5.5 Opvolging aanbevelingen Rekenkamer (tot 1 januari 2024: Rekenkamercommissie)

In te stemmen met de conclusies van het onderzoeksrapport ‘Een goed rioolbeleid is op de toekomst voorbereid’ en van de brief van de Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp ‘Een goed rioolbeleid is op de toekomst voorbereid’ van 2 november 2022

RV 22.0086 is vastgesteld in de raad van 2 februari 2023

Toe te werken naar meer risicogestuurd beheer en onderhoud van de riolering door verfijning van de inspectiewerkwijze.

Op 21 december 2023 is het Integraal Waterketenprogramma 2024-2028 Leidse Regio (IWKP) vastgesteld (RV 23.0127).

Risicogestuurd beheer wordt o.a. toegepast middels KCF methodiek, FMECA, DoFeMaMe.

Ook worden aansluitend aan de cyclus van Reiniging en Inspectie vrijvervalriolering:

• de inspectieresultaten beoordeeld en
• een maatregeladvies met prioriteit van uitvoering opgesteld.

Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van de uitkomsten van de hierboven genoemde methodieken. De verfijning beoordeling van de inspecties is geborgd in de KCF methodiek, FMECA en DoFeMaMe.

Actiever te sturen op het tempo van rioolvervanging. Het is van belang dat de raad actief informatie vraagt en ontvangt van het college over de planning en kosten.

De voortgang van de rioolvervanging wordt beschreven in de P&C producten. Het College en Raad worden daarnaast actief geïnformeerd middels Kader & Uitvoeringsbesluiten Wijkvernieuwingen, en Uitvoeringsagenda Klimaatadaptief Biodivers Vergroenen.

Daarnaast is in de Maatregelmodule van het IWKp de planning rioolvervanging opgenomen.

Toe te werken naar een strategie voor de omgang met regenwater en grondwater:

• bij het aankomende planproces van het integraal waterketenplan
• in afstemming met het hoogheemraadschap;

en eventuele keuzes ten aanzien van de strategie voor de omgang met regenwater en grondwater aan de raad voor te leggen.

Het Hoogheemraadschap is een Waterketenpartner en heeft het IWKP 2024-2028 vastgesteld. Met het IWKP is een strategie voor de omgang met regenwater en grondwater vastgesteld. Deze strategie is met meerdere partijen afgestemd. Bij rioolvervanging wordt een gescheiden grondwaterregulerend rioolsysteem aangelegd. In de Wijkvernieuwingen wordt standaard een HWA / Grondwater-regulerend systeem aangelegd.

Een onderzoek uit te voeren in hoeverre een financiële prikker via het tariefsysteem van de rioolheffing kan bijdragen aan het anders omgaan met regenwater door inwoners en bedrijven.

Sinds 2023 is gewerkt aan de wensen en bedenkingen voor “Nota invoering van de Riool- en waterzorgheffing 2025, met scenario’s en aanbevelingen”. De raad heeft in 2024 keuzen/scenario’s voorgelegd gekregen m.b.t. Invoering Riool en Waterzorgheffing 2025 (RV 24.0010).

Met ingang van 1 januari 2025 is de Riool en Waterzorgheffing van kracht geworden.

In 2025 is gestart met een voorstel subsidieregeling om inwoners en bedrijven te stimuleren af te koppelen.  In 2026 wordt het voorstel aangeboden aan college en raad.

Voldoende en tijdig aandacht geven aan de inhoud van het nieuwe integraal waterketenplan en de inwoners en de gemeenteraad tijdig in de gelegenheid te stellen om te participeren bij de keuzen die in het plan worden gemaakt.

Op 21 december 2023 is het Integraal Waterketenprogramma 2024-2028 Leidse Regio (IWKP) vastgesteld (RV 23.0127). De inwoners zijn betrokken doordat het IWKP voor participatie ter inzage gelegd is.

De raad (commissie L&B) is op verschillende momenten betrokken:

• presentatie Duurzame Wijkvernieuwingen 19 mei 2022,
• presentatie 17 maart 2023,
• bespreking 14 december 2023.

