Jaarstukken 2020

Onderhoud kapitaalgoederen

In deze paragraaf wordt aangegeven hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet (RV 20.0024), staat in artikel 13 dat er een actueel beleidskader onderhoud kapitaalgoederen is. Met raadsbesluitnummer 12.0142 is het beleidskader onderhoud kapitaalgoederen vastgesteld. Het beleidskader onderhoud kapitaalgoederen geeft aan om welke kapitaalgoederen het gaat.

Voor de vervangingsinvesteringen wordt u verwezen naar het hoofdstuk over investeringen. Het verloop van de voorzieningen wordt toegelicht in de balans/financiële positie.

Beleidskader
De Beleidsnota Onderhoud kapitaalgoederen vormt het beleidskader voor de uitvoering van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau. Uitvoering van dit beleidskader leidt tot een bestendige situatie waarin de kapitaalgoederen worden onderhouden conform vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (ambities bijvoorbeeld schoon en veilig) waarbij de totale kosten worden geoptimaliseerd.

De beleidskaders en de bijbehorende beheerplannen van de kapitaalgoederen bevatten per kapitaalgoed:

  • de werkzaamheden die in het kader van de instandhouding van het kapitaalgoed gedaan worden;
  • het onderhoudsniveau;
  • de grootte van het areaal;
  • de kosten voor de instandhouding van het kapitaalgoed zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten;
  • de huidige staat van onderhoud zoals een technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed;
  • een scenario voor het onderhoud van kapitaalgoederen.

Binnen Leiden is in 2020 sprake van de volgende kapitaalgoederen:

  1. Water (o.a. baggeren)
  2. Openbare verlichting
  3. Groen ( inclusief bomen)
  4. Kunstwerken
  5. Walmuren, beschoeiingen en natuurvriendelijke oevers
  6. Straatmeubilair
  7. Spelen
  8. Wegen
  9. Riolering
  10. Vastgoed
  11. Sportaccommodaties

Overzicht beheerplannen

In onderstaand overzicht is de actualiteit van de vigerende beheerplannen weergegeven.

Programma

Omschrijving beheerplan

Vastgesteld door de raad

Frequentie actualisatie

Volgende actualisatie

Voorziening

Financiële vertaling in de begroting

Achterstallig onderhoud

5

Beheerplan Water

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Openbare Verlichting

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Groen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Nee

Ja

Nee

5

Beheerplan Kunstwerken

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Walmuren

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Straatmeubilair

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Nee

Ja

Nee

5

Beheerplan Spelen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Nee

Ja

Nee

5

IWKp 2020-2023

2020

Een keer per 5 jaar

2024

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Wegen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

6

MJOP Gemeentelijk Vastgoed

2016

Een keer per 4 jaar

2020

Ja

Ja

Nee

8

Beheerplan Sport

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

Onderstaand wordt per kapitaalgoed ingegaan op: Beleidskader, Doelen en Financiën en Prestaties.

Water

Gewenst kwaliteitsniveau.

De gemeente onderhoudt de watergangen op het niveau van beeldkwaliteitsniveau B CROW.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • het regulier onderhoud van de van de fonteinen;
  • het risicogestuurd ‘vissen van bladafval' en het verwijderen van vuil uit waaihoeken;
  • in de maanden september, oktober en november vindt de jaarlijkse “Schouw Rijnland” plaats, hierbij wordt circa 110 km watergang geschoond van vegetatie;
  • het regulier onderhoud is uitgevoerd aan de vijf waterspeelplaatsen en zestien fonteinen.
  • er is circa 5.000 m3 aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd en de naastgelegen duikers zijn doorgespoten. Te noemen regulier baggerwerk, de Oosterdwarsstraat en Trekvliet/Oostvliet.

