Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Kosten van onderzoek en ontwikkeling
Kosten die worden gemaakt in de periode vóórdat een grondexploitatie wordt vastgesteld door de gemeenteraad, worden als voorbereidingskosten geactiveerd onder de balanspost 'Kosten van onderzoek en ontwikkeling'. Na maximaal 5 jaar moeten de kosten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie, dan wel worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. In de tabel hieronder wordt de ouderdom van de voorbereidingskosten in beeld gebracht.
Voor het deelgebied Morssingelblok (H2-5) wordt momenteel onderzocht of een aangepaste ontwikkelstrategie tot een financieel uitvoerbaar plan kan leiden met als doel om in 2027 een grondexploitatie door de gemeenteraad te laten vaststellen.
Voor het project Gebiedsontwikkeling Westerpoort heeft de raad op 25 september 2025 besloten om de voorbereidingskosten tot aan het uitvoeringsbesluit te activereren onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling. (RB25.0061)

Bijdragen aan activa in eigendom van derden
De boekwaarde van de opgenomen bijdragen aan activa in eigendom van derden bevat als grootste posten de gemaakte kosten voor de Leidse Ring Noord-tracé Oude Spoorlaan en Engelendaal (grondgebied van de gemeente Leiderdorp) (nog lopend, € 3,8 mln), Stoelenplan Leidse Schouwburg (2022) (€ 234.000), Fietsparkeren De Vink (nog lopend, € 344.000) en de realisatie van de fietsenstalling bij het voormalige pand van V&D van € 177.000 (2013).

Specificatie investeringen met bijdrage aan activa in eigendom van derden

De bijdragen van derden met betrekking tot bijdragen in activa van derden betreffen voornamelijk ontvangen subsidies voor de Leidse Ring Noord (LRN).

Vaste activa

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de boekwaarden van de investeringen met economisch nut weer waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven:

Conform artikel 63 lid 3 van het BBV moet melding worden gemaakt van investeringen waaraan rente wordt toegevoegd. Deze situatie doet zich niet voor.

Specificatie investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de
kosten een heffing kan worden geheven

Specificatie bijdragen van derden in investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven

Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de boekwaarden van de overige investeringen met economisch nut weer:

De bedragen in de kolom afwaarderingen/reclassificatie betreft een reclassificatie van een perceel grond aan het Schuttersveld. De grond was in erfpacht uitgegeven. De opstallen op de grond zijn verworven en worden ingezet voor de opvang van Oekraïense ontheemden.

Conform artikel 63 lid 3 van de BBV moet melding worden gemaakt van investeringen waaraan rente wordt toegevoegd. Deze situatie doet zich niet voor.

Specificatie overige investeringen materiële vaste activa met economisch nut

Specificatie des-investeringen in overige investeringen met economisch nut

Specificatie bijdragen van derden m.b.t. overige investeringen met economisch nut

De boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut had het volgende verloop:

Specificatie investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut

Specificatie bijdragen van derden m.b.t. investeringen in de openbare ruimte met
maatschappelijk nut

De desinvestering ad € 127.000 betreft het afboeken van de gerealiseerde kosten van Kooiplein deelgebied 1 en 2 conform RB25.0064 d.d. 11-11-2025.

Financiële vaste activa

Het verloop van de financiële vaste activa gedurende 2025 is in onderstaand overzicht weergegeven:

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen

Het participatiefonds van Innovation Quarter (IQ) is onderdeel van de kapitaalverstrekking aan deelnemingen. De vennootschap heeft ten doel het stimuleren van de economische ontwikkeling in de regio Zuid-Holland en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland (ZH) en Nederland. Voor de deelneming in IQ is een verliesvoorziening gevormd van € 690.000

Verder heeft de gemeente Leiden een deelneming in het Proof of Concept fonds UNIIQ. Op basis van een besluit uit 2024, is in 2025 de deelneming verhoogd met € 850.000. De deelneming bedraagt eind 2025 € 1.850.000. Uniiq BV investeert in de vroege productontwikkeling van startups. Voor de deelneming in UNIIQ is een verliesvoorziening gevormd. de verliesvoorziening is in 2025 ook verhoogd met € 850.000 en bedraagt eind 2025 € 1.350.000.