Expliciet vast te leggen welke klimaatadaptieve maatregelen vanaf 2025 aan de rioolheffing mogen worden toegekend

Sinds 2023 is gewerkt aan de wensen en bedenkingen voor “Nota invoering van de Riool- en waterzorgheffing 2025, met scenario’s en aanbevelingen”. Deze wordt begin 2024 aan de raad voorgelegd. Alle kosten van klimaatadaptieve maatregelen worden in 2025 aan de Riool en Waterzorgheffing toegerekend.

Inmiddels ( 1 januari 2025) is de Riool en Waterzorgheffing van kracht. Ook is in de financiële module van het IWKp vastgelegd welke klimaatadaptieve maatregelen kunnen worden doorberekend.

In te stemmen met de conclusies van het onderzoeksrapport ‘Grip op projecten’ en van de brief van de Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp ‘rekenkameronderzoek Grip op projecten’ van 12 mei 2023

RV 23.0075 is vastgesteld in de raad van 12 oktober 2023.

1. Terughoudend te zijn met het verkleinen van de post onvoorzien bij grote projecten en voldoende aandacht te hebben voor onvoorziene risico’s bij complexe projecten.
2. De aanvraag van kredieten voor investeringen ook in relatie tot begrote exploitatielasten te beoordelen. Stuur op de samenhang tussen investeringen en exploitatiekosten.
3. Bij de besluitvorming niet alleen naar de kosten maar ook naar de (maatschappelijke) opbrengsten op korte en lange termijn te kijken.
4. Voorzichtig en terughoudend te zijn met het dekken van de kosten van een (deel)project met middelen van andere (deel)projecten (bijvoorbeeld een verwachte onderbesteding) waar nog onvoldoende zekerheid over is.

RV 23.0075 is vastgesteld in de raad van 12 oktober 2023, waarbij deze aanbevelingen zijn overgenomen. De raadsleden blijven aandacht hebben voor deze aanbevelingen.

1. Zuinig te zijn op het bereikte niveau bij de uitvoering en beheersing van projecten. Blijf investeren in mensen en middelen die daardoor nodig zijn. Houd bij de samenstelling van het team voor een project niet alleen rekening met de benodigde vakinhoudelijke inbreng, maar ook welke bredere professionele vaardigheden nodig zijn – mede in relatie tot het samenspel met de bestuur, politiek, interne organisatie, samenleving en opdrachtnemers.
2. De methodiek ‘Planmatig werken aan Leidse opgaven’ door te ontwikkelen met aandacht voor:
   • Het bepalen van de aard en de moeilijkheidsgraad van de opgave.
   • Het samenstellen van een hiervoor passend team met behulp van professionele teamcasting.
   • Het versterken van coproductie met bewoners, bedrijven en organisaties in de samenleving (waarbij participatie meer is dan betrekken bij de beleidsvoorbereiding).
   • Het versterken van de interne samenwerking binnen het gemeentebestuur (raad, college en organisatie) met het oog op betrouwbare en slagvaardige samenwerking met de samenleving.
   • Het versterken van regie op politiek en maatschappelijke gevoelige opgaven.
   • Moderne contracten met opdrachtnemers – waarin een beroep wordt gedaan op vertrouwen, dagelijkse intercollegiale professionele toetsing, duurzame samenwerking,
3. Het invoeren van een regeling grote projecten te overwegen overeenkomstig de voorbeelden van de rijksoverheid en de gemeente Utrecht. Beperk dit niet tot projecten in het ruimtelijk domein. Definieer daarbij duidelijk wat een financieel tekort en een financiële overschrijding inhoudt.
4. Daarbij een zogenaamde ‘groteprojecten-administratie’ op te zetten, zodat goed zicht is op het totaal van de lopende projecten en eventuele (dreigende) financiële tekorten.
5. Rapportages te maken die door raadsleden goed te begrijpen zijn en daarbij vanaf het begin van een project voldoende aandacht te schenken aan het verschil tussen investeringskosten en exploitatiekosten.
6. Voldoende aandacht te hebben voor de onderhouds- en exploitatiekosten na ingebruikneming van een project en daar transparant over te zijn in de informatievoorziening naar de raad.

De aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over projectbeheersing zijn betrokken bij de verdere professionalisering van het projectmatig werken binnen de gemeente Leiden. Dit gebeurt onder meer via de doorontwikkeling van de methodiek Planmatig werken aan Leidse opgaven en de versterking van het Projectbureau.

