Ga naar boven

Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding

Deze paragraaf beschrijft hoe kapitaalgoederen in gemeentelijk eigendom worden beheerd. In de Financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet (RV 13.0017), staat in artikel 13 dat er een actueel beleidskader onderhoud kapitaalgoederen is. Met raadsbesluitnummer 12.0142 d.d. 27-11-2012 is het beleidskader onderhoud kapitaalgoederen vastgesteld. Het beleidskader onderhoud kapitaalgoederen geeft aan om welke kapitaalgoederen het gaat.

Voor de vervangingsinvesteringen wordt u verwezen naar het hoofdstuk over investeringen. Het verloop van de voorzieningen wordt toegelicht in de balans/financiële positie.

Beleidskader

De Beleidsnota Onderhoud kapitaalgoederen vormt het beleidskader voor de uitvoering van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau. Uitvoering van dit beleidskader leidt tot een bestendige situatie waarin de kapitaalgoederen worden onderhouden conform vastgestelde functionaliteit en kwaliteitsniveau (ambities bijvoorbeeld schoon en veilig) waarbij de totale kosten worden geoptimaliseerd.

De beleidskaders en de bijbehorende beheerplannen van de kapitaalgoederen bevatten per kapitaalgoed:

  • de werkzaamheden die in het kader van de instandhouding van het kapitaalgoed gedaan worden;
  • het onderhoudsniveau;
  • de grootte van het areaal;
  • de kosten voor de instandhouding van het kapitaalgoed zoals klein- en groot onderhoud en vervangingskosten;
  • de huidige staat van onderhoud zoals een technische beoordeling en schouw van de kwaliteit van het kapitaalgoed;
  • een scenario voor het onderhoud van kapitaalgoederen.

Binnen Leiden is in 2018 sprake van de volgende kapitaalgoederen:

A. Water (o.a. baggeren)
B. Openbare verlichting
C. Groen ( inclusief bomen)
D. Kunstwerken
E. Walmuren, beschoeiingen en natuurvriendelijke oevers
F. Straatmeubilair
G. Spelen
H. Wegen
I. Riolering
J. Vastgoed
K. Sportaccommodaties

Overzicht beheerplannen

In onderstaand overzicht is de actualiteit van de vigerende beheerplannen weergegeven.

Programma

Omschrijving beheerplan

Vastgesteld

Frequentie actualisatie

Volgende actualisatie

Voorziening

Financiële vertaling in de begroting

Achterstallig onderhoud

5

Beheerplan Water

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan openbare verlichting

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Groen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Nee

Ja

Nee

5

Beheerplan Kunstwerken

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Walmuren

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Straat-meubilair

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Spelen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Nee

Ja

Nee

5

VGRP 2014-2018

2014

Een keer per 5 jaar

2019

Ja

Ja

Nee

5

Beheerplan Wegen

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

6

Beheerplan gemeentelijk Vastgoed

2016

Een keer per 4 jaar

2020

Ja

Ja

Nee

8

Beheerplan Sport

2016

Een keer per 5 jaar

2022

Ja

Ja

Nee

A. Water

Gewenst kwaliteitsniveau.

De gemeente onderhoudt de watergangen op het niveau van beeldkwaliteitsniveau B CROW.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • Van de waterspeelplaatsen is de zandbodem (8.200 m2) ververst en van april t/m september zijn deze 2 wekelijks schoon gemaakt: harde en scherpe voorwerpen, waterplanten en drijfvuil zijn verwijderd.
  • Ook zijn de reguliere activiteiten uitgevoerd zoals: bladvissen, verwijderen van welvaartsvuil waaronder fietswrakken en verwijderen van slootvuil.
  • Het regulier onderhoud is uitgevoerd aan de vijf waterspeelplaatsen en zestien fonteinen.
  • Er is ca 9.500 m3 aan baggerwerkzaamheden uitgevoerd.
  • Er is ca. 110 km watergang geschoond van vegetatie ten behoeve van de Schouw Rijnland.

