Jaarstukken 2019

Toelichting financiële afwijkingen programma's

Inleiding
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en de lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad.

Rechtmatigheid
Essentieel is dat de raad nadere regels heeft gesteld in het kader van begrotingsrechtmatigheid. Wanneer kostenoverschrijdingen worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten valt dit binnen de kaders van rechtmatigheid. Voorwaarde is wel dat deze kostenoverschrijdingen goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. Extra kosten die worden gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, zijn onrechtmatig wanneer deze lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten of de raad over de aanwending van deze opbrengsten nog geen besluit heeft genomen.

Toevoegingen en onttrekkingen aan de bestemmingsreserves mogen alleen worden verwerkt tot maximaal het bedrag dat via de begroting(swijzigingen) door de raad is goedgekeurd. Bij reserves met een egalisatie- of inkomensfunctie mag een positief- of negatief exploitatiesaldo bij de jaarrekening vóór bestemming worden verrekend met de corresponderende reserve. In deze gevallen maakt het betreffende exploitatiesaldo geen onderdeel uit van het bestemmingsvoorstel bij de jaarrekening. Daarnaast mag de mutatie in de voorziening negatieve grondexploitaties direct met de reserve grondexploitaties worden verrekend.

Er zijn overschrijdingen op de lasten ontstaan bij de volgende programma's:
Op programma Maatschappelijke ondersteuning is een overschrijding ontstaan van per saldo 853.000 op de lasten. De overschrijding heeft volledig betrekking op Beschermd Wonen, dat een open-eind karakter heeft. Tegenover deze extra kosten staan ook extra opbrengsten (95.000 aan eigen bijdragen Beschermd Wonen). In 2019 heeft een budgetoverheveling met betrekking tot Beschermd Wonen plaatsgevonden van 5,1 miljoen. Dat is achteraf te hoog gebleken. De overschrijding op de open-einde regelingen is niet onrechtmatig en was niet eerder te voorzien.

Binnen Algemene Dekkingsmiddelen is een overschrijding op de lasten ontstaan van 4,7 mln. Voor een bedrag van 2 mln. wordt dit veroorzaakt door de verplichte storting in de voorziening wachtgeld en pensioenverplichtingen wethouders en daarmee is deze overschrijding niet onrechtmatig. Overige overschrijding op de lasten bestaan voor het grootste deel uit personeelslasten. Deze hogere lasten worden gedekt door extra inkomsten. De overschrijdingen zijn daarmee niet onrechtmatig en waren niet eerder te voorzien.

Hieronder wordt op beleidsterreinniveau bij afwijkingen tussen begroting en rekening > 250.000 een toelichting gegeven.

Bestuur en dienstverlening

Bestuur en dienstverlening
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

22.210

21.763

447

2,01 %

Baten

-2.982

-2.998

16

-0,55 %

Saldo

19.228

18.764

464

2,41 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Bestuur

-64

-21

-84

Dienstverlening

511

37

548

Totaal

447

16

464

Dienstverlening
Op de projecten Digitaliseren bouwarchief en Opschonen papierarchief is 205.000 minder uitgegeven. De projecten (en de kosten) lopen door in 2020. Er is 122.000 minder uitgegeven aan het beheer van de basisregistraties. In verband met de verhuizing naar het Stadskantoor is het incidentele budget van 50.000 voor digitale dienstverlening aan ondernemers niet besteed in 2019. Dit wordt doorgeschoven naar 2020. Het budget voor de projectleiding van de verhuizing naar het Stadskantoor van 195.000 was volledig in 2019 begroot, maar omdat een deel van de werkzaamheden plaatsvindt in 2020 is er 65.000 minder uitgegeven.

Veiligheid

Veiligheid
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

13.280

12.808

472

3,56 %

Baten

-1.183

-858

-325

27,46 %

Saldo

12.097

11.949

147

1,22 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Veiligheid

472

-325

147

Totaal

472

-325

147

Veiligheid

Het voordeel op de lasten van 472.000 wordt voor 465.000 veroorzaakt door een onderbesteding op het ondermijningsbudget. Het maken van de plannen en de voorbereiding van de uitvoering van de plannen duren langer dan verwacht. Doordat de uitvoering van de stedelijke jeugdaanpak later is gestart, is een onderschrij-ding ontstaan van 73.000. Daarnaast is een nadeel ontstaan van 69.000 doordat de rentevergoeding die de regionale brandweer Hollands Midden betaalde over de boekwaarde van de gemeenschappelijke meldkamer aan de Rooseveltstraat gebaseerd was op de omslagrente van 1% terwijl de raming rekening hield met een hoger percentage. De renteopbrengst had destijds verlaagd moeten worden toen de gemeentebrede omslagrente verlaagd werd naar 1%, maar dat is niet gebeurd.

Economie

Economie
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

8.594

8.211

383

4,46 %

Baten

-1.331

-1.759

428

-32,12 %

Saldo

7.263

6.452

811

11,16 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Ruimte om te ondernemen

294

-25

269

Faciliteren/Stimuleren van ondernemen

-11

262

251

Marketing en promotie

100

191

291

Totaal

383

428

811

Ruimte om te ondernemen

Het voordeel van 269.000 op beleidsterrein Ruimte om te ondernemen kan vrijwel geheel verklaard worden door een onderbesteding op de Economische Agenda Leidse Regio.

Faciliteren/Stimuleren van ondernemen
Het voordeel van 262.000 op de baten in beleidsterrein Faciliteren/Stimuleren van ondernemen heeft betrekking op een bijdrage van de stadspartners (83.000) aan kennisstad en een vrijval uit de BTF voorziening (€167.000).

Marketing en promotie

Het voordeel van 291.000 op het beleidsterrein Marketing en Promotie komt met name voort uit een hogere prognose van de BSGR op de inkomsten toeristenbelasting. Dit betekent 191.000 hogere baten dan begroot. De hogere inkomsten van de toeristenbelasting worden volledig ter beschikking gesteld aan het Ondernemersfonds en besteed door Leiden Marketing. Dit resulteert in een nadeel van 191.000 op de lasten. De bijdragen vanuit Programmasturing Binnenstad aan investeringen vielen 286.000 lager uit dan was begroot. Op de prestatie Faciliteren Centrummanagement Leiden zijn daarnaast 65.000 lagere lasten.