Tenslotte is de Gemeente Leiden aandeelhouder van de Bank Nederlandse Gemeenten en van Alliander.

Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen

De opgenomen kapitaalverstrekking aan overige verbonden partijen voor een bedrag van € 20.000 betreft een belang in Coöperatieve Zakelijke Post Nederland UA. Doel van deze deelname is kennisuitwisseling ter ondersteuning van de exploitatie van post activiteiten door de DZB.

Leningen aan woningbouwcorporaties

Een groot deel van de geldleningen is verstrekt aan woningbouwcorporaties en instellingen of bedrijven met een bepaald gemeentelijk belang. Het actief (door)verstrekken van leningen voor woningbouw is bij RB 04.0018 beëindigd. De nu nog lopende leningen zijn gemeentelijke voorschotten met looptijden van 50 tot 75 jaar uit de jaren 1948 tot 1969 en financiering van sociale woningen. Hierbij zijn leningen onder dezelfde condities doorverstrekt aan corporaties in de jaren 1982 tot en met 1992. Als gevolg van reguliere of vervroegde aflossing door de woningbouwcorporaties neemt de omvang van de opgenomen en doorverstrekte geldleningen af.

Lening aan deelnemingen

Dit betreft een lening verstrekt van € 75.000 aan het Coöperatief Leids Startersfonds. Deze coöperatie heeft als doel het bestrijden van winkelleegstand en het bevorderen van (jong) ondernemerschap. Ultimo 2025 resteert een leningbedrag van € 7.500.

Op 23 november 2021 BW21.0597 heeft het college besloten een hybride converteerbare lening te verstrekken aan Alliander van € 13.626.866. De lening dient ter versterking van het eigen vermogen van Alliander om voldoende financiering op de kapitaalmarkt aan te trekken om de energietransitie te kunnen financieren. De hybride lening wordt op een nader te bepalen moment omgezet in aandelen.

Overige langlopende leningen

Het betreft drie leningen die zijn verstrekt aan instellingen in de stad (twee verenigingen en één stichting), met een gezamelijke hoofdsom van € 650.000 (eind 2025), waar regulier op wordt afgelost.

De overige mutaties in deze categorie leningen bestaan vooral uit verstrekkingen van en aflossingen op relatief kleine leningen aan particulieren, die lopen via de Stadsbank, het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVN) en het Natitionaal Restauratiefonds (NRF).

Vlottende activa

Voorraden

Overige grond- en hulpstoffen
De boekwaarde heeft voornamelijk betrekking op de voorraad grond- en hulpstoffen bij DZB.

Onderhanden werk inclusief bouwgronden in exploitatie
Specificatie onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie.

Voor een aantal grondexploitaties is een voorziening getroffen voor het verwachte negatieve resultaat van de betreffende projecten. Met de getroffen voorziening wordt de boekwaarde verlaagd. Voor zover de voorziening hoger is dan de boekwaarde wordt het hogere bedrag van de voorziening onder de voorzieningen voor toekomstige verplichtingen gepresenteerd. Deze beoordeling vindt per individuele grondexploitatie plaats. Totaal wordt € 7.011.000 per 31-12-2025 onder de voorzieningen voor toekomstige verplichtingen gepresenteerd (per 31-12-2024 was dit € 6.723.000).