Bij de uitvoering van projecten wordt blijvend geïnvesteerd in professionele projectteams. Daarbij wordt naast vakinhoudelijke expertise ook nadrukkelijk gekeken naar vaardigheden op het gebied van samenwerking, omgevingsmanagement en bestuurlijke sensitiviteit. Er wordt via opleidingen, lunchlezingen en 6-wekelijkse kennisdelingsmomenten extra gestuurd op verdere professionalisering van deze vaardigheden.

De methodiek Planmatig werken aan Leidse opgaven is verder ontwikkeld en aangepast naar de Omgevingswet. In de aanpassingen is onder meer aandacht voor het bepalen van de aard en complexiteit van opgaven, het samenstellen van passende projectteams, het versterken van participatie en coproductie met de samenleving en een goede samenwerking tussen raad, college en organisatie.

Het inzicht in het totaal van lopende projecten wordt versterkt door centrale projectoverzichten en voortgangsrapportages. Er is extra aandacht voor projectbeheersing en projectteamleden die planningen, risico’s en financiën in kaart brengen krijgen een steeds belangrijkere rol binnen projectteams.

Tot slot wordt binnen projecten steeds nadrukkelijker aandacht besteed aan de onderhouds- en exploitatiekosten na ingebruikneming, zodat deze tijdig inzichtelijk zijn en transparant kunnen worden betrokken bij de informatievoorziening aan de raad.

Het versterken van de grip op projecten en het door ontwikkelen van de methodiek Planmatig werken aan Leidse opgaven is een continu proces. De aanbevelingen uit het rekenkamerrapport zijn inmiddels in belangrijke mate verwerkt in werkwijzen, instrumenten en de verdere professionalisering van het projectmatig werken binnen de organisatie. Tegen deze achtergrond wordt voorgesteld de rapportage over de opvolging van deze aanbevelingen te beëindigen.

Eind 2024 te rapporteren aan de raad over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen in de rekenkamerbrief 'Grip op projecten d.d. 12 mei 2023' .

De raad wordt via de jaarstukken geïnformeerd over de verdere voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen. Dit is op 23 april 2020 door de raad besloten (RV 20.0022).

In te stemmen met de conclusies van het onderzoeksrapport ‘‘Overig groen’ of stadsnatuur’ en van de brief van de Rekenkamercommissie Leiden-Leiderdorp ‘Onderzoek ‘Overig groen’ of stadsnatuur?’ van 30 maart 2023

RV 23.0042 is vastgesteld in de raad van 8 juni 2023.

In te stemmen met de aanbevelingen extra oplettend te zijn tijdens een aantal concrete momenten in het ontwerpproces. Op deze momenten kan de raad aandacht vragen voor de beplanting en met name voor het beheer:

1. Check bij plannen voor de openbare ruimte of er in de stukken wordt aangegeven wat het benodigde beheer- en onderhoud is. Is dat regulier beheer of is het aangepast beheer (bijvoorbeeld bij een special). Kijk in het laatste geval of dat aangepaste beheer geregeld is en hoeveel ruimte de beheerders hebben om in het werk te handelen (zowel in uren, materieel als in invloed). En in hoeverre er standaarden zijn voor de kwaliteit van de natuur op langere termijn waar beheer mee kan werken.
2. Op te letten of er voldoende aandacht is voor de gevolgen voor de beplanting als een project meerdere bestemmingen combineert.
3. Op te letten op of de beheerkosten zijn meegenomen in de financiële paragraaf. Dit geldt ook als kosten gelijk blijven of afnemen.
4. In het kader van Samen aan de Slag te overwegen of ook beheer door bewoners kan worden gedaan en op welke wijze dit het best georganiseerd en betaald kan worden.
5. Opbouwen en ondersteunen van groengroepen die in de gemeenschap actief zijn. Opbouwen van actieve groepen levert veel maatschappelijk rendement op. Daar kan het gemeentebestuur aan bijdragen (financieel, en door een buurt- en gemeenschap gerichte werkwijze in de organisatie).
6. Overwegen andere kaders te stellen en niet bij elk mislukt plan van een nieuw project op te starten om extra geld te creëren. Zo zou de raad ervoor kunnen kiezen beheer meer zeggenschap en budget te geven waardoor zij in het werk het bestaande ontwerp kunnen aanpassen. Dit vraagt heldere uitgangspunten voor plantkeuze (betere standaarden).
7. Er worden slimme 'meekoppelkansen met andere opgaven' gezocht. Voorbeelden van zulke opgaven zijn de focus op vergroten van groen, vergroten van de biodiversiteit en meer klimaatadaptief worden. De raad kan vragen wat dit in praktijk concreet betekent of daar, in overleg met bewoners, uitgangspunten voor geven.
8. Heroverweeg de toegevoegde waarde van convenanten, zowel voor het beheersen van risico’s als voor de rechten die bewoners eraan kunnen ontlenen en of die worden waargemaakt.
9. Stuur als raad actief op een Samen aan de Slag-aanpak die gemeenschapskracht vergroot, de ruimte voor actieve bewoners zoekt en de koppelkansen benut.
10. Benut de werkzame ingrediënten van Samen aan de Slag. Het gaat dan zowel om natuurkwaliteit als om de samenwerking tussen gemeenschap en gemeente