Bereikbaarheid

Bereikbaarheid
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

16.050

15.453

597

3,72 %

Baten

-13.013

-14.347

1.334

-10,25 %

Saldo

3.037

1.106

1.932

63,59 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Fietsers en voetgangers

13

0

13

Openbaar vervoer

-485

0

-485

Autoverkeer

169

0

169

Parkeren

729

1.372

2.101

Leefomgeving

171

-38

133

Totaal

597

1.334

1.932

Openbaar vervoer

Het nadeel op de lasten van 485.000 heeft betrekking op het afboeken van de gemaakte kosten van onderzoek in de voorbereidingsfase voor het verplaatsen van het busstation. Deze kosten mogen volgens wet- en regelgeving niet worden geactiveerd en afgeschreven. In 2019 worden deze kosten voor een bedrag van 510.000 in de exploitatie verantwoord. Als onderdeel van het besluit voor de bestemming van het resultaat 2019 wordt voorgesteld dit bedrag ten laste van een daartoe geëigende reserve te brengen.

Parkeren

Op het beleidsterrein parkeren is sprake van een voordelig saldo van 2,1 miljoen. Dit is opgebouwd uit een voordeel van 729.000 op de lasten en een voordeel van 1,4 miljoen op de baten. Binnen het beleidsterrein parkeren wordt onderscheid gemaakt tussen autoparkeren en fietsparkeren. In onderstaand schema worden de resultaten op beide onderdelen weergegeven.

V=voordeel/N=nadeel

lasten

 

baten

 
     

autoparkeren

28.000

V

1.383.000

V

fietsparkeren

701.000

V

10.000

N

     

totaal:

729.000

V

1.372.000

V

Het voordeel op de lasten van het fietsparkeren van 701.000 heeft betrekking op het feit dat in de begroting rekening was gehouden met de exploitatielasten van het ondergronds fietsparkeren in het Rijnsburgerblok. Deze fietsenstalling wordt geopend in 2020.

Het geringe voordeel op de lasten van het autoparkeren heeft onder andere betrekking op het feit dat in de begroting rekening was gehouden met hogere exploitatielasten van de nieuwe parkeergarage Garenmarkt en het uitstellen van het onderhoud van de parkeergarage Haarlemmerstraat in verband met mogelijke uitbreiding van de capaciteit van deze garage. Het voordeel op de baten van het autoparkeren van 1,4 miljoen heeft voor 473.000 betrekking op hogere inkomsten van het parkeren in de parkeergarages en voor een bedrag van € 929.000 op de inkomsten uit straatparkeren. Op alle onderdelen van het autoparkeren zijn de inkomsten hoger dan begroot. Waarbij met name de extra parkeerinkomsten van de parkeergarage Morspoort (211.000 meer dan begroot) opvallend is. Dit is onder andere veroorzaakt door de bezoekers aan het museum Naturalis en het feit dat het in de gehele stad drukker is geworden.

De positieve resultaten binnen het beleidsterrein parkeren worden vanuit het gesloten systeem van auto- en fietsparkeren gestort in de reserve parkeren.

Omgevingskwaliteit

Omgevingskwaliteit
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

59.643

56.224

3.419

5,73 %

Baten

-25.485

-26.150

665

-2,61 %

Saldo

34.158

30.074

4.084

11,96 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Verharde openbare ruimte

412

-393

20

Openbaar water

408

-48

361

Openbaar groen

1.514

998

2.513

Milieu en duurzaamheid

1.084

107

1.191

Totaal

3.419

665

4.084

Beleidsterrein verharde openbare ruimte

Ontwikkelen beleid openbare ruimte (Ruimte voor de Stad)
Het vergroenen en verbeteren van de leefomgeving was het afgelopen jaar een groot succes. De vraag naar het aanleggen van geveltuinen en invullen van andere bewonersinitiatieven is aanzienlijk groter gebleken dan verwacht. Er is dan ook meer inzet geweest op praktische ondersteuning in het zelf groener en duurzamer maken van de eigen leefomgeving. Dit heeft in een nadeel van 75.000 geresulteerd.

Kabels en leidingen
Kabelexploitanten hebben minder werk aan kabels en leidingen uitgevoerd dan verwacht. Hierdoor zijn er minder opbrengsten gerealiseerd (nadeel van 132.000). Daartegenover zijn er ook minder kosten gemaakt (voordeel van 202.000)

Wegenbeheer
Het groot onderhoud asfalt loopt vertraging op vanwege een juridisch geschil met de asfaltaannemer, hierdoor is er ook een achterstand op aanbrengen van wegmarkeringen (in totaal een voordeel van € 193.000).

Openbare Verlichting
Een voordeel van € 174.000 wordt veroorzaakt door lagere kosten als gevolg van een afname van het aantal storingen en lagere voorschotnota’s voor de elektriciteit dan verwacht. Het is mogelijk dat bij de definitieve afrekening nog correcties volgen.

Straatreiniging
Het voordeel op straatreiniging van € 94.000 wordt door verschillende onderdelen veroorzaakt: € 24.000 minder onkruid op verhardingen, € 47.000 minder onderhoud en vervanging van prullenbakken, € 10.000 minder inzet nodig gehad op straatreiniging en diverse kleinere posten.

Aanlichten monumentale panden
Een voordeel van 73.000 betreft de verlichting van de Pieterskerk waarvan de uitvoering gedeeltelijk in 2019 heeft plaatsgevonden en in 2020 zal worden afgerond. De aanlichting van de Pieterskerk is onderdeel van de Illuminatienota Verleiden met Licht 2016 (RV 16.0004).

Inzameling huishoudelijk afval
Het voordeel van € 124.000 wordt met name veroorzaakt door een voordeel op afvalverwerkingskosten (minder opgehaald dan verwacht) en valt binnen de marge van natuurlijke fluctuatie in ingezamelde afvalhoeveelheden (afwijking ongeveer 2%).

Baten afvalstoffenheffing
Het nadeel op de baten bestaat voor een bedrag van 63.000 uit het afboeken van oninbare vorderingen over de afgelopen jaren. Daarnaast zijn de opbrengsten lager dan geraamd doordat het aantal één-persoonshuishoudens groeit en het aantal meerpersoonshuishoudens naar verhouding afneemt. Dit heeft negatieve gevolgen voor de opbrengst. Verder neemt de opbrengst af door leegstand en vertraging in de oplevering van nieuwbouwwoningen.

Inzameling werken voor derden
Door de aanpassing van de uurtarieven en de grotere inzet voor de afvalinzameling bij de regiogemeenten zijn de inkomsten hoger dan begroot (een voordeel van 116.000). Tegenover deze inkomsten staan ook hogere lasten (een nadeel van 116.000). Daarnaast zijn containers voor de regiogemeenten aangekocht en doorberekend (een bedrag van 231.000, per saldo budgettair neutraal).

Beheren contracten buitenreclame
Een nadeel van 186.000 is veroorzaakt door een oninbare vordering uit 2012/2013 die in 2019 op het product buitenreclame moest worden afgeboekt.

Beleidsterrein openbaar water

Beheren openbaar water en riolering
In 2019 is extra geld beschikbaar gesteld voor het saneren van bagger in de Oostvlietpolder. De werkzaamheden zijn door PFAS-problemen met de afzet niet volledig uitgevoerd (een voordeel van € 295.000). Daarnaast is een aanbesteding voor bladvissen uitgelopen, waardoor de werkzaamheden hebben stilgestaan (een voordeel van € 80.000).

