Jaarstukken 2025

Programmanummer

3

Commissie

Bestuur, Veiligheid en Middelen

Portefeuille(s)

Economie, Kennis, Sport & Gezondheid

Energie, Werk, Inkomen & Cultuur

De missie van het programma Economie luidt:
"De gemeente Leiden staat voor een vitale en duurzame economische structuur in samenwerking met haar stadspartners en de regio."

Ontwikkelingen in 2025

De Leidse economie groeide in 2025. Daarbij nam ook het aandeel van de industrie in het groeicijfer toe. Het aantal bedrijven en banen in Leiden is toegenomen, evenals de toegevoegde waarde van de economische sectoren in het geheel. Hierdoor heeft de Leidse economie in 2025 een sterkere stijging laten zien dan de gemiddelde groei van de economie van de Leidse regio, de regio Holland Rijnland, de Provincie Zuid-Holland en Nederland.

De Leidse economie bestaat uit drie componenten: onze kenniseconomie, de binnenstadseconomie en de stadsverzorgende economie. Deze drie onderdelen zijn aanvullend op elkaar en hebben elkaar nodig. Onze kenniseconomie, die zich met name manifesteert op het Leiden Bio Science Park, gaat gepaard met een bovengemiddeld verdienvermogen en draagt bij aan de Nederlandse en Europese autonomie op het gebied van geneesmiddelenonderzoek en medicijnproductie. De commissie Wennink noemde Life Science & Health als een van de belangrijke pijlers voor het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Dat wij met het Leiden Bio Science Park toonaangevend zijn[1], is niet vanzelfsprekend. In 2025 zijn wij dan ook met onze partners gestart met het opstellen van de Leidse Investeringsagenda.

De historische binnenstad heeft veel troeven in handen om het culturele, economische en historische hart van de regio te blijven. Dankzij de investeringen van de afgelopen jaren is er veel bereikt: de historische kwaliteit staat sterk, de binnenstad bruist en de aantrekkingskracht groeit. Dit is essentieel voor een goed en aantrekkelijk vestigingsklimaat. Onze bedrijventerreinen en wijkwinkelcentra zijn daarnaast van onmisbare waarde voor het functioneren van de stad als geheel: zij bieden de producten en diensten die nodig zijn om prettig te kunnen leven en ondernemen in Leiden en de omliggende regio.

In 2025 was Leiden Nationale Onderwijsstad. Het jaar stond in het teken van samenwerking, kennisdeling en innovatie binnen het Leidse onderwijs en heeft de zichtbaarheid van Leiden als kennis- en onderwijsstad versterkt. Niet alleen in de regio, maar ook op nationaal niveau. Dit doordat Leiden als eerste stad deze titel heeft gebruikt om een heel jaar lang programmering te verzorgen en ook andere events naar de stad heeft weten te trekken. De ervaringen en samenwerkingen uit 2025 vormen een belangrijke basis voor het Leiden Education Fieldlab (LEF) en Leiden Kennisstad om ook in de toekomst verder te bouwen aan samenwerking en innovatie in het Leidse onderwijs(netwerk).

We blijven verder werken aan onze aanpak op de circulaire economie. Samen met de partners, de ondernemers en de inwoners van de stad. Voor het versterken van onze (regionale) economie is ook de samenwerking met onze stadspartners, regiogemeenten en kennisinstellingen van groot belang. Zo zijn met Key Region Leiden gezamenlijk stappen gezet in de stevige positionering en samenwerking met focus op de kenniseconomie als motor van onze regionale economie. Deze vormt met de pijlers Ondernemerschap en Ruimte & Randvoorwaarden een samenhangende strategie om de regionale kracht te versterken.

