Jaarstukken 2025

2.3.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

Deze paragraaf gaat over de stand van zaken van het openbaar maken van overheidsinformatie. Iedereen heeft recht op informatie van de gemeente. De gemeente moet die informatie uit zichzelf geven of als iemand daarom vraagt. De informatie wordt dan openbaar. Soms kan er een reden zijn om informatie niet openbaar te maken.

In de Wet open overheid (Woo) staat welke informatie openbaar is of de komende jaren openbaar gemaakt wordt. We spannen ons in om de Woo-verzoeken in goed contact met de verzoekers gericht en zorgvuldig te beantwoorden. De vakafdelingen van de gemeente zorgen voor de afhandeling van Woo-verzoeken, met een coördinerende rol voor Juridische Zaken van cluster Interne Dienstverlening en Advisering.

Omdat het veel werk is om de informatie uit de informatiecategorieën actief openbaar te maken, gebeurt dit in stapjes. Daarom heeft de gemeente Leiden het programma ‘Open en Toegankelijke Overheidsinformatie’ (OTO) opgezet. In het programma kijken we ook hoe we verplichtingen uit drie andere wetten kunnen invoeren. Het is beter en slimmer om dat samen op te pakken dan apart.

Wat valt er onder het programma ‘Open en toegankelijke overheidsinformatie’?

In het programma wordt gewerkt aan het uitvoeren van vier wetten:

1. Wet open overheid (Woo)

Openbaarheid is belangrijk voor het vertrouwen tussen de burgers en de gemeente. Door het openbaar maken van informatie weten burgers waarom de gemeente sommige keuzes maakt.
In de Woo staat welke informatie de gemeente uit zichzelf openbaar moet maken. Dat heet ‘actief openbaar maken’.  Iedereen kan informatie die nog niet openbaar is gemaakt opvragen. Dat heet ‘openbaar maken op verzoek’.

2. Wet elektronische publicaties (Wep)

De gemeente wil inwoners zo goed mogelijk informeren over besluiten die zij wil gaan nemen en besluiten die genomen zijn in hun buurt. Het gaat dan bijvoorbeeld over een nieuwe verordening die is vastgesteld, een vergunningsaanvraag die is gedaan en waar omwonenden nog iets van mogen vinden of het aanwijzen van een gehandicaptenparkeerplaats. In de Wep staat dat al deze informatie voortaan op één plek te vinden is, namelijk de website officielebekendmakingen.nl. Inwoners kunnen zich aanmelden via ‘Berichten over uw buurt’ om automatisch nieuwe updates te ontvangen.

3. Besluit digitale toegankelijkheid overheid (Bdto)

Steeds meer zaken regelen we online. Daarom moeten websites en apps niet alleen veilig zijn, maar ook goed te gebruiken voor iedereen. Dat geldt ook voor mensen met een beperking. Als een website of app toegankelijk is, kan écht iedereen meedoen. De Bdto verplicht overheidsorganisaties om hun websites en apps toegankelijk te maken en te houden. Daarom moet elke website en app een toegankelijkheidsverklaring hebben.

4. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv)

De Wmebv is op 1 januari 2026 van kracht geworden. In deze wet staat dat burgers en bedrijven het recht krijgen om elektronische berichten aan de gemeente te sturen. Het gaat bijvoorbeeld om vergunningsaanvraag of bezwaarschrift. De mogelijkheid om deze berichten per post te sturen blijft overigens ook bestaan.

Wat hebben we in 2025 gedaan?

  • Wet open overheid: openbaar maken op verzoek. Transparantie is een belangrijke waarde in een democratische rechtsstaat. Het behandelen van Woo-verzoeken kost vaak veel tijd en aandacht. Daarom is afgesproken dat vakafdelingen en Juridische Zaken samen verantwoordelijk zijn voor de afhandeling van deze verzoeken. In 2025 hebben de afdelingen volgens deze afspraak gewerkt en zijn de Woo-verzoeken gezamenlijk behandeld. Ook is binnen de bestaande begroting extra ruimte gevonden om de capaciteit bij Juridische Zaken uit te breiden, vanwege een toename van complexe verzoeken en andere Woo-werkzaamheden.
  • Wet open overheid: actief openbaar maken. Vanuit het programma OTO is in 2025 onderzocht welke software nodig is om informatie actief openbaar te maken. Deze software hebben we gekocht en gaan we in 2026 implementeren. Ook hebben we nieuwe software in gebruik genomen die documenten slim controleert, bijvoorbeeld op privacygevoelige informatie. We zijn in 2025 bezig geweest met de implementatie van deze software. Dit traject zetten we in 2026 door omdat er nog verbeterpunten zijn.
  • Wet elektronische publicaties. De Wep is al eerder ingegaan. Wij voldoen aan deze wet. In 2025 lag de focus op de andere drie wetten. Wel is afgelopen jaar geconstateerd dat het Wep-proces nog geoptimaliseerd kan worden. Dat is een actie voor de toekomst.
  • Besluit digitale toegankelijkheid overheid (Bdto). We hebben in 2025 alle websites en apps op een rij gezet en bepaald wat de belangrijkste zijn. Een gespecialiseerd bureau heeft een deel van deze websites en apps onderzocht. Met de resultaten zijn toegankelijkheidsverklaringen opgesteld. In 2026 gaan we hiermee verder. Op basis van de onderzoeken kunnen we de websites en apps verbeteren. Inwoners kunnen de resultaten per website of app van de gemeente online terugvinden op het landelijke dashboard.
  • Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv). In 2025 hebben we veel digitale formulieren gemaakt en verbeterd. Met deze formulieren kunnen inwoners gemeentelijke diensten online aanvragen. Voor diensten waarvoor nog geen apart formulier is, hebben we een algemeen digitaal formulier gemaakt. De burgemeester, het college en de gemeenteraad hebben deze werkwijze op 18 december 2025 voor hun eigen taken officieel vastgesteld (RV 25.0104). Dit aanwijzingsbesluit is ook gepubliceerd in het Gemeenteblad (nummer 570813). Daarmee voldoen we aan de wet die op 1 januari 2026 is ingegaan.