In 2025 is de grondexploitatie Schipholweg 101 A t/m K geopend. (RB25.0091)

Van de bouwgronden in exploitatie kan van het verloop het volgende overzicht worden weergegeven:

De vermeerderingen van Lammenschansdriehoek hebben vooral betrekking op kosten voor woonrijpmaken en plankosten. De verminderingen van deze grondexploitatie hebben voor € 0,9 mln betrekking op bijdragen van projectontwikkelaars. Daarnaast is een subsidie ontvangen ad € 0,5 mln.
De vermeerderingen van Stationsgebied e.o. hebben voornamelijk betrekking op het deelgebied M-kavels (€ 1,4 mln sloop/sanering, € 1,0 mln bouwrijpmaken en € 0,9 mln plankosten).

Bedragen * € 1.000

De voorziening negatieve grondexploitaties is per 31-12-2025 € 414.000 hoger dan per 31-12-2024.
In 2025 is de grondexploitatie Schipholweg 101 A t/m K geopend. Voor dit project wordt een negatief resultaat verwacht. De voorziening is om die reden met € 458.000 verhoogd.

In de presentatie hierboven betekent een negatief exploitatiesaldo dat er meer opbrengsten zijn dan kosten en dat er dus feitelijk sprake is van een project met een voordelig saldo. Projecten die hierboven met een positief exploitatiesaldo worden gepresenteerd zijn projecten waarvan de kosten hoger zijn dan de opbrengsten. Dit zijn dus projecten waarvan de verwachting is dat die met een verlies afgesloten zullen worden. Dat verlies is al genomen op grond van de BBV-voorschriften.

Voor een nadere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar de toelichting op programma 6 en de paragraaf grondbeleid.

Er zijn geen projecten waar tussentijds winst zou moeten worden genomen.

De waardering van de bouwgronden in exploitatie per 31 december 2025 is gebaseerd op geactualiseerde berekeningen en uitkomsten van de door de gemeente uitgevoerde risicoanalyses. Dit is de beste schatting op dit moment die omgeven is door de nodige risico’s, aannames en veronderstellingen die jaarlijks worden herzien. Deze herziening kan, mede gezien de huidige onzekere marktomstandigheden, leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie en de hiermee samenhangende voorziening voor negatieve exploitaties. Dat geldt zowel voor de nog te maken kosten als voor de fasering en de raming van de opbrengsten.

De volgende algemene uitgangspunten ten aanzien van de schattingen zijn gehanteerd:
- Rentepercentage: 1,0%
- Kostenindexatie: 2026 3,5%, 2027 en 2028 3,0%, 2029 en verder 2,0%
- Opbrengstenindexatie: Op basis van contractuele afspraken maar tot contract volgens 3,5% in 2026, 2,5% in 2027 en 2028 en 2% in 2029 e.v.
- De geplande afzet is gebaseerd op afspraken met ontwikkelende partijen, deels vastgelegd in contracten en deels mondeling overeengekomen.
- Disconteringsvoet: 2% (conform BBV - wordt gebruikt voor de berekening van het netto contante resultaat)

Er zijn geen projecten met een looptijd langer dan de voorgeschreven maximale looptijd van 10 jaar.

Gereed product en handelsgoederen
De boekwaarde betreft te verkopen activa. In de notitie Materiële vaste activa van de commissie BBV staat dat indien een actief daadwerkelijk wordt bestemd voor verkoop, de boekwaarde van dit actief over moet worden geboekt naar de voorraden. Er zijn in 2025 geen nieuwe boekwaarden overgeboekt naar de voorraden.

Het grootste gedeelte van het restant van de boekwaarde betreft Rhijnvreugd 1 tm 6 (€ 1.698.000). Deze boekwaarde zal in de grondexploitatie Rhijnvreugd ingebracht worden. Naar verwachting zal dit in 2026 gebeuren.