Beleidsterrein Ruimte om te ondernemen


Ruimte voor werken

De Ontwikkelagenda Ruimte voor Werk (2024) bevat concrete acties om meer regie te nemen op het creëren van voldoende fysieke en betaalbare ruimte voor werken in de stad. Eén van deze acties is het ontwikkelen van een Leids instrumentarium. Hiervoor is in 2025 gestart met (data)onderzoek naar het huidige en toekomstige economisch ecosysteem in Leiden. Mede op basis daarvan kunnen we een ruimtelijk-economische strategie voor de stad opstellen. Een ruimtelijk-economische strategie is een belangrijk instrument om gericht te kunnen sturen op ruimte voor werk. De volledige toolbox van het Leids instrumentarium wordt onder andere gevuld met het onderzoek en de ruimtelijk-economische strategie, ook met het oog op een nieuw Omgevingsprogramma Economie. Daarnaast wordt in afstemming met Ondernemend Leiden gekeken of andere acties uit de Ontwikkelagenda Ruimte voor Werk nodig zijn, zoals een quickscan naar mogelijke uitbreidingslocaties of een pilot voor een gebiedsgerichte aanpak op een bedrijventerrein om opvolging te geven aan de wensen en ambities in de bedrijventerreinenprofielen. De digitale matchmakingtool, als onderdeel van het Leids instrumentarium, is in afstemming met Ondernemend Leiden niet wenselijk bevonden. Deze tool is arbeidsintensief en vergt veel tijd en structureel beheer van zowel gemeente als ondernemers. Het onderzoek naar betaalbare werkruimte in 2025 krijgt vervolg in 2026. Conclusie is dat de uitvoering van de Ontwikkelagenda Ruimte voor Werk in 2025 in volle gang was en cruciaal blijft voor een sterke Leidse economie waar lokale bedrijven en ambachten een plek houden in de stad.

Bedrijventerreinen-strategie

De verkenning naar de ROM-B is in 2025 voortgezet. Het besluit over het aangaan van een regionale samenwerking voor een mogelijke ROM-B wordt genomen in de nieuwe raadsperiode.

Regionale kantorenvisie

In 2025 is de regionale kantorenstrategie Holland Rijnland vastgesteld door het Dagelijks Bestuur van Holland Rijnland en heeft Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland de kantorenstrategie aanvaard. Met de ontwikkelaars van kantoren is gewerkt aan de plannen voor de herontwikkeling van kantoren op de Schipholweg. Dit heeft in 2025 nog niet geleid tot de realisatie van kantoren.

Beleidsterrein Faciliteren en stimuleren van ondernemen


Human Capital Aanpak

Met de subsidie vanuit de Human Capital Agenda van de Economic Board Zuid-Holland zijn in 2025 mooie resultaten geboekt. Er lopen drie projecten met deze subsidie; het deelakkoord Leiden Bio Science Park, het deelakkoord Techniek en Toekomst en het deelakkoord Internationaal talent. Daarmee zijn onder andere de volgende resultaten geboekt:

  • De Stichting Leiden Bio Science Park heeft een nieuwe vacaturewebsite gemaakt en diverse evenementen georganiseerd om talent te koppelen aan het Leiden Bio Science Park.
  • Technolab heeft met het project Techniek & Toekomst 55 mensen laten oriënteren op werken in de techniek. Door een goede samenwerking met het bedrijfsleven, de Arbeidsmarktregio Holland Rijnland, mboRijnland en gemeente Leiden.
  • In Zuid-Holland heeft een evenement plaatsgevonden om het bedrijfsleven beter te informeren over internationaal talent. Dit is een samenwerking van Den Haag, Rotterdam, Delft en Leiden.

Daarnaast hebben we als gemeente in samenwerking met Equals, CIV Bio Sciences en LUMC een campagne en evenement georganiseerd over Leidse vrouwen in de techniek. Ook is de samenwerking rondom gelijke stagekansen opgestart in samenwerking met mboRijnland, Hogeschool Leiden en de Leidse Instrumentmakersschool.