Baten rioolheffing
Voor een bedrag van circa 60.000 bestaat het nadeel uit het afboeken van vorderingen over voorgaande jaren. Daarnaast zijn de opbrengsten lager dan geraamd doordat het aantal één-persoonshuishoudens groeit en het aantal meerpersoonshuishoudens naar verhouding afneemt. Dit heeft negatieve gevolgen voor de opbrengst. Verder neemt de opbrengst af door leegstand en vertraging in de oplevering van nieuwbouwwoningen.

Beleidsterrein Openbaar groen

Groenpromotie
Er is een bedrag van 84.000 minder uitgegeven aan subsidies groene daken.

Investeringen groenvoorziening
De uitvoering van de werkzaamheden op de begraafplaats Rhijnhof en de herinrichting van de oude oprijlaan hebben in verband met bezwaren rondom kapvergunningen vertraging opgelopen. Na een succesvol mediationtraject zijn de werkzaamheden het tweede halfjaar van 2019 weer opgepakt. Dekking voor de kosten van de oude oprijlaan en begraafplaats zijn een bijdrage uit algemene middelen (€ 334.000) en de reserve Ontsluiting groengebieden (€ 650.000). Deze zijn nog niet gerealiseerd in 2019, maar de werkzaamheden lopen door in 2020.

Programma management en overkoepelende taken (LOL)
Het college heeft met besluit 14.1137 de overeenkomst Leidse Ommelanden vastgesteld met de bijbehorende Samenwerkingsovereenkomst. Via het programma Leidse Ommelanden wordt gestuurd op de realisatie van een netwerk aan routes, die beginnen en eindigen in de stad Leiden en lopen via de stadsrand en de ommelanden. Gemeente Leiden heeft voor het uitvoeringsprogramma een meerjarige projectsubsidieverlening gekregen van maximaal 7.500.000. Ook bij Holland Rijnland is subsidie aangevraagd voor dit uitvoeringsprogramma. Zelf heeft Gemeente Leiden toegezegd een jaarlijks bedrag van 70.000 beschikbaar te stellen voor de looptijd van 6 jaar. Van dit gezamenlijke budget is nog een deel (148.000) over omdat de kosten niet gelijkmatig over de uitvoeringsperiode uitgegeven worden.

Versterking vergroening/stadsecologie en regionaal groenfonds
De lagere lasten van € 73.000 worden met name veroorzaakt door een lagere inzet van ambtelijke capaciteit. Eind 2019 is de capaciteit voor versterking vergroening weer op orde gebracht.

Bomenfonds

Leiden werkt hard aan het beter beschermen van haar bomen en het verbeteren van haar bomenbestand. Bomen die worden gekapt moeten in de meeste gevallen worden terug geplant. Om dit financieel mogelijk te maken moet de waarde van de gekapte bomen in het zogenaamde Bomenfonds (Voorziening Boomregeling Wijk) worden gestort. De Voorziening Boomregeling Wijk is op 31 december 2019 afgesloten met een bedrag van 1.224.000.

De stortingen in 2019 bedroegen 326.000 en onttrekkingen 266.000. Het grootste deel van de stortingen wordt gedaan door externen zoals aannemers en projectontwikkelaars en is geoormerkt voor de herplanting van bomen binnen de betreffende projecten. Pas als dit een jaar na afronding van het project niet of slechts gedeeltelijk mogelijk blijkt, vervalt het oormerk.

In 2019 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van projecten die zijn opgeleverd en waar mogelijk middelen in het Bomenfonds overblijven om in te zetten voor de versterking van het bomenbestand in de stad. Uit deze inventarisatie is gebleken dat over de jaren heen 616.690 minder aan boomwaarde is herplant dan dat er is gekapt. Voorgesteld wordt dit bedrag in een nieuw in te stellen bestemmingsreserve te storten en te gebruiken voor het doel waarvoor die oorspronkelijk was bedoeld: de versterking van het bomenbestand van Leiden.

Verbeterplan bomen
De ambities voor het "verbeterplan bomen" zijn nagenoeg gerealiseerd. Het resterend budget van 192.000 is binnen de reserve ISV/GSB voor dit plan geoormerkt. Het college gaat aan de slag met de punten waar ruimte is voor verbetering (o.a. vernieuwing bomenverordening en uitwerking van het plan ‘bestendig beheer houtopstanden’) en geeft samen met onze partners graag vorm aan het vergroenen van de stad.

Aanleggen Singelpark
Er is na overleg met monumentenzorg / welstand overeenstemming over de voorgenomen renovatie van de kerende muur die langs het wandelpad (Singelroute) loopt en behoort tot de begraafplaats Zijlpoort. De tekeningen worden aangepast om in een integrale overeenkomst (erfpacht, financiële bijdrage, restauratie verplichting enz.) op te kunnen opnemen. Zodra de overeenkomst definitief is zullen de renovatiewerkzaamheden worden uitgevoerd (een voordeel van 165.000). Daarnaast is een eenmalige bijdrage aan de investering voor het Singelpark-Energiepark beschikbaar voor het verplaatsten van de de portierloge. In 2020 wordt de herinrichting van het Energiepark afgerond en de kosten voor het verplaatsen van de portierloge verrekend (een voordeel van 109.000). Het realisatiebudget voor het Singelpark is zoals eerder vermeld deels afkomstig vanuit het uitvoeringsprogramma Leidse Ommelanden 2014-2020. Dit uitvoeringsplan is voor het jaar 2019 niet volledig uitgevoerd. Hierdoor zal mogelijk niet al het beschikbare subsidiegeld binnen de looptijd van het programma Leidse Ommelanden worden benut. Het uitvoeringsplan heeft een looptijd van 6 jaar en de bijdrage vanuit de reserve Groene Singels is niet gelijkmatig over de periode verdeeld maar afhankelijk van de voortgang van de projecten. In 2019 is 93.000 uitgegeven (een voordeel van € 87.000).

Beleidsterrein Duurzaamheid

Bijdrage Omgevingsdienst West Holland
De gemeente heeft minder (advies)uren afgenomen dan vooraf begroot. Met name op het programma Ruimtelijke ordening bleef de vraag naar adviezen achter op de begroting. Dit heeft geresulteerd in een voordeel van € 218.000.

Gevelsanering
Door de lange aanlooptijd voordat een project daadwerkelijk van start gaat, is in 2019 minder gerealiseerd dan begroot. In 2019 is 243.000 minder uitgegeven, waarbij 156.000 wordt verrekend met de reserve GSB.