Toelichting m.b.t. activiteiten raad:

Bij de relevante uitvoeringsbesluiten heeft de raad aandacht voor groenstandaarden (6) en het vergroten van groen, biodiversiteit en klimaatadaptieve maatregelen (7)

Het instrument ‘Samen aan de Slag’ wordt gezien als een positief instrument en is in verschillende beraadslagingen aan de orde geweest (9).

Toelichting m.b.t. activiteiten college:

De Rekenkamercommissie heeft een groot aantal aanbevelingen gedaan, die als volgt zijn samen te vatten:

1. Houd eerder in het ontwerpproces rekening met het beheer. Zo blijft goed en betaalbaar beheer mogelijk, zowel als het gaat om geld als personeel. Voorkom bijvoorbeeld teveel ‘specials’ in beheer of regel extra geld als daar toch voor wordt gekozen. Pas waar nodig de kaders hiervoor aan.
2. Organiseer een goed proces voor evaluatie en herstel, mocht er plantvakken of andere onderdelen uit projecten niet goed aanslaan.
3. Zoek naar slimme 'meekoppelkansen met andere opgaven' of optimaliseer de samenwerking met inwoners(groepen) via Samen aan de Slag.

Ad 1: in projecten zoeken we aan de ene kant naar optimalisaties en aan de andere kant naar innovatieve ontwerpen. Dit kan gevolgen hebben voor de middelen (geld) en de capaciteit (personeel). Geld kan vaak gevonden worden, maar voldoende personeel voor beheer is niet altijd aanwezig. Innovaties zijn vaak uitzonderingen op de regel. En beheerkosten worden niet altijd aan de voorkant meegenomen. Daarom passen de innovaties niet altijd direct in de ideale werkwijze van beheer. Om dit in de toekomst verder te optimaliseren, moeten beheerlasten in de toekomst bij het maken van keuzes in projecten meegewogen worden.

Ad 2: Voor enkele parken is voor 2 jaar extra geld apart gezet vanuit het IP Parken budget om kleinschalige maatregelen uit te voeren, zonder dat daarvoor een project wordt opgestart. Als dit positief uitpakt, kan dit voor een langere periode geregeld worden. Voor andere projecten is dit niet geregeld.

Ad 3: de duurzame wijkvernieuwingen zijn het beste voorbeeld van combinatie van verschillende opgaven in inrichting en beheer. Deze manier van werken wordt de komende jaren voortgezet. Verder ondersteunt Samen aan de Slag praktisch alle vormen van beheer waar bewoners hebben aangegeven verantwoordelijk te willen zijn voor beheer en onderhoud. Het werken met convenanten wordt hierbij als positief ervaren, door zowel inwoners als gemeente. Er wordt steeds meer prioriteit gegeven aan straat- of wijkaanvragen, waarbij er plantpakketten beschikbaar zijn voor collectieve aanvragen. De ervaring is inderdaad dat daar veel groengroepen of whatsapp groepen uit ontstaan en de straat elkaar beter leert kennen.