­
­Openbare Verlichting

Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor nieuw aan te brengen openbare verlichting past de gemeente Leiden de landelijk geaccepteerde Richtlijn Openbare Verlichting (ROVL-2011) toe. Het garanderen van veiligheid, van iedereen die zich in de buurt van elektrische installaties bevindt of er arbeid aan verricht, wordt geregeld door het toepassen van de normen NEN 1010 (voor de aanleg van installaties) en NEN 3140 (voor de bedrijfsvoering van bestaande installaties). Voor lichtmasten streven we visueel naar beeldkwaliteitsniveau B conform CROW.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • De vervangingen zijn conform het Beheerplan OVL uitgevoerd, De vervangingen in Stevenshof, Zijlwijk-Noord, Lage Mors, Bos en Gasthuis en De Kooi zijn uitgevoerd.
  • De reguliere werkzaamheden (dagelijks- en grootonderhoud) zijn verspreid over het gehele gebied van de gemeente uitgevoerd.
  • Bij vervanging van illuminatieverlichting van bijzondere gebouwen en objecten blijft de doelstelling om bij vervanging in een eigen aan/uitschakeling in de installatie te voorzien. In de praktijk wordt per geval bekeken of dit haalbaar is tegen acceptabele kosten. In 2020 zijn 3 schakelingen vervangen.
  • De energielevering van elektriciteit (2020) is contractueel geregeld. Leiden kocht en koopt haar elektriciteit 100% duurzaam in.

Groen 

Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor groen geldt de onderhoudsambitie “beeldkwaliteitsniveau B CROW”.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • Ook in 2020 zijn locaties in Leiden vergroend. Naast de vele geveltuinen en boomspiegels zijn de Minervalaan/Octavialaan en de Prinsenstraat omgezet naar groen.
  • De biodiversiteit is verbeterd door ecologischer te maaien; diverse gazons zijn omgevormd naar bermen of sommige bermen maaien we inmiddels met een andere maaifrequentie. Hierdoor krijgen kruiden meer kans en ontstaan voedselcorridors voor insecten.
  • Ook sinusbeheer (maaien in sinusvormige patronen) passen we in 2020 meer en vaker toe gezien de positieve resultaten uit vorige jaren. Met sinusbeheer wordt in wisselende patronen (sinussen) gemaaid. Hierdoor ontstaat er een maximum aan variatie. Zo is er op elk moment van het jaar voor insectensoorten wat wils; van nectarplanten tot overwinteringsplekken. Dit wordt conform kleurkeur gedaan wat door de vlinderstichting in het leven is geroepen om het leefgebied van insecten te verbeteren.
  • Op diverse locaties in de stad is gewerkt aan groeiplaatsverbetering van bomen. Hierbij wordt een afweging gemaakt op basis van doelmatigheid. Bij een klein aantal bomen met een lage levensverwachting wordt de groeiplaats niet meer verbeterd en is het vertrekpunt beter om in een later stadium goed opnieuw te beginnen. Over het algemeen worden de bomen die wortelproblemen geven, voorzien van voeding om wortelopdruk in de toekomst te voorkomen.
  • Er is uitvoering gegeven aan het beheerbewust inrichten. Vanuit groenbeheer houdt dit in dat bij reconstructievakken gestreefd wordt naar een inrichting die zowel extensief in beheer is, als vormgegeven wordt met soorten die de biodiversiteit bevorderen.
  • Er zijn 55 extra bomen geplant. Vanuit beheer brengen we expertise in om de juiste boom op de juiste plek onder de juiste plantcondities toe te voegen. Bomen zijn belangrijk voor de biodiversiteit en leveren een grote bijdrage aan een goed leefklimaat en woongenot.
  • Ook in Leiden zien we de laatste jaren een toename van (ongewenste) exotische planten. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan de reuzeberenklauw en de Japanse duizendknoop. Niet alleen andere planten en diersoorten ervaren hier hinder van maar ook privébezittingen kunnen hierdoor aangetast worden. In 2020 zijn locaties waar de Japanse Duizendknoop groeit aangepakt om verdere verspreiding te voorkomen.

Kunstwerken 

Gewenst kwaliteitsniveau.