Geothermie
Het voordeel van 59.000 wordt veroorzaakt doordat het project Geothermie, waarbij onderzoek wordt verricht naar het opwekken van schone energie, op basis van een in 2017 gesloten regionaal energieakkoord, nog niet volledig is uitgevoerd.

Bodemconvenanten
In het kader van het convenant bodem en ondergrond is een viertal projecten eind 2018 opgestart. Het Rijk heeft hier voor de periode 2018-2020 incidenteel middelen beschikbaar gesteld. De projecten lopen door tot en met 2020. Het voordeel van € 116.000 in 2019 heeft te maken met fasering van de projecten.

Uitvoeren duurzaamheidsbeleid
Binnen uitvoeren duurzaamheidsbeleid zijn drie grote voordelen: een bedrag van 215.000 op het incidentele budget voor uitvoeringskosten duurzaamheidsleningen particulieren, 330.000 op het incidentele budget voor uitvoering en 200.000 risico reservering duurzaamheidsleningen bedrijven. Daarnaast is er een nadeel van € 180.000 op de coördinatie van de warmterotonde. Er is nog geen overeenkomst getekend om de kosten voor de warmterotonde door te belasten.

Stedelijke ontwikkeling

Stedelijke ontwikkeling
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

39.928

35.284

4.644

11,63 %

Baten

-30.419

-28.024

-2.394

7,87 %

Saldo

9.509

7.260

2.250

23,66 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

48

-79

-32

Gemeentelijk vastgoed

3.996

-2.315

1.681

Wonen

326

0

326

Energietransitie

274

0

274

Totaal

4.644

-2.394

2.250

Beleidsterrein Ruimtelijke planvorming en plantoetsing

Het voordeel op de lasten van 48.000 is met name het gevolg van een lagere inzet op het beleidsterrein kaderstellende visies. In 2019 is voor de gebiedsvisies Jacques Urlusplantsoen en de De Hoven + Prinsessenbuurt geen inzet geweest. Daarnaast is er een onderschrijding op de baten van 79.000. Dit met name als gevolg van een hogere afboeking van dwangsommen.

Beleidsterrein Gemeentelijk vastgoed

In onderstaande tabel is de uitsplitsing van het beleidsterrein gemeentelijk vastgoed naar de betreffende prestaties opgenomen. Vervolgens worden het verschil tussen begroting en realisatie per prestatie nader toegelicht:

Prestatie (bedragen x 1.000)

Begroting saldo 2019

Realisatie Lasten 2019

Realisatie baten 2019

Realisatie saldo 2019

Verschil 2019

 

Prestatie voeren erfpachtbedrijf

-1.390

2.218

-4.536

-2.317

928

voordeel

Prestatie opstellen MPG 2019 en Vermogensbeheer grondexploitaties 2019-2023

7.938

16.076

-7.869

8.207

-269

nadeel

Prestatie exploiteren van gemeentelijk vastgoed

-939

9.400

-11.361

-1.961

1.022

voordeel

totaal

5.609

27.694

-23.765

3.928

1.681

voordeel

Prestatie voeren erfpachtbedrijf

De prestatie voeren erfpachtbedrijf heeft een positief saldo van 0,9 miljoen. Dit saldo is voornamelijk het gevolg van incidentele opbrengsten door verkoop van erfpachtgronden naar volledig eigendom en eerste uitgifte van gronden in erfpacht. Daarnaast zijn er suppletievergoedingen ontvangen van woningbouwverenigingen Portaal en Ons Doel voor het omzetten van erfpachtpercelen met sociale huurwoningen naar erfpachtpercelen met koopwoningen.

Prestatie opstellen Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2019 en Vermogensbeheer grondexploitaties 2019-2023

Onderdeel van deze prestatie zijn naast de actieve grondexploitaties de beschikbare budgetten voor grondexploitatie algemene dienst en de beheerskosten van strategisch vastgoed. Deze prestatie heeft een nadelig resultaat van 0,27 miljoen. Dit resultaat is voornamelijk het gevolg van:

Exploitatiebijdragen aan investeringen

Het budget exploitatiebijdragen aan investeringen heeft een nadeel van 0,1 mln. Het gaat hierbij om verschillende bijdragen vanuit reserves aan kredieten die nog niet volledig zijn uitgegeven en worden doorgeschoven naar 2020. Echter, in 2016 is de regelgeving (commissie BBV) voor oude plankosten, van nog niet in exploitatie genomen grondexploitaties, gewijzigd. Op grond hiervan is in 2019 aan oude plankosten Stationsgebied 2.424.851 afgeboekt.

Beheerskosten strategisch vastgoed

De gerealiseerde beheerskosten van strategisch vastgoed zijn in 2019 69.000 lager dan begroot. Vanuit de reserve Grondexploitaties wordt jaarlijks een budget beschikbaar gesteld voor beheerskosten strategisch vastgoed.

Voorziening negatieve grondexploitaties

Als gevolg van actualisatie van de actieve grondexploitaties ontstaat in de exploitatie (grondexploitaties algemene dienst) een voordeel van 0,4 miljoen. Zie voor een nadere toelichting van alle gemeentelijke grondexploitaties paragraaf 2.3.7 Grondbeleid.

Incidentele bijdragen en grondopbrengsten

In 2019 heeft de gemeente een vergunning verleend waardoor binnen het bestemmingsplan Boerhave-Sylvius een uitbreiding van het zogenaamde Gaubiusgebouw gerealiseerd kan worden. De gemeente heeft conform overeenkomst de exploitatiebijdrage in 2019 ontvangen (0,3 miljoen). Daarnaast heeft de gemeente een aantal percelen grond verkocht (20.000) en is een reserveringsvergoeding ontvangen (50.000). Voor een anterieure overeenkomst is in de exploitatie rekening gehouden met een kostenpost van 0,2 miljoen. Echter, in 2019 zijn deze kosten niet gemaakt en schuiven door naar 2020. Daarnaast is in de exploitatie als gevolg van hogere huurinkomsten en lagere lasten een voordeel ontstaan van 65.000.

Onteigening Lammenschansweg 128

In verband met de onteigening van locatie Lammenschans 128 is door deskundigen eind 2019 een voorlopig rapport uitgebracht waarin de schade op circa 2,3 miljoen is begroot. In 2019 heeft de gemeente een, door gerechtelijke uitspraak vastgesteld, voorschot betaald van 1,0 miljoen. Het restant bedrag ter hoogte van 1,3 miljoen is, conform BBV regelgeving, in 2019 gestort in een Voorziening “Lammenschansdriehoek”.