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt worden gespecificeerd :

De vorderingen op openbare lichamen bestaan voor het grootste gedeelte uit vorderingen in het kader van btw (ondernemers-btw en Btw-compensatiefonds) (32,6 mln per 31-12-2024 en € 34,2 mln per 31-12-2025)

De overige vorderingen bestaan uit vorderingen op:

Ongeveer € 1 mln van de verlaging van de vorderingen op gemeenten wordt veroorzaakt doordat Leiden eerder dan gebruikelijk facturen heeft verzonden aan de regiogemeenten, zodat de betaling daarvan nog in 2025 plaats kon vinden. De reden hiervoor was de vervroegde afsluiting van de administratie in verband met de invoering van een nieuw softwarepakket.

De vordering op gemeenschappelijke regelingen per 31-12-2025 betreft voornamelijk een vordering op Holland Rijnland in het kader van jeugdzorg ad € 5,9 mln. Deze vordering is gebaseerd op de meest recente prognose van de bij Holland Rijnland gemaakte kosten voor jeugdzorg. De betaalde voorschotten waren fors hoger.

De rekening-courant verhoudingen met het Rijk betreft een rekening-courant verhouding met het Ministerie van Financiën in het kader van het verplicht Schakistbankieren. Op 31-12-2025 waren er geen middelen uitgezet in het kader van het Schatkistbankieren.

De vordering op ministeries per 31-12-2025 betreft een vordering op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in het kader van het project OV Knoop Leiden Centraal Station.

De rekening-courant verhouding met niet-financiële instellingen betreft een rekening-courant verhouding met het Nationaal RestauratieFonds (NRF).

De balanswaarde van de overige vorderingen bestaat uit:

Debiteuren
Onder de debiteuren vallen ook de bedragen van de belastingaanslagen die de BSGR per 31-12-2025 nog op moet leggen. Per 31-12-2025 is dat een bedrag ad € 5,4 mln. Per 31-12-2024 was dat € 1,8 mln. Zie verder ook de opmerking onder het kopje 'belastingdebiteuren'.
Een andere opvallende vordering per 31-12-2025 is een vordering op Liander ad € 1,4 mln. Dit betreft een compensatie voor een door Liander gehanteerd foutief tarief voor de voedingspunten van de openbare verlichting over de periode 2018-2025.

Belastingdebiteuren
De gemeentelijke belastingen worden geind door de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR). De vordering per 31-12-2025 bestaat uit:
- af te dragen door BSGR aan Leiden € 568.000 (Per 31-12-2024 was dit nog € 3,3 mln) Dit bedrag is op 7 januari 2026 door Leiden ontvangen.
- Door BSGR opgelegde aanslagen die per 31-12-2025 nog niet zijn betaald door de belastingplichtigen. (€ 4,4 mln) Per 31-12-2024 was dit € 9,9 mln. De daling van dit saldo is veroorzaakt, doordat de BSGR de aanslagen gemiddeld eerder in 2025 heeft op kunnen leggen en daardoormeer aanslagen heeft kunnen innen dan in 2024. Daarnaast zijn een aantal aanslagen van objecten met een grote waarde (ziekenhuizen bijv.) nog niet opgelegd per 31-12-2025. Dat waren ze per 31-12-2024 wel.

Overige posten
Onder de overige posten vallen o.a. vorderingen met betrekking tot parkeren en de uitkeringsadministratie.

Schatkistbankieren
Conform de wet FIDO is de gemeente Leiden verplicht om overtollige middelen, boven de doelmatigheidsdrempel, aan te houden in 's Rijks Schatkist. Voor 2025 bedraagt de doelmatigheidsdrempel € 10.482.844 (Regeling schatkistbankieren decentrale overheden).

De middelen die, in het kader van het drempelbedrag, buiten 's Rijks Schatkist zijn gehouden zijn:

Bedragen x € 1.000,-

Geconcludeerd kan worden dat over 2025 de doelmatigheidsdrempel niet is overschreden.