In te stemmen met de conclusies van het onderzoeksrapport ‘Schuldhulpverlening in Leiden en Leiderdorp’ en van de brief van de Rekenkamer Leiden-Leiderdorp ‘Schuldhulpverlening in Leiden en in Leiderdorp’ van 15 mei 2024

RV 24.0065 is vastgesteld in de raad van 12 september 2024.

Zorg te dragen voor het oplossen van de ICT-problemen

Deze aanbeveling is gerealiseerd. De Stadsbank is in 2024 aangesloten op het Schuldenknooppunt en beslagregister.

De sturing op de schuldhulpverlening te verbeteren

De aanbeveling om de sturing op schuldhulpverlening te verbeteren door instroom, doorstroom en uitstroom te relateren aan inwoners die zich in een specifiek jaar hebben aangemeld, wordt nog onderzocht. Daarnaast was de aanbeveling om de meetbare doelen en effectindicatoren te laten aansluiten op de beleidsdoelen. Deze aanbeveling wordt meegenomen bij het nieuwe beleidsplan armoede en schulden vanaf 2027.

Het integraal of ontschot werken tussen de Stadsbank en ketenpartijen te verbeteren

Deze aanbeveling heeft voortdurend onze aandacht, aangezien het een vast onderdeel vormt van het schuldhulpverleningstraject. Aanbeveling was het organiseren van wijkgerichte bijeenkomsten. Inmiddels zijn er vier wijkgerichte bijeenkomsten georganiseerd in 2025. Samen met de ketenpartijen bespreken we hoe hier een vervolg aan gegeven kan worden in 2026.

De financiële zelfredzaamheid van inwoners te versterken door een intensievere begeleiding tijdens en na schulhulptrajecten

Het plan van aanpak financiële begeleiding is opgesteld. De gemeenteraad heeft op 2 februari 2026 een wethoudersbrief (kenmerk Z/26/3935344) ontvangen waarin uitleg wordt gegeven over de aanpak.

Het tweede kwartaal van 2025 te rapporteren aan de raad over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen.

De raad heeft op 30 oktober een collegebrief ontvangen (met kenmerk Z/25/3898640) waarin de raad wordt geïnformeerd over de voortgang van de aanbevelingen.

De raad wordt daarnaast via de jaarstukken geïnformeerd over de verdere voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen. Dit is op 23 april 2020 door de raad besloten (RV 20.0022).

De volgende aanbevelingen uit het feitenrapport ‘Kwaliteit onderwijshuisvesting, in Leiden en Leiderdorp’ te onderschrijven:

• Toetsen of het IHP voldoende realistisch is, zowel in bouwkundige als in financiële zin
• In gesprek gaan met schoolbesturen, leerlingen, leerkrachten en ouders om te horen hoe zij aankijken tegen het IHP
• Indien de raad grotere ambities heeft voor het IHP, zich alvast te oriënteren op budgettaire dekking

RV 24.0092 is vastgesteld in de raad van 28 november 2024. De visie en kaders beleidsrijk integraal huisvestingsplan onderwijs zijn in 2025 aan de orde gekomen bij de behandeling van RV 25.0035 Beleidsrijk Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2026-2042.

Een quickscan uit te voeren naar de staat van de 27 onderwijsgebouwen die in 2023 niet zijn beoordeeld om zo een compleet beeld te krijgen va de staat van al het onderwijsvastgoed en dit in het beleidsrijke IHP te verwerken, of uit te leggen waarom dit niet gedaan wordt

Het Beleidsrijke IHP (RV 25.0035) speelt in op de achterliggende wens van deze aanbeveling. Sommige van deze gebouwen zijn onlangs al gerenoveerd of stonden al gepland voor renovatie. Dat heeft het college ook aangegeven in zijn reactie op het rapport van de rekenkamer.

Kennis en expertise van de schoolbesturen te betrekken bij het opstellen van de quickscans en het IHP in samenspraak op te stellen. In het IHP de mogelijkheid op te nemen voor schoolbesturen om hun (afwijkende) standpunt te motiveren zodat de gemeenteraad hier kennis van kan nemen.

Aanbeveling is uitgevoerd bij de totstandkoming van het Beleidsrijk IHP.