In onderstaande tabel is het negatieve resultaat (0,27 miljoen) van de prestatie opstellen MPG 2019 en Vermogensbeheer grondexploitaties 2019-2023 weergegeven:

Omschrijving

(bedragen x 1.000)

 

exploitatiebijdragen aan investeringen

59

nadeel

beheerskosten strategisch vastgoed

69

voordeel

voorziening negatieve grondexploitaties

412

voordeel

incidentele bijdragen, huren en grondopbrengsten

635

voordeel

onteigening Lammenschansweg 128

1.326

nadeel

totaal

269

nadeel

Prestatie exploiteren van gemeentelijke gebouwen

De prestatie exploiteren van gemeentelijke gebouwen heeft een voordelig saldo van 1,0 miljoen. Dit voordelig is als volgt ontstaan:

Exploitatie maatschappelijk vastgoed

Dit voordelig saldo is met name ontstaan doordat de werkelijke storting in de voorziening onderhoud gemeentelijk vastgoed 1,3 miljoen lager is dan begroot. In 2019 is gebleken dat de jaarlijkse storting in de voorziening onderhoud gemeentelijk vastgoed structureel te hoog is begroot. Hierdoor moet conform BBV de te hoge storting vrijvallen in de exploitatie. Naast dit voordeel zijn in de exploitatie van maatschappelijk vastgoed de lasten met 320.000 overschreden. Deze overschrijding is grotendeels toe te schrijven aan een overschrijding op de OZB. Voor een aantal panden is in de exploitatie het beschikbare budget voor de OZB te laag geraamd. Daarnaast is in de exploitatie van maatschappelijk vastgoed de realisatie van de baten met 267.000 achter gebleven ten opzichte van de begroting. Doordat met name de energietarieven in 2019 minder hard zijn gestegen dan geprognotiseerd valt de doorbelasting van de energiekosten 0,2 miljoen lager uit. Dit nadeel wordt opgevangen door een onderschrijding op het totale beschikbare budget in de gemeentelijke exploitatie voor energiekosten. Dit voordeel is opgenomen in Programma Overhead.

Onderhoud maatschappelijk vastgoed

Het beschikbaar budget voor onderhoud van het maatschappelijk vastgoed is in 2019 met 54.000 overschreden als gevolg van een tegenvaller in het dagelijks onderhoud.

Verkoop gemeentelijk vastgoed

De kosten van het project verkoop gemeentelijk vastgoed worden als percentage van de te verwachten koopsom begroot. In werkelijkheid zijn de verkoopkosten 365.000 lager dan begroot.

Algemene kosten beheer panden

Niet alle algemene kosten van beheer panden zijn volledig doorbelast naar de betreffende panden (kostenplaatsen) waardoor een nadeel ontstaat van 61.000. Hier tegenover ontstaat een voordeel op andere beleidsterreinen.

In onderstaande tabel is het resultaat van de prestatie exploiteren van gemeentelijke gebouwen opgenomen.

Prestatie 'Exploiteren van gemeentelijke gebouwen' (bedragen x 1.000)

Lasten 2019

Baten 2019

Resuitaat 2019

Exploitatie maatschappelijk vastgoed

1.040

V

267

N

773

V

Onderhoud maatschappelijk vastgoed

54

N

-

-

54

N

Verkoop gemeentelijk vastgoed

365

V

-

-

365

V

Algemene kosten beheer panden

61

N

-

-

61

N

Totaal

1.289

V

267

N

1.022

V

(V=voordeel / N=nadeel)

Beleidsterrein Wonen

Het voordeel van 326.000 op het beleidsterrein Wonen kan vrijwel geheel verklaard worden door de reservebijdrage aan het krediet Nota wonen die in 2019 niet volledig is ingezet en doorschuift naar 2020.

Beleidsterrein Energietransitie

Het beleidsterrein Energietransitie heeft een voordeel van 274.000. Het voordeel is volledig toe te schrijven aan een onderbesteding op de lasten. Niet alle organisatiekosten zijn volledig ingezet en schuiven door naar 2020. Reden is dat pas aan het eind van 2019 twee nieuwe procesregisseurs zijn aangetrokken. Daarnaast zijn de onderzoekskosten voor aardgasvrije stad in 2019 niet volledig ingezet. Met name de pijler Leiden Zuidwest Aardgasvrij heeft minder inzet gekost dan verwacht.

Jeugd en onderwijs

Jeugd en onderwijs
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

55.589

55.397

191

0,34 %

Baten

-5.116

-4.735

-381

7,45 %

Saldo

50.472

50.662

-190

-0,38 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Jeugd

5

40

46

Peuterspeelopvang en kinderopvang

7

0

7

Onderwijsbeleid

663

-340

323

Onderwijshuisvesting

-483

-82

-565

Totaal

191

-381

-190

Onderwijsbeleid
De rijksbijdrage voor onderwijsachterstanden beleid is niet volledig besteed. Door autonome ontwikkkelingen, zoals indexering van de rijksmiddelen, bleek er uiteindelijk voldoende ruimte om aan de verplichtingen voor 2019 te kunnen voldoen. Daarbij zijn de gemeentelijke middelen ingezet, zodat de overblijvende rijksmiddelen (325.000) voor de komende jaren gereserveerd kunnen worden voor thema's zoals uitbreiding van het aanbod voorschoolse educatie (vve) van 10 uur naar 16 uur.
Van de geraamde budgetten voor vroegtijdig schoolverlaten en schoolverzuim is een bedrag van 216.000 niet besteed. Toen er (medio 2019) zicht ontstond op de mogelijke onderbesteding bij VSV is er met partijen gezocht naar alternatieve bestedingen. Dit heeft niet tot passende en tijdige oplossingen geleid, onder andere omdat op korte termijn een specifiek aanbod voor alleen Leidse jongeren lastig te implementeren bleek. Daarnaast is een aantal gevallen de definitieve subsidie op basis van de eindverantwoording lager toegekend. Tenslotte is er sprake van diverse geringe onderschrijdingen; o.a. op het budget voor de Brede School Noord als gevolg van wijziging in het beheer (66.000) en schoolconciërges (53.000). Rekening houdend met de reservering van de rijksmiddelen is er per saldo sprake van een onderschrijding van 320.000.

Onderwijshuisvesting
De geraamde lasten voor OZB en overige belastingen zijn met ca. 250.000 overschreden. Oorzaak hiervan zijn o.a. het een aantal jaren niet indexeren van deze budgetten en nieuwbouw en uitbreiding van scholen. Op de exploitatie van de gymzalen is een bedrag van ca. 50.000 meer uitgegeven; o.a. voor hogere energiekosten. Voor het overige is er sprake van hogere lasten voor spoedaanvragen voor asbestsanering (ca. 180.000). In 2019 heeft de gemeente alsnog een bedrag van 265.000 ontvangen als compensatie voor in eerdere jaren gemaakte kosten voor onderwijshuisvesting van asielinstroom. Dit bedag is verantwoord binnen de algemene middelen. Voorzichtigheidshalve was binnen het programma nog een bedrag van 100.000 als bijzondere bate uit voorgaande jaren geraamd.