Beleidsterrein Marketing en promotie


Toerisme en Citymarketing

Het rekenkameronderzoek naar de effectiviteit van citymarketing in Leiden is afgerond en met de raad besproken.

De raad heeft bij de vaststelling van de begroting 2026–2029 besloten het tarief voor de toeristenbelasting te verhogen naar 4,70 per persoon per nacht. Deze verhoging is ingezet als dekkingsbron voor extra investeringen in cultuur (jaarlijks 324.000).

De monitor bezoekerseconomie is structureel in gebruik genomen voor beleids- en sturingsinformatie.

Op het gebied van watertoerisme heeft Leiden ook dit jaar de Blauwe Vlag behaald, een internationaal erkend kwaliteitskeurmerk voor duurzame en goed beheerde passantenhaven.

Centrummanagement Leiden

Op basis van de meerjarige uitvoeringsovereenkomst is besloten om de samenwerking met Centrummanagement Leiden voort te zetten.

Beleidsterrein Circulaire economie


Circulair werken

In 2025 zijn mooie resultaten behaald binnen het programma Circulaire Economie. De activiteiten zijn grotendeels uitgevoerd volgens het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie (2024–2027). Een belangrijk resultaat is de verdere daling van het materiaalverbruik in Leiden. De reductie bedraagt inmiddels 34,3%. Daarmee ligt Leiden goed op koers om de doelstelling van 35% (t.o.v. 2016) in 2027 te behalen. De manier waarop Leiden het materiaalverbruik monitort, delen we met andere gemeenten en omgevingsdiensten. Dit doen we samen met de Provincie Zuid-Holland. Daarnaast is een landelijke samenwerking gestart om de monitoringsmethode te verbeteren en beter aan te laten sluiten op de vernieuwde doelen uit het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030.

Circulaire bouw

In 2025 hebben we gewerkt aan het stimuleren en verankeren van circulariteit in gemeentelijke projecten. Het monitoringsinstrument De Leidse Ladder is vernieuwd en kan nu vroeg in projecten als gesprekstool worden ingezet. Voor gemeentelijk vastgoed is een lijst met circulaire materialen opgesteld en er is een beslisboom ontwikkeld voor inkopen met de Milieu Kosten Indicator (MKI). Daarnaast stelde het College van B&W in juli ‘Rekenen met Restwaarde’ vast voor de circulaire nieuwbouw van het Stevenshofscholencomplex, waardoor gebouwen worden gewaardeerd op basis van financiële restwaarde en circulair bouwen aantrekkelijker wordt.

Om ook andere partijen te stimuleren circulair te bouwen, is in 2025 – samen met Amersfoort, Amsterdam, Haarlem, Rotterdam, Tilburg en Utrecht – een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om strengere duurzaamheidseisen te stellen, bijvoorbeeld via de Zorgplicht.

Regionaal zijn we gestart met het versterken van samenwerking, werkwijze en standaarden voor circulair slopen en hergebruik, onder meer via het vernieuwersnetwerk CIRCUIT van de Provincie Zuid-Holland. Dit netwerk werkt aan afspraken over de uitwisseling van secundaire materialen en betrekt ook Leidse bouwpartijen. Daarnaast zijn we met de Universiteit Leiden in gesprek over samenwerking rond circulair slopen en bouwen op het Leiden Bio Science Park.

Via de koplopergroep Circulaire Economie werken we samen met andere gemeenten en het Rijk aan onder meer taak- en rolverdeling tussen overheden en circulaire bouwregels, zoals binnen het Nationaal Bouwbesluit. Dit leidde onder andere tot de oprichting van een team Circulaire Economie binnen de VNG en gezamenlijke juridische verkenningen naar bovenwettelijke bouwregels. Ook delen we actief onze aanpak, zoals De Leidse Ladder, die inmiddels door meerdere gemeenten is overgenomen, waaronder Tilburg met de Tilburgse Trap.

