lammenschansdriehoek
Het krediet is bedoeld om te investeren in leefbaarheid in (tijdelijke situaties tijdens) de gebiedsontwikkeling. Gebiedsontwikkeling is een langjarig proces en kent een uitgebreide fasering. De eerste fasestappen in de Lammenschansdriehoek zijn inmiddels gezet, met de oplevering van het Bètaplein en de Leidse Schans. Hierbij waren nog weinig aanvullende maatregelen nodig. Het aantal nog te verwachten maatregelen is inmiddels toegenomen. De noodzaak om te investeren in (tijdelijke) leefbaarheid is daarmee ook gegroeid. De afgelopen periode is het Kanaalpark heringericht waarbij leefbaarheid een belangrijk thema was. Binnenkort worden ook de eerste gebouwen aan de Lammenschansstrip opgeleverd. Verwachting is dat met name rondom de Lammenschansstrip tijdelijke maatregelen nodig zullen zijn. Het krediet kan daarom niet worden afgesloten.

7101781 Watercompensatie polder Lammenschans
Dit krediet zal in 2025 tot en met 2027 nog nodig zijn om kosten te maken t.g.v. watercompensatie a.g.v. de ontpolderingsopgave van de Lammenschansdriehoek en het maken van oppervlakte water in afstemming met het Hoogheemraadschap. Hierdoor kan het krediet niet worden afgesloten. Pas in 2026 / 2027 kunnen we fase 2 van de openbare ruimte aanleggen omdat op dit moment de bouwperiode van de diverse ontwikkelingen plaatsvindt.

7101829 Kopermolen
In april 2025 heeft uw raad het uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld voor de aanleg van de openbare ruimte bij de Kopermolen. Deze aanleg wordt in verschillende fase uitgevoerd en loopt door tot 2030.

7101839 Telderskade gebied
De voorbereiding van de Grondexplotatie ontwikkeling Telderskade centrum is nog in voorbereiding en naar verwachting wordt eind 2026 een besluit“aanvraag uitvoeringskrediet” aan de raad voorgelegd waarin voorgesteld zal worden een grondexploitatie te openen.

7101838 Boshuizerkade 119 (1e fase HvB) gebouw
De renovatie van Huis van de Buurt duurt langer dan verwacht. Dit komt door onvoorziene omstandigheden die samenhangen met de monumentale status van het gebouw. In 2026 wordt de renovatie afgerond en het krediet afgesloten.

7101857 Asbestsanering
Dit krediet wordt ingezet voor asbestsanering gemeentelijk vastgoed en kan nog niet worden afgesloten aangezien hier lopende verplichtingen op zitten.

7101960 Herontwikkeling Kaasmarkt
Het project ten behoeve van de herontwikkeling van de Kaasmarkt is in 2025 hervat. Naar verwachting vindt de realisatie van (een eerste deel) plaats in 2028. Afhankelijk van het programma autoluwe binnenstad kan het project op een nog nader te bepalen moment volledig worde uitgevoerd waarna het project zal worden afgerond.  

7101601 Morssingelblok H2-5
Ten aanzien van de gebiedsontwikkeling op deze locatie zijn begin 2026 vervolgstappen gezet om te komen tot een allonge op de intentieovereenkomst met de ontwikkelaar. De uitkomsten hiervan waren eind 2025 nog niet definitief, waardoor dit krediet nog niet afgesloten kan worden.

7101627 STEO - De Geus
Deze gebiedsontwikkeling is nog volop in uitvoering en wordt naar verwachting in 2028 opgeleverd. Tot die tijd blijft gemeentelijke inzet nodig.

7101781 Watercompensatie polder Lammenschans
Dit krediet zal in 2026 tot en met 2027 nog nodig zijn om kosten te maken t.g.v. watercompensatie a.g.v. de ontpolderingsopgave van de Lammenschansdriehoek en het maken van oppervlakte water in afstemming met het Hoogheemraadschap. Hierdoor kan het krediet niet worden afgesloten. Pas in 2026 / 2027 kunnen we fase 2 van de openbare ruimte aanleggen omdat op dit moment de bouwperiode van de diverse ontwikkelingen plaatsvindt.

7101861 Vastgoedontwikkeling Energiepark
In 2024 is de eerste koop realisatie overeenkomst ondertekend met OCE voor deelgebeid J (voorheen Stadsbouwhuis). De komende jaren moeten ook de overige vastgoedontwikkelingen leiden tot koop realisatie overeenkomsten en vervolgens tot bouwactiviteiten. De gebiedsontwikkeling loopt door tot 2030-2032.

7101833 PID Verbeekstraat
Gemeente en initiatiefnemer zijn in onderhandeling over de intentieovereenkomst. De haalbaarheid van het project is een uitdaging en in samenwerking met een taxateur en bouwkostenadviseur moet de business case nogmaals worden doorgerekend. Dit moet leiden tot een Go/No-go. Tot dan is het noodzakelijk dat het krediet open blijft staan omdat de gemeente hiervoor ook nog uren moet maken.