Actief de eenpitters en kleinere schoolbesturen op te zoeken omdat hun schoolgebouwen nu ondervertegenwoordigd lijken. Beoordelen of hun schoolgebouwen wel voldoende opgenomen zijn in het IHP.

Ook schoolgebouwen van eenpitters die ouder zijn dan 15-20 jaar of recenter zijn gerenoveerd, zijn geschouwd en worden opgenomen in het IHP als het gebouw slecht scoort. De kleine schoolbesturen worden voor alle IHP- en LEA-overleggen inclusief het op overeenstemming gericht overleg (OOGO) uitgenodigd en met nadruk verzocht aanwezig te zijn of zich te laten vertegenwoordigen.

Te onderzoeken of de huidige leerlingenprognoses niet te laag zijn ingeschat en daarbij de nieuwbouwplannen te betrekken.

Hierover is de commissie O&S per brief op 19 december 2024 (Z/24/3772288) geïnformeerd. Bij de reguliere projectmatige uitvoering van het Beleidsrijk IHP wordt altijd gekeken naar actuele leerlingenprognoses en woningbouwplannen. Naast de hierboven genoemde brief van de wethouder, wordt deze aanbeveling in de praktijk doorlopend uitgevoerd.

De IHP periode te verlengen tot en met 2040.

Het nieuwe IHP loopt van 2026-2042. Hiermee voldoen we aan de eisen van de onderwijswetswijzingen die naar verwachting vanaf 2026 doorgevoerd worden. Deze stellen een IHP verplicht dat een doorkijk geeft van 16 jaar.

Realistische ambities voor renovatie en nieuwbouw van scholen in overeenstemming met de beschikbare middelen op te stellen.

De in 2024 met de schoolbesturen afgestemde ambities voor renovatie en (ver)nieuwbouw zijn verwerkt in het Beleidsrijke IHP 2025-2041 dat op 12 juni 2025 bestuurlijk is vastgesteld door de gemeenteraad (RV 25.0035).

Per project worden middelen passend bij de renovatie en/of (ver)nieuwbouw en ambities ter beschikking gesteld door de gemeente, in lijn met de jaarlijkse Kaderbrief en het Meerjarig Investeringsplan (MIP).

In het eerste kwartaal van 2025 te rapporteren aan de raad over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen.

Met het vaststellen van het beleidsrijke IHP (RV 25.0035) is de opvolging van de aanbevelingen van de rekenkamer geborgd.

De raad wordt via de jaarstukken geïnformeerd over de verdere voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen. Dit is op 23 april 2020 door de raad besloten (RV 20.0022).

In te stemmen met de conclusies en aanbevelingen uit de rekenkamerbrief ‘Duidelijke taal en duidelijk beleid’ van 1 mei 2025 en van het feitenrapport ‘Omgekeerd onderzoek: waar ontstaan (on)duidelijkheid en (on)begrijpelijkheid in communicatie en beleid?’.

RV 25.0041 is vastgesteld in de raad van 12 juni 2025.

In te stemmen met de aanbevelingen:

• Eis dat bij besluitvorming over nieuw beleid of een regeling vooraf getest wordt of de doelgroep het begrijpt en uit kan voeren.
• Laat je bij relevante regelingen informeren hoe uitvoerende professionals deze in de praktijk kunnen uitleggen
• Let op dat een vraag om een hoog tempo of veel wijzigingen of allerlei detaillering op een voorstel niet ten koste gaat van de duidelijkheid

Met het vaststellen van RV 25.0041 heeft de raad ingestemd met de aanbevelingen van de Rekenkamer uit het onderzoek.

Bij relevante voorstellen wordt stilgestaan bij de duidelijkheid van het beleid, bijvoorbeeld bij het experiment met nieuwe stembiljetten

De aanbevelingen over te nemen:

• Geef ambtenaren de ruimte om het beleid, regelingen en communicatie daarover te verbeteren en het te signaleren als het te ingewikkeld wordt.
• Houd de beleidsafdelingen verantwoordelijk voor begrijpelijk en duidelijk beleid, ook na vaststelling ervan.
• Zorg voor heldere werkinstructies en afspraken voor begrijpelijk beleid dat met duidelijke taal uitlegbaar is
• Toets beleid op duidelijkheid en uitvoerbaarheid voordat het wordt vastgesteld, tijden de uitvoering en na afloop
• Leg criteria vast wanneer beleid of een regeling getest moet worden met de doelgroep
• Leg criteria vast welke signalen tot een ‘rode vlag’ leiden.
• Breng in kaart door welke gedrags- en omgevingsfactoren de richtlijnen voor duidelijk beleid niet altijd worden toegepast en gebruik dit inzicht voor verbeteringen.