Circulair Herwaarderen

In 2025 startte de communicatiecampagne over circulariteit en afvalpreventie met het evenement Recyclesint: een speelgoedruil in Het Gebouw in Leiden, waarbij overgebleven speelgoed is gedoneerd aan een goed doel.

Op het gebied van circulariteit in het onderwijs werken we met twee scholen aan de opname van duurzaamheid in het standaard lesprogramma. Ook ontwikkelden studenten van Hogeschool Leiden en MBO Rijnland samen met Technolab een app voor een circulaire wandeling door het Singelpark. Voor de educatieve wandelroutes ontvingen we subsidie van de Provincie Zuid-Holland.

Voor inwoners werken we aan een Duurzaamheidsplan met een tweede milieustraat, circulair ambachtscentrum en educatiecentrum. In 2025 is de kredietaanvraag voor de volgende fase vastgesteld.

De subsidie Circulair Herwaarderen is opnieuw verstrekt aan inwoners en ondernemers: van de 20 aanvragen ontvingen 11 initiatieven in totaal 72.000. Ook is de netwerkbijeenkomst Leiden Meets Circulair opnieuw georganiseerd, waar circulaire ondernemers ideeën uitwisselden en samenwerkingen startten.

Daarnaast richtten we ons op sectoren met grote materiaalstromen en milieu-impact, zoals de zorg en het openbaar bestuur. We stimuleren circulariteit via de voortzetting van de Leidse Duurzame Zorgtafel en het project Circulair Baggeren. In dit project onderzoeken we binnen het Circulair Bagger Consortium de mogelijkheden voor hoogwaardig hergebruik van bagger.

Beleidsterrein Vitale binnenstad & Kennisstad


Omgevingsprogramma Binnenstad

In 2025 is er gewerkt aan de eerste fase van het Omgevingsprogramma Binnenstad ‘Een gebiedsanalyse, naar een koers voor de Leidse Binnenstad’. De gebiedsanalyse geeft een beeld van hoe de binnenstad er nu voor staat en welke uitdagingen er de komende jaren zijn. De analyse is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met stadspartners en inwoners. Naast een analyse, zijn er strategische uitdagingen en kernopgaven geformuleerd. De gebiedsanalyse vormt een opmaat tot een omgevingsprogramma en is in februari 2026 ter besluitvorming voorgelegd.

Vergroening/versterking van het winkelgebied

In 2025 is er verdere uitvoering gegeven aan de rijkssubsidie van €1,5 miljoen die is toegekend vanuit de subsidie Impulsaanpak Winkelgebieden. Hiermee wordt er gewerkt aan het aantrekkelijker en toegankelijker maken van het kernwinkelgebied rondom de Haarlemmerstraat, Breestraat en de winkelstegen ertussen, voor inwoners en bezoekers.

Wat betreft de transformatie van de structureel leegstaande panden Catharinasteeg 9-11 en Aalmarkt 22 is de locatie in de Catharinasteeg getransformeerd naar een sportschool die inmiddels is geopend. De herontwikkeling van Aalmarkt 22 is in voorbereiding en hiervoor zijn diverse vergunningen ingediend.

Volgens de Stegenaanpak worden bloembakken en voorjaarsversiering geplaatst en is een gezamenlijke opruimactie met studenten georganiseerd. Daarnaast is het mindervaliden toilet in de Waagstalling openbaar gesteld en is er gestart met de bouw van de fietsenstalling Lange Mare, inclusief een openbaar mindervaliden toilet.

In 2025 is de onderzoeksfase van de Erfgoed Deal Leiden afgerond. In samenwerking met Naturalis, Erfgoed Leiden en Omstreken en de Universiteit Leiden is kennis opgehaald over historisch groen en biodiverse en klimaatbestendige maatregelen. De uitkomsten van deze onderzoeken bieden richting voor verdere vergroening van de binnenstad, met behoud en respect voor het erfgoed.