Cultuur, sport en recreatie

Cultuur, sport en recreatie
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

39.961

37.336

2.625

6,57 %

Baten

-11.659

-10.057

-1.602

13,74 %

Saldo

28.302

27.279

1.023

3,62 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Cultuur

-584

607

23

Cultureel erfgoed

-133

153

20

Sport

3.395

-2.383

1.012

Recreatie

-52

21

-31

Totaal

2.625

-1.602

1.023

Cultuur
De hogere lasten en de hogere baten in 2019 worden vooral verklaard door de verwerving van de Wolkerscollectie in het najaar (zowel baten als lasten 350.000 hoger) en door de ontvangst van bijdragen van derden (met name een deel van de nalatenschap van mevrouw van Steijn) voor activiteiten die samen hingen met de Restauratie en Uitbreiding. Daarnaast zijn voor de tentoonstelling Jonge Rembrandt uitgaven gedaan waar in eerdere jaren inkomsten voor gegenereerd werden (130.000 hogere lasten). In totaal zijn de baten en lasten hierdoor respectievelijk 600.000 en 780.000 hoger.

Sport
Per 1 januari 2019 is de sportvrijstelling in de Wet omzetbelasting verruimd. Door deze wetswijziging verviel het recht op aftrek van btw voor gemeenten. Dit heeft geleid tot een stijging van de kosten van sport, waar een Specifieke uitkering sport (SPUK) tegenover stond. In de begroting was rekening gehouden met een Spuk-uitkering van circa 3.857.000, gebaseerd op de verwachte kostenverhoging op uitgaven voor sport (in exploitatie, voorziening en investeringen). Op basis van de werkelijke uitgaven ligt de Spuk-uitkering over 2019 circa 2.508.000 lager dan begroot. Dit door lagere uitgaven op sport. Een deel van deze uitgaven (betrekking hebbend op het combibad en de ijshal) schuift door naar 2020 en is in de Spuk-aanvraag 2020 meegenomen.

Maatschappelijke ondersteuning

Maatschappelijke ondersteuning
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

98.186

99.040

-853

-0,87 %

Baten

-2.967

-3.796

829

-27,96 %

Saldo

95.220

95.244

-24

-0,03 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Sociale binding en participatie

246

0

246

Preventie

279

-5

274

Ondersteuning

190

457

647

Kwetsbare groepen

-1.568

377

-1.191

Totaal

-853

829

-24

Sociale binding en participatie
Het voordeel wordt grotendeels bepaald door een onderschrijding van 282.000 op de wijkvisiebudgetten. De wijkvisiebudgetten zijn gedekt vanuit de reserve leefbaarheidsprojecten in de wijken.

Preventie
Het voordeel van 279.000 wordt voor 113.000 bepaald door een niet-geraamde btw-compensatieteruggave van het RDOG. Daarnaast zijn er onderschrijdingen op de budgetten mantelzorg (51.000), clientondersteuning ter bevordering integrale (wijkgerichte) samenwerking (61.000) en diverse kleinere subsidiebudgetten voor in totaal 54.000.

Ondersteuning
Door de aanbestedingsdatum van de Sterke sociale basis op te schuiven is het budget van 350.000, dat bestemd was voor de organisaties die zich moesten voorbereiden op de aanbesteding, niet benut in 2019.
Op de WMO-maatwerkvoorzieningen is per saldo een nadeel ontstaan van 109.000.
Het budget collectieve vervoersvoorziening (Regiotaxi) bestond in 2019 slechts uit lasten waarvan de inkomsten uit eigen bijdragen al waren afgetrokken. Hierdoor ontstaat een voordeel op de baten van 94.000 en een nadeel van 94.000 op de lasten. Vanaf 2020 is de begroting inmiddels aangepast.
De eigen bijdragen zijn 363.000 hoger dan geraamd. Dat komt door de ontvangst in 2019 van eigen bijdragen over 2018.

Kwetsbare groepen
Op Beschermd Wonen is een nadeel ontstaan van afgerond 1,5 miljoen. Dit komt o.a. doordat de PGB-uitgaven 308.000 hoger uitvielen dan verwacht. Daarnaast is eind 2019 een subsidie verstrekt aan de Binnenvest van
282.000 voor gebouw C die te laat was om nog opgenomen te worden in decemberwijziging. Het overige nadeel van afgerond 0,9 miljoen is ontstaan doordat bij de decemberwijziging 2019 een budget van 5,1 miljoen is overgeheveld naar 2020. Dat is achteraf bezien te hoog gebleken. De eigen bijdragen Beschermd Wonen zijn 95.000 hoger dan geraamd. Er zijn subsidieafrekeningen van de Brijderstichting over 2018 ontvangen, die tot een voordeel van 139.000 hebben geleid.
De bijdrage aan het krediet Voorschoterweg (huisvesting bijzondere doelgroepen en statushouders) is pas nodig in 2020, waardoor een voordeel is ontstaan van 149.000.
Er heeft een storting van 397.000 plaatsgevonden in de voorziening huisvsting statushouders vanwege o.a. indexering, extra plankosten (135.000) voor de verplaatsing van de locatie Sumatrastraat naar de locatie Verdamstraat. Daarnaast wordt, gezien de opgedane ervaring bij de verplaatsing Sumatrastraat ook rekening gehouden met extra kosten van locatie-aanwijzing, afhandeling van WOB-verzoeken en participatie (totaal 200.000) voor de toekomstige verplaatsing van de locaties Wassenaarseweg en Voorschoterweg.
Op de multifunctionele accommodaties is een voordeel ontstaan van 68.000.
Op Vrouwenopvang zijn projecten uit de projectenpool gestart, Klantreizen en Versterken vrouwenopvang. De extra (subsidiabele) lasten bedragen 105.000. De extra baten bedroegen eveneens 105.000. Daarnaast zijn nog niet-geraamde baten (67.000) van Gouda ontvangen.
Bij de LVB (licht verstandelijk beperkten) is een nadeel ontstaan van 11.000 op de lasten en een voordeel ontstaan van 70.000 op de baten (afkomstig van de regio-gemeenten). Daarvan had 35.000 betrekking op 2018.