B. Openbare verlichting

Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor nieuw aan te brengen openbare verlichting past de gemeente Leiden de landelijk geaccepteerde Richtlijn Openbare Verlichting (ROVL-2011) toe. Het garanderen van veiligheid, van iedereen die zich in de buurt van elektrische installaties bevindt of er arbeid aan verricht, wordt geregeld door het toepassen van de normen NEN 1010 (voor de aanleg van installaties) en NEN 3140 (voor de bedrijfsvoering van bestaande installaties). Voor lichtmasten streven we visueel naar beeldkwaliteitsniveau B conform CROW.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Het uitvoeren van het regulier onderhoud (exploitatie) en groot onderhoud (voorziening) is volgens planning verlopen. Voor het onderdeel beheren openbare verlichting is achterstand ontstaan in het uitvoeren van vervangingswerkzaamheden (investering). In 2014 is er een aanvang gemaakt met het vervangen van armaturen, o.a. op basis van leeftijd, door LED armaturen. Deze worden wijk/ buurt gericht vervangen. De oorzaak is bijvoorbeeld het maken van beleidskeuzes, beschikbaarheid van de markt en vertraging in de engineering. De inhaalslag is in 2018 goed op gang gekomen en verwacht wordt deze in 2019 grotendeels te hebben ingelopen.

C. Groen


Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor groen geldt de onderhoudsambitie “beeldkwaliteitsniveau B CROW”.

Wat hebben we ervoor gedaan?

In 2018 is het onderhoud Groen volgens het geldende beheerplan uitgevoerd. Vanwege heftige stormen waren extra middelen nodig voor het onderhoud aan de bomen.

Daarnaast is een begin gemaakt aan de groenkansen kaart. Hierbij gaan we vooral in op (grote) verharde delen in de stad om te vormen naar groene vlakken. De uitwerking van de groenkansenkaart zal een positieve bijdragen leveren aan een klimaat bestendige stad. Hierbij wordt het ecologische aspect direct meegenomen in het plan.

In heel Leiden is het afgelopen jaar hard weer hard gewerkt aan reparaties bij verharding door boomwortelschade. Hiervoor is naast reparatie aan het wegdek, ook groeiplaatsverbetering toegepast voor de betreffende bomen.


D. Kunstwerken

Gewenst kwaliteitsniveau.
De bruggen, tunnels en viaducten worden beheerd en onderhouden op het vastgestelde onderhoudsniveau B CROW. De specifieke NEN-normen zijn benoemd in het beheerplan Kunstwerken 2017-2021.

Wat hebben we ervoor gedaan?
In 2018 zijn de eerstelijns onderhoudswerken door de afdeling zelf gedaan. Het gaat om reinigen, conserveren (rekening houdend met wensen monumentzorg), verhelpen van storingen en het herstellen van kleine schades.

Het groot onderhoud is uitgevoerd volgens het beheerplan Kunstwerken 2017-2021. Op hoofdlijnen zijn de volgende werkzaamheden in 2018 uitgevoerd.

  • De tijdelijke versteviging van de Bostelbrug is aangebracht.
  • De conservering van meerdere tunnels en bruggen is uitgevoerd.
  • Vele meerpalen en remmingwerken in de binnenstad zijn middels de innovatieve techniek (twee-composiet hars) hersteld.
  • Groot onderhoud en herstel conform de Machinerichtlijn is uitgevoerd voor de Rijnbrug.
  • De contractfase Machinerichtlijn voor de 4 op afstand bedienbare bruggen is afgerond. Gestart is met de voorbereidingen door de gegunde partij.
  • Het Groot onderhoud aan de Paterbrug, Sumatrabrug, Rembrandtbrug en diverse andere bruggen is uitgevoerd.
  • Groot onderhoud aan de 62 bruggen is opgestart. De deklaag van de Utrechtsebrug is reeds hersteld.
  • Restant werkzaamheden aan de parkbruggen in de Merenwijk en Stevenshof zijn hersteld (conserveren, timmeren, aanstraten).
  • Aanvullende technische inspecties zijn uitgevoerd conform plan.
  • In de Passantenhaven en de Charterhaven (langs de Zijlsingel) is het jaarlijkse klein onderhoud uitgevoerd. Daarnaast is gezorgd voor een goed functionerende douche- en toiletvoorziening en is een werkruimte voor een Brugwachter gemaakt.

E. Walmuren

Gewenst kwaliteitsniveau.

De gemeente onderhoudt de walmuren op beeldkwaliteitsniveau B CROW.

Wat hebben we ervoor gedaan?

Op hoofdlijnen zijn de volgende werkzaamheden in 2018 uitgevoerd.