De bruggen, tunnels en viaducten worden beheerd en onderhouden op het vastgestelde onderhoudsniveau B CROW. De specifieke NEN-normen zijn benoemd in het beheerplan Kunstwerken 2017-2021.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • Vervanging van de Churchillbrug en aanpassen aan eisen Machinerichtlijn.
  • Groot onderhoud aan die onderdelen van 62 bruggen die vanuit de technische inspecties hier voor in aanmerking komen.
  • Uitvoeren van cyclisch onderhoud conform raamovereenkomsten aan bruggen voor conserveren en metselwerk.
  • Uitvoeren van cyclisch onderhoud conform raamovereenkomsten aan remmingswerken een meerpalen.
  • Renovatie van houten parkbruggen,o.a. in polderpark Cronesteijn.
  • Aanpassing van Haagsche Schouwbrug en Stevensbrug als afsluiting van de 4 op afstand te bedienen beweegbare bruggen conform de eisen van de machinerichtlijn.
  • De eerste helft van de aanpassing van de Schrijversbrug en Sumatrabrug is uitgevoerd, als afsluiting van de 4 op afstand te bedienen beweegbare bruggen conform de eisen van de machinerichtlijn;
  • De renovatie van het op afstand bedienen van de beweegbare bruggen via bedieningsconsole op de Schrijversbrug is uitgevoerd.
  • Aanpassing van een deel van de 11 handbediende beweegbare bruggen conform de eisen van de machinerichtlijn.
  • Vernieuwen Vlietpoortbrug en brugwachtershuis Marebrug.
  • De verledding van de verlichting in Willem de Zwijgertunnel is afgerond.

Walmuren, beschoeiingen en Natuurvriendelijke oevers 

Gewenst kwaliteitsniveau.

De gemeente onderhoudt de walmuren op beeldkwaliteitsniveau B CROW.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • Het vervangen van damwandtracés in Mors- en Stevenshofdistrict.
  • Het vervangen van de beschoeiing en/of damwand door damwand en ankers in Mors- en Stevenshofdistrict.
  • Vervangen van de damwanden bij het Blekerspark en bij percelen op Waardeiland.
  • Aanpassingen aan de Haven en het herstel van de Walstoep van het Arsenaalplein zijn uitgevoerd.

Straatmeubilair

Gewenst kwaliteitsniveau.

Het straatmeubilair in de openbare ruimte wordt onderhouden op beeldkwaliteitsniveau B CROW, conform het beleidskader openbare Ruimte, Straatmeubilair.

Wat hebben we er voor gedaan? 

  • Het straatmeubilair is onderhouden op CROW kwaliteitsniveau B.
  • Het correctief onderhoud aan het straatmeubilair is uitgevoerd.
  • Het nieuwe bewegwijzeringsplan is uitgevoerd.
  • Voor de verkeersborden is een deel van de sanering uitgevoerd van overtollige verkeersborden (helft Roodenburgerdistrict). Dit pakken we per wijk op en zal meerdere jaren gaan duren.

Spelen 

Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor Spelen geldt beeldkwaliteitsniveau B CROW. Daarnaast dienen speeltoestellen te voldoen aan de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen.

Wat hebben we er voor gedaan? 

  • Het onderhoud is uitgevoerd conform het beheerplan spelen 2017-2021.
  • De geplande vervangingen van de speeltoestellen zijn uitgevoerd.
  • Voor het vernieuwen van speelplekken is gewerkt vanuit een meerjarige vervangingsplanning. Op basis hiervan zijn ca. 20 plekken vernieuwd.
  • Waar de locaties het toelaten, is aangehaakt bij de vergroening zoals opgenomen op de groene kansenkaart en waar mogelijk zijn een aantal toestellen opgeknapt en hergebruikt. Vanuit het Uitvoeringsplan Spelen is een aantal vernieuwingen en vergroening van speelplekken in de binnenstad opgepakt. Daarnaast is ook gewerkt aan de realisatie van spelen binnen het Singelpark.

Wegen 

Gewenst kwaliteitsniveau

Het kapitaalgoed wegen wordt onderhouden en in stand gehouden op beeldkwaliteitsniveau B CROW.

Wat hebben we er voor gedaan?

  • Groot onderhoud asfalt aan de Rooseveltstraat en de Willem de Zwijgerlaan.
  • Verder is onderhoud gepleegd aan Tuinstadwijk, Meerburg, Stevenshof, Professorenwijk, Slaagwijk en er is veel werk verricht aan boomspiegels.
  • Er is meer onderhoud aan elementenverharding uitgevoerd dan gepland, dit onderdeel loopt voor op het onderhoudsschema.
  • Begin 2020 is de voorbereiding van de projecten Haagweg Zuid, Gasthuiswijk en Houtkwartier gestart. Aanleiding voor deze laatste projecten is de vervanging van wegen en riolering. In deze projecten wordt klimaatadaptatie meegenomen en wordt zo veel als mogelijk voorgesorteerd op de energietransitie. Het is de ambitie van het college meer groen in de stad te krijgen.