Verbinding LBSP-Binnenstad

In 2025 zijn langs het bouwterrein in het stationsgebied bouwhekken geplaatst die het verhaal van Leiden als Stad van Ontdekkingen vertellen. Daarmee maken ze de verbinding tussen het LBSP en de binnenstad zichtbaar en dragen zij bij aan een herkenbare en aantrekkelijke entree van de stad.

Subsidieregeling Vitale Binnenstad

In 2025 hebben twee subsidierondes plaatsgevonden binnen de regeling Vitale Binnenstad categorie B Impuls. Met deze subsidie worden activiteiten gestimuleerd die bijdragen aan een vitale binnenstad en is er in 2025 impuls gegeven aan o.a. Leiden Shorts, Audiotour 450 jaar Leiden, Pasar Leiden en de Dutch Science Week.

Leiden Nationale Onderwijsstad 2025

Tijdens het jaar zijn meer dan 226 activiteiten georganiseerd, die samen ruim 17.000 bezoekers trokken. Deze activiteiten brachten onderwijsprofessionals, studenten, leerlingen en andere partners samen en versterkten de verbinding tussen onderwijs, stad en samenleving. Een deel van de programmering ging over al bestaande events en bijeenkomsten die veelal ook opengesteld zijn voor andere (stads)partners, maar ook over nieuwe ontmoetingen zoals het L-AI-DEN Festival, het nationale onderwijsdiner en het landelijke Gelijke Kansen congres.

Leren met de stad

In 2025 is gewerkt aan de structurele voortzetting van het onderwijsinitiatief Leren met de Stad, de samenwerking tussen gemeente Leiden, Universiteit Leiden, mboRijnland en Hogeschool Leiden. Met het aflopen van de subsidie van City Deal Kennis Maken in zicht (eind april 2026), is in 2025 overeenstemming bereikt tussen de vier partners over gezamenlijke, meerjarige financiering. Hiermee is de continuering van het programma voor de periode 2026–2030 verzekerd en start per 1 mei 2026 een nieuwe fase van het initiatief.

Samenwerking Leiden Kennisstad

Vanuit de samenwerking Leiden Kennisstad zijn op de thema’s gezondheid & welzijn, biodiversiteit & duurzaamheid en cultureel erfgoed diverse netwerkstructuren versterkt en initiatieven ontplooid. Zo werd samengewerkt binnen het Leiden Healthy Society Center en kennis gedeeld met inwoners tijdens het Leids Kennisfestival in de Hooglandse Kerk. En ook het Leiden Biodiversity Network ontwikkelde zich door en organiseerde een maand lang een groot biodiversiteitsonderzoek (Expeditie Stadsnatuur) samen met Leidse inwoners waarbij in totaal 2265 dier- en plantsoorten in kaart zijn gebracht. Hiermee droeg het actief bij aan kennis over de staat van de biodiversiteit in onze stad en het versterken van de verbinding tussen inwoner en natuur.


Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen

Doelen en prestaties bij 3A Ruimte om te ondernemen

Doel

Prestatie

3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering

3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park (LBSP)

Effectindicatoren bij 3A Ruimte om te ondernemen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen

3A1.a Aantal arbeidsplaatsen

74.696

75.665

77.965

nnb

≥ 76.000

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.b Aantal bedrijfsvestigingen

13.981

14.906

16.141

nnb

≥ 15.500

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.c Percentage leegstand in kantoren

4,1%

5,1%

4,8%

nnb

≤ 6,5%

Kantorenmonitor Holland Rijnland

3A1.d Aantal arbeidsplaatsen op het Leiden Bio Science Park*

21.212

21.640

22.183

nnb

≥ 25.000

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3A1.e Index Economie071**

113

119

-*

-*

≥ 119

Economie071

3A1.f Percentage functiemenging

55,3%

55,3%

55,5%

nnb

-

LISA (BBV - via wsjg)

3A1.g Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

156

164

172

nnb

-

LISA (BBV - via wsjg)

3A1.h Percentage demografische druk

51,1%

50,8%

50,5%

50,2%

-

CBS (BBV - via wsjg)

* Het gaat om arbeidsplaatsen bij alle bedrijven en instellingen op het Leidse deel van het LBSP. ** De index Economie071 wordt niet langer gemeten (vanwege de overgang naar Key Region Leiden).