Werk en inkomen

Werk en inkomen
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

111.855

110.028

1.827

1,63 %

Baten

-69.202

-70.483

1.281

-1,85 %

Saldo

42.653

39.544

3.109

7,29 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Arbeidsparticipatie

2.058

799

2.857

Maatsch. participatie en onderst. minima

172

-195

-23

Inkomensvoorzieningen

-455

576

121

Schuldhulpverlening

53

101

153

Totaal

1.827

1.281

3.109

Arbeidsparticipatie
De verschillen op de baten en de lasten zijn veroorzaakt doordat besloten is om de (Europese) subsidies anders te verantwoorden dan in de periode t/m 2018. Voorheen werden de ontvangen subsidies op de balans gezet en als de definitieve verantwoordingsbeschikking van het agentschap ontvangen werd, dan viel de subsidie vrij van de balans ten gunste van de exploitatie. Het voorzichtigheidsprincipe werd gehanteerd. Medio 2019 bleek dit niet conform BBV te zijn. Het matchingsprincipe moest worden gehanteerd. Kosten en opbrengsten (die gerelateerd zijn aan die kosten) moeten in hetzelfde boekjaar worden verantwoord. Dit heeft niet meer geleid tot aanpassingen in het boekjaar 2018. De extra baten betreft voornamelijk de projecten Actieve inclusie Holland Rijnland gemeenten (ESF-subsidie sociale inclusie 1.671.000), project Leven lang leren 2017-2018 (190.000), De Leidse inburgering (AMIF-subsidie 822.000) en het project Een leven lang leren 2019-2020 (ESF-subsidie Sociale innovatie 41.000). De AMIF-subsidie is niet alleen voor Leiden, maar ook voor de regio-gemeenten. De Bollenstreek-gemeenten ontvangen afgerond 101.000 van Leiden en de Rijnstreek-gemeenten afgerond 299.000. Het nadeel op de lasten wordt hierdoor verklaard.

DZB/Arbeidsparticipatie
DZB levert meerdere diensten binnen de gemeente Leiden. De interne omzet wordt in mindering gebracht op de lasten. In de begroting is dit niet consequent gevolgd. Een deel van de interne omzet is geraamd als opbrengst. Hierdoor ontstaan 2,1 miljoen lagere kosten en 2,1 miljoen lagere opbrengsten.
Het voordelig saldo ontstaat mede door te ontvangen compensatie voor uitbetaalde transitievergoedingen aan WSW personeel in de periode 2016 tot en met 2019. Deze niet geraamde opbrengst bedraagt 409.000. Hiervan is 149.000 ingezet voor de in 2019 uitbetaalde transitievergoedingen. Deze transitievergoedingen kunnen voor een deel niet meer gedekt worden uit de daarvoor bestemde voorziening, omdat het saldo daarvan niet meer toereikend is.

Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima
Per saldo bedraagt het nadeel op dit beleidsterrein 23.000. Dat is veroorzaakt doordat er 23.000 meer kwijtgescholden is aan gemeentelijke heffingen.

Inkomensvoorziening

Het voordeel van 576.000 op de baten is ontstaan door een hogere opbrengst aan terug te vorderen bijstand. Omdat de ervaring leert dat een deel van de bijstandsvorderingen niet kan worden geind, is ook een hogere storting in de voorziening oninbaar nodig van 143.000. Daarnaast waren de uitkeringskosten 312.000 hoger dan geraamd.

Schuldhulpverlening
Er zijn geen afwijkingen groter dan 250.000.

Algemene middelen

Algemene middelen
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

1.685

6.393

-4.709

-279,53 %

Baten

-328.769

-331.320

2.551

-0,78 %

Saldo

-327.084

-324.926

-2.158

0,66 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Lokale heffingen besteding niet gebonden

0

-75

-75

Algemene uitkering

-400

77

-323

Dividend

0

121

121

Saldo financieringsfunctie

46

20

66

Overige alg.dekkingsmiddelen

-4.354

2.408

-1.946

Totaal

-4.709

2.551

-2.158

Algemene uitkering
De algemene uitkering komt per saldo 234.000 hoger uit dan begroot. In de decembercirculaire 2019 is nog een aantal decentralisatie uitkeringen toegevoegd voor een totaalbedrag van 575.000. ln de decembercirculaire is voor het uitkeringsjaar 2019 verder een omvangrijke wijziging opgenomen door stijging van de aantallen bij twee maatstaven. Dat is 'medicijngebruik met drempel' en de maatstaf 'ouders met langdurig psychisch medicijngebruik'. De uitkering voor Leiden stijgt bij deze maatstaven met afgerond 1,2 miljoen. Omdat de totale omvang van het gemeentefonds niet wijzigde in deze circulaire leidde de verhoging van de maatstaven voor medicijngebruik tot een lagere uitkering van alle andere maatstaven. Een daling op de overige verdeelmaatstaven voor Leiden van 1,8 miljoen. Dat komt doordat het aandeel van Leiden in het totaal van de stijging van de maatstaven medicijngebruik lager is dan het landelijk gemiddelde. Als laatste steeg de suppletieuitkering Sociaal Domein in de decembercirculaire met 0,2 miljoen.

Aan de lastenkant van de algemene uitkering was een stelpost opgenomen van 0,4 miljoenvoor een extra uitkering voor het Sociaal domein. Die verwachte uitkering is niet gerealiseerd.

Dividend
Voordeel op divdiend van 121.000 is het gevolg van de uitkering aandelen BNG over 2018.

Overige algemene dekkingsmiddelen

Het reslutaat op de algemene dekkingsmiddelen bedraagt per saldo 2,15 miljoen negatief. De belangrijkste verschillen zijn ontstaan door de instelling van de voorziening wachtgelden en de storting in de pensioenvoorziening oud wethouder. Hierdoor ontstaat een incidentele extra last van circa 1,9 miljoen. Daarnaast zijn de totale personeelskosten circa 2,5 miljoen. hoger uitgevallen dan begroot. Tegenover deze extra lasten staan ter dekking hogere inkomsten door inkomsten uit van detachering en doorlening.
Binnen de stelpost bedrijfsvoering valt een bedrag vrij van ruim 1,0 miljoen. ter gedeeltelijke dekking voor overschrijdingen binnen de bedrijfsvoering.

Overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien

Overhead
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

61.878

58.883

2.995

4,84 %

Baten

-2.453

-3.323

870

-35,48 %

Saldo

59.426

55.560

3.865

6,50 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Overhead

2.995

870

3.865

Totaal

2.995

870

3.865

Onvoorzien
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

210

0

210

100,00 %

Baten

0

0

0

NaN %

Saldo

210

0

210

100,00 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Onvoorzien

210

0

210

Totaal

210

0

210

Vennootschapsbelasting
bedragen x 1.000,-

Begroting 2019

Rekening 2019

Verschil

Afwijking %

Lasten

70

103

-33

-46,97 %

Baten

0

0

0

NaN %

Saldo

70

103

-33

-46,97 %


bedragen x 1.000,-

Afwijking Begroting - Rekening (- is nadeel)

 

Lasten

Baten

Saldo

Vennootschapsbelasting

-33

0

-33

Totaal

-33

0

-33

Overhead

Overhead kostenplaatsen
Met ingang van het begrotingsjaar 2017 moet overhead centraal worden begroot en verantwoord, met uitzondering van de overhead die betrekking heeft op grondexploitaties en te activeren investeringen. Tot en met 2018 werd alle aan projecten door te belasten overhead doorberekend door middel van een opslag op het tarief van alleen de interne medewerkers. Met ingang van 2019 wordt de gemeentebrede overheadopslag toegepast op het uurtarief van de interne medewerkers van de plankostenteams. Voor externe medewerkers wordt een overheadopslag van 50% van de gemeentebrede overheadopslag toegepast. Per saldo wordt een gelijke hoeveelheid overhead doorbelast aan de projecten als bij de oude tariefbepaling. Doordat er meer uren naar projecten geschreven zijn is er een positief resultaat ontstaan. Het bedrag dat hierdoor aan overhead is doorbelast levert een voordeel van 227.600 op . De overheadkosten van de DZB geeft per saldo een positief saldo van 144.000 op een budget van 6,8 mln.