Riolering 

Gewenst kwaliteitsniveau

De rioolreinigingen en rioolinspecties worden uitgevoerd op basis van de hiervoor geldende landelijke beoordelingsrichtlijnen (BRL) en de NEN 3399 en NEN 13508.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • Reiniging en inspectie van circa 45km lengte aan riolering.
  • Het renoveren van 16 gemalen.
  • reinigen kolkafvoerleidingen.
  • Onderhoud zinker en gemaal schuiven.
  • reinigen circa 43.500 kolken.
  • De rioolvervangingsprojecten zijn integraal aangepakt waarbij in de ondergrond de energietransitie een plaats krijgt door ruimtereservering en tegelijkertijd een klimaatrobuust gescheiden systeem wordt aangelegd. Bovengronds wordt de openbare ruimte klimaatadaptief, biodivers en groener ingericht.
  • Rioolvervanging projecten; Bosgasthuis Haagweg-Zuid, Noorderkwartier Oost, Professorenwijk Oost, Hooigracht.

Vastgoed

Het niveau waarop het vastgoed in stand gehouden wordt, is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Een instrument dat is gebaseerd op de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767. Het niveau waarop het vastgoed onderhouden wordt is vastgesteld op conditieniveau 3. Voor de in stand houding van Rijksmonumenten wordt naast de NEN 2767 methodiek een specifieke methode toegepast voor het behouden van cultureel erfgoed.

De meerjaren onderhoudsplannen voor de vastgoedportefeuille zijn herijkt in 2020. De financiële gevolgen worden inzichtelijk gemaakt en betrokken bij de afweging bij de Kaderbrief 2022-2025. Voor 2021 wordt nog gewerkt met een jaarplan voor het onderhoud aan het vastgoed dat is gebaseerd op de oude meerjaren onderhoudsplannen.

Daarnaast wordt gewerkt aan het verduurzamen van het vastgoed conform de routekaart verduurzaming vastgoed.

Sportaccommodaties

Gewenst kwaliteitsniveau

De te handhaven kwaliteitsnormen zijn weergegeven in het nieuwe beheerplan Sport 2017-2021. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gebouwen en sportterreinen.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • Voor de velden 2 en 3 van HC Roomburg zijn de zand ingestrooide toplagen vervangen door waterveld toplagen. Daarnaast is een waterberging onder veld 2 aangebracht voor de beregening van velden 1, 2 en 3 en negen tennisbanen.
  • Vervanging van de riolering op enkele sportaccommodaties.
  • Er is een DMJOP Duurzaam MeerJarenOnderhoudsPlan) opgesteld aan de hand waarvan gefaseerd op de sportaccommodaties verduurzamingsmaatregelen getroffen worden. Voor het sportvastgoed is daarbij de 'routekaart verduurzaming gemeentelijk Vastgoed’ leidend.
Financieel overzicht x 1.000

Beheerplan

Begroting 2020 na wijziging

Jaarrekening 2020

Verschil

Water (baggeren)

Onderhoudsbudget

1.167

930

-237

Voorziening

361

291

-70

Kapitaallasten

0

0

0

Openbare verlichting

Onderhoudsbudget

398

411

13

Voorziening

193

193

0

Kapitaallasten

351

351

0

Groen

Onderhoudsbudget

3.607

3.628

21

Voorziening

0

471

471

Kapitaallasten

66

66

0

Kunstwerken

Onderhoudsbudget

980

881

-99

Voorziening

789

789

0

Kapitaallasten

523

523

0

Walmuren

Onderhoudsbudget

204

230

26

Voorziening

306

306

0

Kapitaallasten

51

51

0

Straatmeubilair

Onderhoudsbudget

1.008

838

-170

Voorziening

0

0

0

Kapitaallasten

514

514

0

Spelen

Onderhoudsbudget

434

382

-52

Voorziening

0

0

0

Kapitaallasten

192

192

0

Wegen

Onderhoudsbudget

1.289

924

-366

Voorziening

2.758

2.758

0

Kapitaallasten

1.423

1.423

0

Riolering

Onderhoudsbudget

1.599

1.601

2

Voorziening

687

687

0

Kapitaallasten

592

592

0

Vastgoed

Onderhoudsbudget

4.379

3.938

-442

Voorziening

1.743

2.014

271

Kapitaallasten

12.165

12.165

0

Sportaccommodaties

Onderhoudsbudget

915

596

-319

Voorziening

1.645

1.645

0

Kapitaallasten

1.535

1.535

0

Overzicht Kerngegevens

Eenheid

Waarde

   