Beleidsterrein 3B Faciliteren/stimuleren van ondernemen

Doelen en prestaties bij 3B Faciliteren/stimuleren van ondernemen

Doel

Prestatie

3B1 Sterker ondernemersklimaat

3B1.1 Faciliteren bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in Leiden

3B1.2 Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap

3B2 Meer kennisintensieve bedrijvigheid

3B2.1 Stimuleren en aquisitie van kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken

Effectindicatoren bij 3B Faciliteren/stimuleren van ondernemen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 3B1 Sterker ondernemersklimaat

3B1.a Aantal startende bedrijven in Leiden

2.227

3.091

nnb

nnb

≥ 2.400

Bedrijvenregister Zuid-Holland


Beleidsterrein 3C Marketing en promotie

Doelen en prestaties bij 3C Marketing en promotie

Doel

Prestatie

3C1 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan Leiden

3C1.1 Citymarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid

3C1.2 Faciliteren Centrummanagement Leiden en marketing- en activiteitencampagne binnenstad

Effectindicatoren bij 3C Marketing en promotie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 3C1 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan Leiden

3C1.a Aantal arbeidsplaatsen in de bezoekerseconomie

11.422

11.540

11.864

nnb

≥ 11.700

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3C1.b Aantal arbeidsplaatsen in de Leidse binnenstad

18.808

18.936

19.416

nnb

≥ 19.200

Bedrijvenregister Zuid-Holland

3C1.c Aantal bezoeken in de binnenstad per week

172.000

168.200

219.700

232.100

≥ 200.000

Locatus passantentellingen


Beleidsterrein 3D Circulaire economie

Doelen en prestaties bij 3D Circulaire economie

Doel

Prestatie

3D1 Circulaire economie

3D1.1 Circulaire Bouw

3D1.2 Circulair herwaarderen

Toelichting op de prestaties


3D1. 1 Circulaire Bouw

Op de projecten materiaalwisselplaats en materialenpaspoort is vertraging ontstaan. Dit komt onder andere door de zoektocht naar fysieke ruimte voor een materiaalwisselplaats en uitdagingen op personele capaciteit binnen de gemeente. We streven ernaar om hier in 2026 alsnog invulling aan te geven.

Effectindicatoren bij 3D Circulaire economie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 3D1 Gemeente Leiden wil conform nationale doelen in 2050 een circulaire economie gerealiseerd hebben

3D1.a Kilogram huishoudelijk restafval per inwoner

187

201

201

nnb

≤ 150

CBS

3D1.b Aantal arbeidsplaatsen in de circulaire economie

710

754

693

nnb

≥ 800

Werkgelegenheids- en bedrijvenregister Zuid-Holland

3D1.c Aandeel inkooptrajecten waar circulariteit is uitgevraagd

5%

29%

71%

62%

≥ 50%

MVI zelfevaluatietool SP71

3D1.d Aandeel circulariteit in eigen bouwprojecten

-

-

-

58,3%

-
(80% in 2027)

Leidse Ladder circulaire bouw

3D1.e Aandeel circulariteit in bouwen door derden

-

-

-

-

-

Projectevaluaties Het Nieuwe Normaal (HNN)

3D1.f Materiaalverbruik in Leiden t.o.v. 2016

-24,6%

-28,1%

-34,3%

nnb

-
(-35% in 2027)