  • Strekdam bij Kooihaven is hersteld.
  • De geplande delen van damwanden in de Binnenstad zijn hersteld.
  • Het geplande groot onderhoud van een deel van de damwand Witte Singel is uitgevoerd.
  • Het geplande groot onderhoud van damwanden in Bos- en Gasthuisdistrict Noord is uitgevoerd.
  • Het ontwerp van een nieuwe walmuur bij de Groenhazengracht is opgesteld als onderdeeldeel van project Singelparkbruggen.
  • In de binnenstad zijn Schrikhekken en Voethekken geconserveerd.
  • Vervanging van de damwand aan de Morssingel

F. Straatmeubilair

Gewenst kwaliteitsniveau.

Het straatmeubilair in de openbare ruimte wordt onderhouden op beeldkwaliteitsniveau B CROW, conform het beleidskader openbare Ruimte, Straatmeubilair.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • In 2018 is het straatmeubilair onderhouden op CROW kwaliteitsniveau B.
  • Het correctief onderhoud aan het straatmeubilair is uitgevoerd.
  • Het verwijderen van de Leidse palen in lijn met de Visie Ruimte voor de Stad is afgerond.
  • Het nieuwe bewegwijzeringsplan is in 2018 opgesteld en wordt in 2019 uitgevoerd.

G. Spelen


Gewenst kwaliteitsniveau.

Voor Spelen geldt beeldkwaliteitsniveau B CROW.


Wat hebben we ervoor gedaan?

In 2018:

  • is het dagelijks beheer en onderhoud volgens beheerplan uitgevoerd;
  • de eerder ontstane achterstand in de planmatige vervangingen van speelplekken en speeltuinen is in 2018 weggewerkt.

H. Wegen


Gewenst kwaliteitsniveau.

Het kapitaalgoed wegen wordt onderhouden en in stand gehouden op beeldkwaliteitsniveau B CROW.


De volgende werkzaamheden zijn uitgevoerd.

  • In 2018 is kleinschalig dagelijks onderhoud uitgevoerd; het herstellen van het wegdek bij calamiteiten en kleine schades.
  • In een flink aantal wijken is het groot onderhoud uitgevoerd: Pieterswijk, Marewijk en Academiewijk, Levendaal-Oost, Tuinstadswijk, Fortuinwijk Noord en Zuid, Lage Mors, Klein Cronensteijn, Roomburg, Vreewijk .
  • De Asfaltwerkzaamheden aan de Witte Singel zijn uitgevoerd.
  • De voorbereiding van Haagweg-Zuid en Gasthuiswijk om tot een integrale aanpak te komen is in volle gang, waarbij ook rekening gehouden wordt met energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. Verwacht wordt begin 2020 gestart kan worden met de werkzaamheden
  • De werkzaamheden voor het Noorderkwartier oost worden verwacht begin 2020 te starten, na gereedkomen van de ontwikkelingswerkzaamheden aldaar.

I. Riolering


Gewenst kwaliteitsniveau

De rioolreinigingen en rioolinspecties worden uitgevoerd op basis van de hiervoor geldende landelijke beoordelingsrichtlijnen (BRL).


Wat hebben we ervoor gedaan?

  • De werkzaamheden waren gericht op het beheer en onderhoud van alle openbare rioleringen, inspectieputten, kolken en schuiven, en het bedienen en onderhouden van riool-, polder-, tunnel- en onderbemalingsgemalen conform het vGRP 2014-2018.
  • Alle 43.600 kolken en lijngoten zijn gereinigd (1 x per 15 maanden).
  • Circa 45 km riolering is gereinigd en geïnspecteerd.
  • In totaal zijn 15 gemalen elektrotechnisch en/of mechanisch gerenoveerd.
  • De geplande Groot Onderhoud maatregelen aan de riolering in Boshuizen zijn uitgevoerd en is gestart met Groot Onderhoud maatregelen Stevenshof fase1.
  • De projecten Tuinstadwijk (Herenstraat Bloemistenlaan)en Kooidistrict worden Q1 2019 opgeleverd.
  • Het project rioolrenovatie Vreewijk is opgeleverd.
  • Het Integraal Project Bosgasthuis Haagweg Zuid is voorbereid en de rioolrenovatie vindt in Q1 2019 plaats met aansluitend de rioolvervanging (Q4 2019-2022).