Water

  

Oppervlakte Water in Leiden

m2

2.543.318

Fonteinen eigendom Leiden

st.

21

Waterspeelplaatsen in beheer Leiden

st.

16

Duikers

m1

5

   

Openbare verlichting

  

Lichtmasten, inclusief wandarmaturen,grondspots en overspanningen in beheer

st.

20.096

Armaturen

st.

20.926

Lichtbronnen (lampen)

st.

20.926

Kasten

st.

87

   

Groen

  

Areaal Groen (totaal)

m2

7.884.857,01

Groen Beheer Leiden

m2

4.836.544,02

Gras Beheer Leiden

m2

3.740.688,0

Natuurlijke beplanting Beheer Leiden

m2

651.228,0

Cultuur beplanting Beheer Leiden

m2

431.748,0

Bomen totaal in Leiden

st.

76.371

Bomen eigendom Leiden

st.

64.006

   

Kunstwerken

  

Vaste bruggen binnen Leiden

st.

336

Beweegbare bruggen binnen Leiden

st.

38

Fiets- / voetbruggen binnen Leiden

st.

155

Tunnels binnen Leiden

st.

24

Viaducten binnen Leiden

st.

11

   

Walmuren, beschoeiingen en natuurlijke oevers

  

Beschoeiingen eigendom Leiden

m1

72.405

Kademuren eigendom Leiden

m1

21.908

Damwanden eigendom Leiden

m1

25.621

Natuurlijke oevers eigendom Leiden

m1

118.704

   

Straatmeubilair

  

Banken/picknicktafels

st.

1.854

Fietsvoorzieningen

st.

5.634

Hekwerken

m1

7.822

Palen

st.

18.860

Verkeersvoorzieningen Borden c.a.

st.

11.315

Laadpalen verkeer

st.

168

Parkeerobject

st.

232

   

Spelen

  

Speeltuinen

st.

16

Speelplekken

st.

299

Speeltoestellen

st.

1.771

Speeltoestellen/Sportvoorzieningen

st.

281

   

Wegen

  

Asfalt (Dicht asfaltbeton)

m2

1.207.585

Elementen

m2

3.216.953

Cement

m2

126.159

Overige

m2

187.607

   

Riolering

  

Vrijverval riool Vuilwater

km1

310,1

Vrijverval riool Hemelwater

km1

40,1

Drukriolering

km1

34,6

Nooduitlaten

st.

176

HWA uitlaten

st.

57

Gemaal objecten

st.

326

Kolken

st.

43.867

   

Sportaccommodaties en velden

  

Zwembaden

st.

3

Sportparken met:

  

Voetbalvelden

st.

24,5

Korfbalvelden

st.

9

Hockeyvelden

st.

3

Atletiekbaan

st.

1

Tennisbanen

st.

21

Diverse sportaccommodaties (Sporthallen, Sportzalen, Turnhallen en Tafeltennishal)

st.

13

Overige velden voor andere takken van sport

st.

10

Complexen volkstuinen

st.

6

Areaal jeugddorp (clubruimten)

st.

5

   

Gebouwen in eigendom

  

Ambtelijke huisvesting en Maatschappelijk vastgoed

st.

100

Strategisch vastgoed

st.

32

Af te stoten vastgoed

st.

23

Bijzonder bezit

st.

23

  1. 1 Aantallen groen en bomen is openbare ruimte en semi-openbare ruimte.
  2. 2 * Aantallen groen en bomen is openbare ruimte en semi-openbare ruimte. ** Meegenomen elementen zijn hagen, bosplantsoen, cultuurlijkbeplanting en grassen.