Liquide middelen

Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:

Overlopende activa

De post overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden:

Voor verschillende projecten is een subsidiebeschikking ontvangen van overheidsorganen. Voor zover er al subsidiabele kosten zijn gemaakt, is een deel van de toegezegde subsidie als opbrengst verantwoord. Het deel van die opbrengst wat hoger is dan een eventueel voorschot wat is ontvangen, is opgenomen onder de overlopende activa.

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

• Facilitair grondbeleid - Dit betreft verhaalbare kosten in het kader van faciliterend grondbeleid. Zie specificatie onder.
• MIW Impulsregeling klimaatadaptatie (DPRA Deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie) - Dit betreft aan regiogemeenten vooruitbetaalde bedragen in het kader van deze subsidieregeling. (Dit bedrag stond per 31-12-2024 niet juist in de jaarrekening. Bedrag was € 1.863.000 en had € 3.216.000 moeten zijn).
• Integraal Zorg Akkoord (IZA) - De gemeente Leiden is centrumgemeente voor het uitvoeren van het Integraal Zorg Akkoord.
  Deze regeling loopt tot en met 2025. De regiogemeenten moeten de kosten van deze regeling in de SISA-bijlage van de jaarrekening 2025 opnemen. In 2026 mag Leiden, als centrumgemeente voor deze regeling, de bedragen dan weer in de SISA-bijlage van Leiden opnemen. Daarom zijn de bedragen die uit zijn gekeerd aan de regiogemeenten per 31-12-2025 als vooruitbetaalde kosten op de balans van Leiden opgenomen. (€ 476.000)
  In 2023 is € 600.000 vooruitbetaald aan Stichting Participe voor sociaal werk in Zuid Holland Noord. Ook deze werkzaamheden komen voort uit het Intergraal Zorg Akkoord en lopen van 1 januari 2024 tot en met 31-12-2026. (€ 200.000 per jaar). Per 31-12-2025 is hiervan nog € 200.000 op de balans als vooruitbetaalde kosten opgenomen.
• Subsidieregeling isolatiemaatregelen eensgezinswoningen Leiden 2023-2027 - Deze subsidieregeling wordt door het Regionaal EnergieLoket (REL) uitgevoerd. Oorspronkelijk kreeg REL een voorschot van Leiden voor de uitvoering van deze regeling. Per 31-12-2024 was hiervan nog € 877.000 niet besteed. In 2025 is deze systematiek aangepast en maakt Leiden een bedrag aan REL over op het moment dat REL aangeeft dat ze het nodig hebben voor de uitvoering van de regeling.
• Open Line - Microsoft licenties - Deze licentie loopt van 1 april tot en met 31 maart van het volgende jaar. Er is daardoor altijd een deel wat vooruitbetaald is.
• Subsidie doorontwikkeling Het Gebouw - Aan stichting BplusC is in 2024 een eenmalige subsidie toegekend voor het verbeteren of doorontwikkelen van bestaande beperkte bibliotheekvoorzieningen. Deze subsidie is in 2025 afgewikkeld.
• Contributie VNG - Dit betreft de contributie voor 2026. De contributie voor 2025 was ook in 2025 betaald.
• Alle overige verschillen zijn kleiner dan € 200.000. Een groot deel hiervan heeft betrekking op softwarelicenties.

De verhaalbare kosten in het kader van faciliterend grondbeleid ad € 2,6 mln bestaan uit:

• € 840.000 Lammenschans
• € 173.000 Monuta
• € 280.000 Watergeuskade
• € 138.000 Sport en tentamencentrum
• € 616.000 Plesmanlaan 100
• € 398.000 Holiday Inn locatie
• € 174.000 Diverse andere projecten (per project < € 100.000)

Het saldo per 31-12-2025 is € 612.000 hoger dan het saldo per 31-12-2024. De mutaties in de individuele projecten zijn:

• Touw € 100.000 lager
• Plesmanlaan 100 € 285.000 hoger
• Holiday Inn locatie € 398.000 hoger
• Overige projecten samen € 30.000 hoger (mutaties per individueel project kleiner dan € 100.000)