Monitoringstool Abiotisch Meteriaalverbruik


Beleidsterrein 3E Vitale binnenstad & Kennisstad

Doelen en prestaties bij 3E Vitale binnenstad & Kennisstad

Doel

Prestatie

3E1 Vitale Binnenstad

3E1.1 Vitale Binnenstad

3E2 Kennisstad

3E2.1 Leiden Kennisstad


Kaderstellende beleidsstukken

In 2025 zijn de volgende kaderstellende beleidsstukken vastgesteld:

  • RV 25.0088 Advies jongerenraad - uitgaansgelegenheden en leerplekken
  • RV 25.0095 Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting 2026
  • RV 25.0081 Verordening op de heffing van markt- en staangeld Leiden 2026
  • RV 25.0065 Vaststelling bestemmingsplan Pesthuiscomplex
  • RV 25.0070 Aanbevelingen Rekenkamer Leiden Leiderdorp over Onderzoek Citymarketing Leiden
  • RV 25.0056 Adviesrecht omgevingsvergunning Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) 50kV-elektriciteitsstation Vlietzone-Midden
  • RV 25.0030 Wensen en bedenkingen 'Beleidsregels short stay gemeente Leiden’
  • RV 25.0036 Garantstelling SWO voor een bedrijfsverzamelgebouw met betaalbare bedrijfsruimte voor starters bij project Kanaalpark
  • RV 25.0025 Vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan Leiden Tijdelijke Alternatieve Maatregel TAM - omgevingsplan Hoofdstuk 22b Pesthuislaan 8
  • RV 25.0015 Adviesrecht aanvraag omgevingsvergunning voor het realiseren van een health-concept in het pand aan de Catharinasteeg 9-11 Breestraat 66
  • RV 24.0120 Vaststelling Nota van Uitgangspunten Aalmarkt 22

Programmabudget

Decade Include: Jaarrekening

Economie

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x 1.000,-

Ruimte om te ondernemen

Lasten

2.283

2.599

442

3.041

2.763

278

Baten

-483

-575

-22

-597

-557

-39

Saldo

1.800

2.024

420

2.444

2.205

239

Faciliteren/Stimuleren van ondernemen

Lasten

3.664

5.431

373

5.805

5.121

684

Baten

-10

-

-14

-14

-50

36

Saldo

3.654

5.431

359

5.791

5.071

720

Marketing en promotie

Lasten

1.597

1.963

-144

1.819

1.529

290

Baten

-1.315

-1.680

-

-1.680

-1.296

-384

Saldo

283

284

-144

139

234

-94

Circulaire Economie

Lasten

1.398

1.551

165

1.717

1.722

-5

Baten

-

-

-

-

-

-

Saldo

1.398

1.551

165

1.717

1.722

-5

Vitale Binnenstad en Kennisstad

Lasten

1.784

1.569

486

2.055

1.911

144

Baten

-200

-162

-30

-192

-216

25

Saldo

1.584

1.407

457

1.864

1.694

169

Programma

Lasten

10.728

13.114

1.323

14.436

13.046

1.391

Baten

-2.007

-2.417

-65

-2.482

-2.119

-363

Saldo van baten en lasten

8.720

10.697

1.257

11.954

10.926

1.028

Reserves

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-84

-

-293

-293

-122

-171

Mutaties reserves

-84

-

-293

-293

-122

-171

Resultaat

8.636

10.697

964

11.661

10.804

856

Decade Include: Jaarrekening

Reserves programma 3

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x 1.000,-

Reserve programma Binnenstad P3

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-34

-

-173

-173

-37

-136

Saldo

-34

-

-173

-173

-37

-136

Reserve economische impulsen Kennisst P3

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-21

-

-35

-35

-

-35

Saldo

-21

-

-35

-35

-

-35

reserve grondexploitaties P3

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-29

-

-

-

-

-

Saldo

-29

-

-

-

-

-

Reserve Duurzame Stad P3

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-

-

-85

-85

-85

-0

Saldo

-

-

-85

-85

-85

-0

Totaal

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-84

-

-293

-293

-122

-171

Reserves programma 3

-84

-

-293

-293

-122

-171

BELEIDSTERREINEN

Toelichting op beleidsterreinen met financiële afwijkingen (op de lasten en/of baten) > 250.000.