In de ambtelijk organisatie wordt er sinds 2022 gewerkt met de Aanpak Leids Beleid. Dit is een werkwijze gericht op het maken van integraal, uitvoerbaar en toegankelijk beleid. De afgelopen jaren is deze aanpak verder ontwikkeld en zijn ambtenaren getraind in het gebruiken van de aanpak. Richtlijnen en hulpmiddelen om tot duidelijke taal te komen zijn onderdeel van de aanpak. Gevolg van de aanpak is ook de er meer projectmatig wordt gewerkt aan de ontwikkeling van beleid. Naast vakexperts zijn er steeds vaker ook collega’s betrokken met verstand van communicatie en/of ervaring met de uitvoering van beleid. In overleg met de griffie is gekeken of er voor de raadsverkiezingen nog een technische presentatie waarin de Aanpak Leids Beleid zou worden toegelicht kon worden gegeven aan de commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid. Besloten is om deze presentatie te geven aan de nieuwe raad/ commissie. 

Kennis te nemen van de conclusies zoals beschreven in de brief van de Rekenkamer Leiden & Leiderdorp ‘Citymarketing Leiden’ van datum 21 juli 2025 en het feitenrapport ‘Onderzoek Citymarketing Leiden’.

RV 25.0070 is vastgesteld in de raad van 11 november 2025.

In te stemmen met de aanbevelingen:

• Leiden & Partners periodiek uit te nodigen om over hun activiteiten te spreken
• Onderscheid te maken tussen citymarketing en evenementenbeleid

Met het vaststellen van RV 25.0070 heeft de raad ingestemd met de aanbevelingen van de Rekenkamer uit het onderzoek. Leiden & Partners zal actief worden uitgenodigd en de raad zal CityMarketing daarvan los zien. Dit blijkt ook uit de sturing die de raad wenst op CityMarketing, bijvoorbeeld door de op 13 november 2025 aangenomen motie M25.0073.36 PvdA CityMarketing in dienst van de stad.

Kennis te nemen van de aanbeveling om de financieringsdeel via een uitvoeringsovereenkomst onder hetzelfde regime als het deel via de opbrengst van de toeristenbelasting kan worden gebracht.

De Rekenkamer adviseert om de verschillende financieringsstromen richting Leiden&Partners onder één regime te brengen. Het college begrijpt deze wens tot vereenvoudiging. Bij de herziening van de uitvoeringsovereenkomst (UVOK) - die per 2027 afloopt -wordt expliciet gekeken naar betere samenhang in aansturing, verantwoording en evaluatie. Aandachtspunt hierbij is dat de financiering via de toeristenbelasting en de subsidie via de UVOK verschillende doelen en juridische grondslagen hebben. Een volledige bundeling ligt daarom niet voor de hand.

De jaarverslagen van Leiden & Partners door het college te laten delen met de raad zodat hier over de activiteiten en prestaties een politiek debat gevoerd kan worden.

Toelichting m.b.t. activiteiten raad:

Sinds de behandeling van dit rekenkamerrapport is er nog geen jaarverslag geweest om te bespreken.

Toelichting m.b.t. activiteiten college:

Het college heeft ingestemd met de aanbeveling om de jaarverslagen van Leiden&Partners actief beschikbaar te stellen aan de raad. Deze documenten zijn formeel geen gemeentelijke stukken, maar het college vindt het belangrijk dat de raad goed geïnformeerd is over de inzet en prestaties van citymarketing. Leiden&Partners zal de jaarverslagen voortaan actief delen met college en raad, zodat hierover ook het politieke gesprek kan worden gevoerd. Daarnaast wordt het wenselijk geacht dat Leiden&Partners, op uitnodiging van de raad of raadsleden, haar plannen en resultaten mondeling kan toelichten.