Jaarstukken 2019

Bijzonder programma Doorontwikkeling Sociaal Domein

Monitor en Visie Sociaal Domein (resp. RV 19.0081 & RV 19.0029) 
In 2019 is gewerkt aan de doorontwikkeling van de monitor sociaal domein. De doorontwikkeling heeft geleid tot een betere relatie tussen doel en effect van beleid. In 2019 is daarnaast de Visie Sociaal Domein vastgesteld. Om de doelen uit de Visie Sociaal Domein te kunnen monitoren is in september de gewenste inhoud van de monitor vastgelegd. Afgesproken is om de VNG-monitor 'Waar staat je gemeente' als basis voor de monitor te gebruiken. Ook is afgesproken om een aantal thema’s verder te onderzoeken. Daarvoor wordt een onderzoeksagenda opgesteld.

Bijsturingsmaatregelen (RV 19.0114)
Eind 2019 heeft de raad een voorstel voor bijsturing in het sociaal domein vastgesteld. Deze maatregelen richten zich op het financieel beheersbaar houden van het deel van het sociaal domein dat binnen het ‘hek’ valt. Het gaat dus met name over het realiseren van ombuigingen op het gebied van jeugd, wmo en werk & inkomen.

Bij de Programmabegroting 2019 is het financiële hek rond het sociaal domein gedefinieerd:

  • Programma 7 Jeugd & Onderwijs: de prestaties 7A2.1 tot en met 7A3.1, betreffende CJG en jeugdzorg.
  • Programma 9 Maatschappelijke ondersteuning. Alle beleidsterreinen, behoudens de prestatie ‘Bevorderen clientbetrokkenheid’. Deze prestatie bestaat uit Stimuleren wijkinitiatieven en de diverse Wijkvisies
  • Programma 10 Werk en Inkomen. De beleidsterreinen 10A Arbeidsparticipatie (inclusief DZB), 10D Schuldhulpverlening en 10B Maatschappelijke participatie en Minimabeleid behoudens de prestatie ‘Kwijtschelding gemeentelijke heffingen.

Bij de Kaderbrief 2020-2023 werd al geconstateerd dat er een noodzaak was om bij te sturen binnen het hek rond het sociaal domein. Oorzaken hiervan waren onder meer de toenemende vraag naar jeugdhulp en hulp en ondersteuning uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De 15 miljoen die het College beschikbaar heeft gesteld in het Beleidsakkoord ‘Samen maken we de stad’ is niet voldoende, noch compensaties van het rijk.

De transformatie in het sociaal domein is nog steeds gaande en de verwachting is dat de grote ombuigingstrajecten in de Wmo en jeugdhulp op termijn de kosten beheersbaarder maken (zie hiervoor de rapportages in de paragrafen ‘Ontwikkelingen in 2019’ bij de Programma’s 7, 9 en 10). Ook blijven we het gesprek met het rijk voeren over voldoende compensatie voor gestegen kosten door autonome ontwikkelingen en bijv. de aanzuigende werking van het abonnementstarief in de Wmo.

Naast deze acties zijn er ook bijsturingsmaatregelen voorgesteld. Doel hiervan was het beheersbaar en solide houden van de financiën van het sociaal domein en het invullen van het ontstane tekort. De aan de raad voorgestelde maatregelen zijn getoetst aan de Visie Sociaal Domein. In de Visie Sociaal Domein onderscheiden we3 niveaus waarop we als gemeente activiteiten organiseren: het stadsklimaat: voor alle inwoner, het collectieve niveau: activiteiten voor specifieke groepen en/of wijken en het individuele niveau. We verwachten dat door te investeren in activiteiten in het stadsklimaat en door het collectieve niveau goed te organiseren er minder dure hulp en individuele ondersteuning nodig is. Andere overwegingen waren:

  • Bijsturingsmaatregelen hebben gevolgen voor een zo klein mogelijk aantal inwoners.
  • Stapeling van maatregelen in een huishouden of voor een persoon wordt zoveel mogelijk voorkomen.
  • Het niet nemen van teveel bijsturingsmaatregelen die mogelijk later niet genomen hadden hoeven worden. Liever later bijsturen dan te vroeg.
  • Het moet gaan om maatregelen waarbij de gemeente ook echt invloed heeft op de uitgaven.
  • Er worden alleen maatregelen binnen het financiële hek rond het sociaal domein voorgesteld.