J. Vastgoed

Gewenst kwaliteitsniveau

Het niveau waarop het vastgoed in stand gehouden wordt, is vastgesteld aan de hand van een objectief meetinstrument, de Conditiemetingsmethodiek volgens NEN 2767, voor het inspecteren en onderhouden van vastgoed. Het niveau waarop het onderhoud gemiddeld gehouden wordt, is vastgesteld op conditieniveau 3. Dit onderhoudsniveau is sober en draagt bij aan een doelmatig en duurzaam beheer van het gemeentelijk vastgoed. Voor de instandhouding van Rijksmonumenten worden naast de NEN2767 specifieke methodes toegepast.


De meerjaren onderhoudsplannen voor de gemeentelijke vastgoedportefeuille zijn in 2016 herijkt, in 2018 is gestart met de voorbereiding van de volgende herijking in 2021. Sinds 2017 wordt gewerkt met een jaarplan onderhoud. Gelijksoortige onderhoudswerkzaamheden worden hierin geclusterd, waarbij gestreefd wordt naar een gelijkmatige spreiding van uitgaven door de jaren heen. Het onderhouden van monumenten is vergunningsplichtig, waardoor een langere voorbereidingstijd nodig is. De benodigde bedragen voor het onderhoud zijn onderbouwd en geoormerkt, echter de planning van onderhoudswerkzaamheden door de jaren heen kan enigszins verschuiven. Dit omdat het moment waarop onderhoud wordt gepleegd, afhankelijk is van de actuele technisch staat (toestandsafhankelijk onderhoud). Er is in 2018 gestart met de voorbereiding van een aantal aanbestedingen om hiermee maximaal uitvoering te geven aan het efficiënt en planmatig uitvoeren van het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed. Voor de beheersbaarheid wordt ingezet op grotere, meerjarige clustercontracten waarbij de markt wordt uitgenodigd om mee te denken met de gemeente.


Ook voor het bouwkundig onderhoud en het onderhoud aan elektrotechnische installaties voor alle gemeentelijke panden is in 2018 gestart met de voorbereiding van een aanbestedingstraject voor een onderhoudsovereenkomst. Verwacht wordt dat medio 2020 de overeenkomsten worden afgesloten.


Algemeen kan gesteld worden dat conform het Beleidskader Vastgoed het technisch beheer ontwikkelt van reageren op calamiteiten naar een meer tactisch en preventief gericht beheer. De resultaten van de inspecties en de inventarisaties vormen de basis voor het meerjaren onderhoudsplan. Lange termijn gegevens over onderhoudsbedragen maar ook jaarplannen voor de uitvoering kunnen gegenereerd worden. Uit de meerjaren onderhoudsplannen worden jaarbegrotingen gegenereerd. Er zijn kaders en spelregels voor een uniforme werkwijze opgesteld.

K. Sportaccommodaties

Gewenst kwaliteitsniveau
De te handhaven kwaliteitsnormen zijn weergegeven in het nieuwe beheerplan Sport 2017-2021. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen gebouwen en sportterreinen.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • Er is groot onderhoud uitgevoerd op 6 verschillende grassportvelden.
  • Op twee velden van sportpark UVS zijn hekwerken vervangen rond de sportvelden en is een deel van de bestrating opgeknapt op de Kikkerpolder.
  • Bij verschillende sportaccommodaties zijn schilderwerkzaamheden uitgevoerd.
  • Het peuterbad op complex de Zijl is opnieuw gecoat en het leidingwerk van het zwembadwater is aangepast. Tevens is de lichtstraat en een deel van kozijnwerk dakbedekking vervangen.
  • Op diverse locaties is de verlichting onderhouden of aangepast bijvoorbeeld door het aanbrengen van Led verlichting zoals in de 5 Mei-hal.
  • Op verschillende sportaccommodaties is valbeveiliging aangebracht op de daken.
  • Het klein onderhoud is conform planning uitgevoerd.
  • Rond sportcomplex de Zijl is de buitenriolering vervangen en is de bestrating opgeknapt en opgehoogd.
  • Op sportpark Noord (Pernix) is van veld 2 en 3 de toplaag vervangen en zijn twee recreatieve tennisvelden aangelegd.
  • Op de locatie Jeugddorp zijn 4 units verwijderd, 2 nieuwe units geplaatst en is reparatie van houtrot en schilderwerk aan de overige units uitgevoerd.