Overhead overige personele lasten
In totaal geven de gemeentebrede HRM budgetten een positief resultaat van 1,37 mln. aan de lastenkant en € 0,1 mln aan de batenkant. Het voordeel is voornamelijk ontstaan doordat de lasten voor de ontwikkelpool € 440.300 minder aangesproken hoefde te worden dan begroot. Verder is er een voordeel van 465.000 op het budget voor voormalig personeel, veroorzaakt door het aantrekken van de arbeidsmarkt waardoor minder mensen van een uitkering afhankelijk zijn. Vanaf 2019 is er voor 3 jaar 500.000 per jaar beschikbaar gesteld om een aangepaste vitaliteitsregeling op te stellen. Omdat het ontwikkelen van een nieuw vitaliteitsprogramma, ook door de samenwerking van de gemeenten, meer tijd kost dan eerder gedacht start het project een jaar later. Voor 2019 geeft dit een incidenteel voordeel van 500.000.

Overhead Facilitair en huisvesting ambtenaren
Binnen de Facilitaire budgetten is een voordelig resultaat op de lasten van 800.000. Voor een bedrag van circa 220.000 bestaat het voordeel uit lagere energielasten door de warme winter, een prijsstijging die gunstiger uitviel en omdat er voor 2019 nog geen energielasten voor het Stadskantoor betaald hoefde te worden.
Daarnaast is er een voordeel op de incidentele herhuisvestingslasten (circa 220.000). Tevens is er door de nieuwe berekening door DZB circa 120.000 voordeel binnen inzet catering ontstaan.
Als laatste kan genoemd worden het voordeel op kosten voor mobiele telefoons (circa 220.000). Voorheen werden deze verantwoord in de exploitatie. Met de in gebruikname van het stadskantoor moest voor alle medewerkers binnen het stadskantoor een mobiel aangeschaft worden. Hiervoor is een apart krediet beschikbaar gesteld. De kapitaallasten worden echter pas in 2020 zichtbaar in de begroting waardoor in 2019 de lasten incidenteel lager uitvallen.

Overhead overige
Het voordeel op de lasten van circa 217.000 is het resultaat van zowel nadelen als voordelen op de lasten.
Zo is er een nadeel als gevolg van meerwerk door de accountant bij de jaarrekening 2018 (circa 67.000) hogere kosten voor juridisch advies (circa 100.000).Daartegenover staan een aantal voordelen. Zo waren de kosten voor het Urban Data Center (UDC) lager (circa 250.000) en lagere drukwerkkosten (circa 50.000). Overig verschil bestaat uit diverse kleinere mutaties.

Vennootschapsbelasting
De Belastingdienst stelt zich op het standpunt dat over het voordelig saldo woonboten en reclameopbrengsten vennootschapsbelasting (Vpb) moet worden betaald. Dat wordt door ons en andere gemeenten nog betwist. Voorzichtigheidshalve heeft de gemeente het standpunt van de Belastingdienst gevolgd. De gemeente tekent tegen de Vpb-aanslag bezwaar aan. Tevens heeft de gemeente ten aanzien van de activiteit verkoop restafval de zogenoemde NVRD-brancheafspraken met de Belastingdienst. De overige activiteiten zijn niet Vpb-plichtig c.q. wordt een vrijstelling op de resultaten toegepast. Dit mede op basis van het in het verleden met de Belastingdienst gevoerde vooroverleg.

Onvoorzien
In 2019 is het budget voor onvoorzien van 248.000 en hebben er geen uitgaven op plaatsgevonden, zodat eind 2019 het volledige bedrag resteert.

Onzekerheden en onrechtmatigheden rondom het sociaal domein (Jeugd en WMO)

Met betrekking tot de in de jaarrekening verantwoorde lasten rondom het sociaal domein (Jeugdhulp en WMO) zijn een aantal onzekerheden en onrechtmatigheden te noemen die weliswaar niet materieel zijn, maar voor de volledigheid wel worden vermeld. Voor de uitgaven WMO gaat het om onzekerheden van totaal 1,1 miljoen (2018: 6,3 miljoen) en onrechtmatigheden van totaal 0,3 miljoen (2018: 0, 2 miljoen). Rondom Jeugd bedragen de onzekerheden 0,68 miljoen (2018: 2,6 miljoen) en onrechtmatigheden van 0,35 miljoen (2018: 0,13 miljoen).

De grote afname ten opzichte van 2018 kan grotendeels worden verklaard door intern laten uitvoeren van controles rondom de rechtmatigheid van de PGB’s.

WMO

Onzekerheid

Onrechtmatigheid

  1. mogelijk onjuiste of onvolledige declaratie van zorgkosten door zorgaanbieders

0,34 mln

0,2 mln

  1. mogelijk onjuiste uitvoering van PGB’s door Sociale Verzekeringsbank en mogelijk onjuiste declaratie van zorgkosten uit hoofde van PGB’s

0,75 mln

0,1 mln

  1. mogelijk onjuiste of onvolledige inning van eigen bijdragen via het CAK

pm

pm

Totaal WMO

1,09 mln

0,3 mln

   

Jeugd

  
  1. geen aanwezigheid van geldige verwijzing

0,18 mln

-

  1. onjuiste toepassing van het woonplaatsbeginsel

-

-

  1. het ontbreken van de controleverklaring bij de definitieve verantwoording

0,16 mln

-

  1. het ontbreken van een finale afrekening met aanbieders tot een bedrag van 125.000 per individuele zorgaanbieder

0,05 mln

-

  1. het ontbreken van een definitieve productieverantwoording agv faillissement van de zorgaanbieder

0,07 mln

-

  1. schattingsonzekerheid tot het niveau van de getroffen voorzieningen voor verwachte afrekeningen

0,22 mln

-

  1. mogelijk onjuiste uitvoering van PGB’s door Sociale Verzekeringsbank en mogelijk onjuiste declaratie van zorgkosten uit hoofde van PGB’s

-

0,05 mln

Totaal Jeugd

0,68 mln

0,05 mln

Totaal generaal WMO + Jeugd 2019

1,77 mln

0,35 mln