Overzicht bijsturingsmaatregelen (RV 19.0114)

Bedragen in de tabellen in x1000.

Nr.

Bijsturing omschrijving

2020

2021

2022

2023

1

Referte individuele inkomenstoeslag naar 5 jaar

-150

-150

-150

-150

2

Aanpassen vergoeding kinderopvang sociaal-medische indicatie

-100

-100

-100

-100

3a

Verlagen Leids Participatiebudget

-250

-250

-250

-250

3b

Verlagen participatiebudget DZB Leiden

-250

-250

-250

-250

4

Bekostigen duurzame gebruiksgoederen als lening

-30

-30

-30

-30

5

Niet meer uitkeren Financiële tegemoetkoming zorg

-192

-1.042

-1.042

-1.042

6

Kritischer inzetten individuele begeleiding en huishoudelijke ondersteuning (WMO)

-225

-450

-750

-1.100

7

Volledig innen eigen bijdrage intramuraal (beschermd wonen)

-33

-33

-33

-33

8

WLZ-cliënten beschermd wonen naar de WLZ

-50

-50

-50

-50

9

Afbouwen Leidse BBB vanwege komst landelijke vreemdelingenvoorzieing Rotterdam

-200

-525

-525

-525

10

Herformuleren opdracht Sociale Wijkteams

 

-350

-350

-350

11

Stimuleren gebruik Wlz thuis

 

-80

-80

-80

12

Aanpassen termijn begeleid zelfstandig wonen (contingentregeling)

 

-50

-50

-50

13

Aanpassen regiotaxi (vervoersvoorziening Wmo)

 

-60

-60

-60

14

Bijdragen regio aan maatschappelijke opvang

 

-750

-750

-750

15

Herzien subsidies

 

-50

-50

-50

16

Onderbrengen deel dagbesteding in sterke sociale basis

  

-150

-150

17

Anders organiseren ondersteuning multi-problem cliënten

  

-200

-200

18

Scheiden wonen en zorg bij beschermd wonen

   

-750

19

Terugdringen beschermd wonen door ambulantisering

   

-300

20

Kritischer op toegang Jeugdhulp

-250

-500

-750

-750

21

Verlagen aanvullend budget opvoedingsondersteuning

-80

-80

-80

-80

22

Inkoop jeugdhulp

 

-500

-500

-500

Overzicht inkomsten en uitgaven binnen het hek rond het sociaal domein

Sociaal domein (hek)

 

begroting

rekening

verschil

uit programma Jeugd en Onderwijs:

lasten

31.467.513

31.397.516

69.997

baten

0

-78.146

78.146

uit programma Maatschappelijke ondersteuning

lasten

96.871.517

97.890.259

-1.018.742

baten

-2.966.637

-3.796.053

829.416

uit programma Werk en Inkomen excusief DZB

lasten

17.835.087

18.041.467

-206.380

 

baten

-2.808.093

-5.739.856

2.931.763

uit beleidsterrein Arbeidsparticipatie onderdeel DZB

lasten

34.428.728

31.916.932

2.511.796

baten

-12.864.038

-10.637.339

-2.226.699

 

saldo

161.964.077

158.994.780

2.969.297

    

totaal lasten

180.602.845

179.246.174

1.356.671

totaal baten

-18.638.768

-20.251.394

1.612.626

 

saldo

161.964.077

158.994.780

2.969.297

Reserve Sociaal domein

 

begroting

rekening

verschil

waarvan Vrouwenopvang

lasten

0

0

0

baten

-336.950

-249.437

-87.513

waarvan Beschermd Wonen

lasten

2.082.042

2.082.042

0

baten

0

0

0

waarvan Sociaal domein overig

lasten

3.155.894

3.155.894

0

baten

-9.684.701

-8.455.671

-1.229.030

 

saldo

-4.783.715

-3.467.172

-1.316.543

Reserve sociaal domein

 

begroting

rekening

verschil

reserve sociaal domein per 31-12-2019

24.124.477

25.441.020

-1.316.543

waarvan Vrouwenopvang (besteding i.o.m. de HR-gemeenten)

103.697

191.210

-87.513

waarvan Beschermd Wonen (besteding i.o.m. de HR-gemeenten)

13.153.786

13.153.786

0

waarvan Overig sociaal domein

10.866.994

12.096.024

-1.229.030