Financieel overzicht x € 1.000

Beheerplan

Begroting 2018 na wijziging

Jaarrekening 2018

Verschil

Water (baggeren)

Onderhoudsbudget

580

437

-144

Voorziening

355

355

0

Openbare verlichting

Onderhoudsbudget

408

473

65

Voorziening

191

191

0

Kapitaallasten

306

306

0

Groen

Onderhoudsbudget

2.990

3.093

103

Voorziening

120

123

3

Kapitaallasten

77

77

0

Kunstwerken

Onderhoudsbudget

1.344

1.388

43

Voorziening

846

846

0

Kapitaallasten

397

395

-2

Walmuren

Onderhoudsbudget

239

247

7

Voorziening

296

296

0

Kapitaallasten

31

31

0

Straatmeubilair

Onderhoudsbudget

220

153

-67

Voorziening

129

129

0

Kapitaallasten

461

461

0

Spelen

Onderhoudsbudget

333

251

-81

Kapitaallasten

92

74

-18

Wegen

Onderhoudsbudget

625

438

-188

Voorziening

2.611

2.616

5

Kapitaallasten

1.386

1.400

14

Riolering

Onderhoudsbudget

1.646

1.739

93

Voorziening

1.078

1.078

0

Kapitaallasten

523

523

0

Vastgoed

Onderhoudsbudget

1.858

1.549

-309

Voorziening

2.972

3.141

169

Kapitaallasten

6.202

6.205

3

Sportaccommodaties

Onderhoudsbudget

485

286

-199

Voorziening

1.363

1.363

0

Kapitaallasten

1.584

1.601

18

Overzicht met kerncijfers

Water

Te schonen watergangen (km.)

110 km

Te baggeren watergangen (km.)

110 km

Fonteinen (st.)

16 st

Waterspeelplaatsen (st.)

5 st

Openbare verlichting

Lichtmasten, inclusief wandarmaturen en overspanningen (st.)

19.208 st

Armaturen (st.)

20.317 st

Lichtbronnen (lampen) (st.)

20.869 st

Ontsteekpunten (st.)

83 st

Groen

Areaal groen (are)

72.836 are

Bomen (st.)

76.561 st

Kunstwerken

Vaste bruggen (st.)

478 st

Beweegbare bruggen (st.)

40 st

Tunnels (st.)

26 st

Viaducten (st.)

20 st

Walmuren, beschoeiingen en natuurlijke oevers

Beschoeiingen (km.)

73 km

Kademuren (km.)

22 km

Damwanden (km.)

25 km

Straatmeubilair

Banken (st.)

2.235 st

Fietsvoorzieningen (st.)

9.625 st

Hekwerken (st.)

280 st

Palen (st.)

22.000 st

Verkeersvoorzieningen Borden c.a. (st.)

22.400 st

Verkeersvoorzieningen Bewegwijzering (st.)

1.400 st

Verkeersvoorzieningen Wegmarkering belijning (m.)

351.750 m

Verkeersvoorzieningen Wegmarkering figuratie (m.)

9.500 m

Spelen

SPeeltuinen

15 st

Speelplekken (st.)

291 st

Speeltoestellen (st.)

1.380 st

Sporttoestellen (st.)

306 st

Speelprikkels (st.

144 st

Afscheidingen (m²)

4.671 m²

Verhardingen (m²)

15.314 m²

Veiligheidsondergrond (m²)

24.323 m²

Wegen

Asfalt (m²)

1.169.600 m²

Elementen (m²)

3.285.000 m²

Cement (m²)

32.650 m²

Overige (m²)

75.660 m²

Riolering

Openbaar riool (km.)

352,2 km

Drukriolering (km.)

19,5 km

Nooduitlaten (st.)

169 st

Gemaal objecten (st.)

196 st

Niveaumeters (st.)

9 st

Overstortmeters (st.)

29 st

Electrische schuiven (st.)

12 st

Kolken (st.)

43.600 st

Sportbedrijf accommodaties en velden

Zwembaden

3

Sportparken met:

14

Voetbalvelden

27,5

Korfbalvelden

10

Hockeyvelden

3

Atletiekbaan

1

Tennisparken met:

3

Tennisbanen

21

Diverse sportaccomodaties (Sporthallen, Sportzalen, Turnhallen en Tafeltennishal)

10

Overige velden voor andere takken van sport

6

Complexen volkstuinen

6 (totaal 481.500 m²)

Areaal jeugddorp (clubruimten)

9

Gebouwen in eigendom

Ambtelijke huisvesting

9

Maatschappelijk vastgoed

80

Strategische vastgoed

25

Niet beleidsondersteunend (verkooplijst)

73

Monumentale objecten

16