7101823 PID Barthen (Project Initiatieven Derden)
Naar verwachting wordt in 2026 een overeenkomst gesloten met de initiatiefnemer met als doel om de gerealiseerde plankosten te verrekenen middels grondverkoop. Dit krediet moet daarom open blijven staan.

7102098 PID Archimedesweg
Herontwikkeling van Archimedesweg 15 is vertraagd en nog niet afgerond. Het krediet kan niet worden afgesloten omdat de overeenkomst met de ontwikkelaar nog intact is.

7102185 PID Zernikedreef 10
Herontwikkeling van Zernikedreef 10 is vertraagd en nog niet afgerond. Het krediet kan niet worden afgesloten omdat de overeenkomst met de ontwikkelaar nog intact is.

7102186 PID Pesthuislaan 8
Herontwikkeling van Pesthuislaan 8 is vertraagd en nog niet afgerond. Het krediet kan niet worden afgesloten omdat de overeenkomst met de ontwikkelaar nog intact is. Het bestemmingsplan is eind 2025 vastgesteld door de raad en zit nu in de beroepsfase. Tevens wordt er gewerkt aan de volgende fase, de realisatie van de plannen. Eén en ander zal nog zeker 1 a 2 jaar gaan duren.

7101634 PID Rooseveltstraat polt 1A-T Brandsma
Het project Rooseveltstraat (plot 1A) - Titus Brandsmalaan heeft door personele tekorten, vertraging opgelopen. De intentieovereenkomst wordt verlengd en de verwachting is om te komen tot een anterieure overeenkomst in het eerste kwartaal van 2026. Dit krediet blijft benodigd in 2026.

7101686 PID Mary Zeldenrustlaan
Het krediet kan nog niet worden afgesloten omdat er nog geen getekende anterieure overeenkomst ligt.

7101837 PID Opaalstraat e.o.
Het krediet kan nog niet worden afgesloten omdat er nog geen getekende anterieure overeenkomst ligt.

7101640 PID Lorentzkade fase 2
Het krediet kan nog niet worden afgesloten omdat er nog geen getekende anterieure overeenkomst ligt.

7101841 PID Plexus Kaiserstraat
Het krediet kan nog niet worden afgesloten omdat er nog geen getekende anterieure overeenkomst ligt.

7102178 klimaatinstallatie Driftstraat, 7102179 klimaatinstallatie Middelstegracht, 7102180 klimaatinstallatie Milanenhorst, 7102181 klimaatinstallatie Octavialaan, 7102182 klimaatinstallatie Roodenburgerstraat, 7102183 klimaatinstallatie Slachthuislaan, 7102184 klimaatinstallatie Topaaslaan
Deze kredieten moeten in 2026 nog beschikbaar blijven. Vanuit Vastgoed wordt gewerkt aan een voorstel om deze kredieten effectiever in te zetten zodat bredere verduurzamingsmaatregelen doorgevoerd kunnen gaan worden.

7102087 renovatie De Waag
De voorbereidingen voor het herstel van zowel het dak en de gevels als de historische reliëfs zijn inmiddels in volle gang. De exacte startdatum en duur van de restauratie is nog niet bekend. Momenteel wordt er gewerkt aan het aanvragen van de benodigde vergunningen.

7102324 Lokaal impulsbudget woningbouw (krediet prijsstijgingen woningbouw)
In de begroting 2024 is een krediet beschikbaar gesteld voor ‘Prijsstijgingen woningbouw’, met een omvang van € 8,5 miljoen. Dit incidentele krediet is onder de noemer ‘Lokaal Impulsbudget Woningbouw’ aan het college ter beschikking gesteld om tekorten in de businesscases van ontwikkelaars van woningbouwprojecten af te dekken, die als gevolg van sterk verslechterde marktomstandigheden (met name door gestegen rentes en hogere bouwkosten als gevolg van schaarste aan bouwpersoneel en bouwmaterialen) onder water zijn komen te staan. De raad heeft als criterium o.a. meegegeven dat het krediet besteed mag worden aan woningbouwprojecten die uiterlijk 2025 in uitvoering gaan.
Per 31-12-2025 zijn er 2 onttrekkingen gedaan aan het Lokaal Impulsbudget Woningbouw. Betreft Trien Semlerstraat (€ 424.000 - 14 woningen) en M-kavels Morspoortgebied (€ 4.216.000 - 515 woningen).
Begin 2026 volgde een onttrekking voor het project ‘Touw’ à €450.000,- (45 woningen).
Over de resterende € 3,4 miljoen zijn afspraken gemaakt met de ontwikkelaars van de Kopermolen (85 woningen) en de Lakenpoort (563 woningen). Aangezien deze projecten in 2025 in uitvoering zijn gegaan sluit een bijdrage vanuit het krediet aan deze tekorten aan bij de door de raad gekozen criteria. Daarmee is geen aanvullende besluitvorming nodig om deze onttrekkingen in 2026 te laten plaatsvinden waarna het krediet volledig uitgeput zal zijn.