3A Ruimte om te ondernemen

De grootste verschillen op dit beleidsveld zijn:

  • Het ‘Actieplan Versterking Leidse Economie’ is opgesteld om extra steun te bieden aan de lokale economie en haar ondernemers. Met twintig actiepunten geeft gemeente Leiden in samenwerking met Centrummanagement Leiden (CML) en ondernemers een praktische impuls aan de lokale Leidse economie om hiermee het lokale leef- en verblijfsklimaat van de hele stad te versterken. Van het actieplan is een bedrag van 94.000 nog niet besteed, dit verklaart de afwijking van de lasten ten opzichte van de begroting. In 2026 zal verdere uitvoering worden gegeven aan de nog openstaande activiteiten.
  • In 2024 is een incidenteel budget van 100.000 beschikbaar gesteld voor de vergroening van winkelstraten. Van dit bedrag is 30.000 nog niet overgeheveld naar 2026, dit verklaart de afwijking van de lasten ten opzichte van de begroting. In 2026 zal deze vergroening verder gerealiseerd worden, voor onder andere de vergroening van de Burgsteeg.
  • Voor het programma LBSP is bij de kaderbrief 2024-2028 een meerjarig incidenteel budget beschikbaar gesteld van 300.000 in 2025 en twee keer 150.000 in de jaren 2026 en 2027. Dit budget is voor de gebiedsontwikkeling op het LBSP en in het bijzonder voor activiteiten zoals netcongestie en de intensivering van de samenwerking met Katwijk. Het aanvullende budget is in 2025 niet volledig benut, dit wordt met een budgetoverheveling meegenomen naar 2026. Hierdoor is er een afwijking van 94.000 t.o.v. de begroting.
  • Het resterende verschil van 60.000 ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door onderuitputting van diverse budgetten binnen 3A Ruimte om te ondernemen. Hier staat echter een negatieve afwijking van 39.000 aan baten tegenover.

3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen
De grootste verschillen op dit beleidsveld zijn:

  • De afrekening van het ondernemersfonds over de jaren 2021/2022 heeft in 2025 plaatsgevonden. Door een hogere eindafrekening vergeleken met het verstrekte voorschot is een negatieve afwijking van 54.000 ontstaan in de realisatie ten opzichte van de begroting.
  • Onderuitputting bij glasvezel, voornamelijk verklaard door het feit dat de interne plankosten in 2025 aanzienlijk lager zijn uitgevallen dan eind 2024 werd voorzien. De plankosten zijn lager uitgevallen doordat de complexiteit van de werkzaamheden is afgenomen en er meer kleinere werken waren, waar minder inzet voor nodig is geweest. Bij de slotwijziging in 2024 is een bedrag van 560.000 overgeheveld naar 2025. Deze overheveling kwam bovenop de reeds voor 2025 opgenomen budgetten. Hierdoor kwam het totale beschikbare budget in 2025 uit op circa 825.000. Hiervan is in 2025 slechts 140.000 aan plankosten gerealiseerd waardoor 684.000 resteerd.
  • Het resterende verschil van 54.000 ten opzichte van de begroting wordt veroorzaakt door onderuitputting van diverse budgetten binnen 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen.

3C Marketing en promotie
De grootste verschillen op dit beleidsveld zijn:

  • In 2025 heeft de ANG een onderzoek uitgevoerd naar de baten toeristenbelasting over 2024. De resultaten van het onderzoek hebben geleid tot een aangepaste raming van de baten toeristenbelasting over 2025. In de loop van 2026 zullen deze baten over 2025 verder worden geconcretiseerd op basis van de definitief opgelegde aanslagen.Voor 2025 resulteert dit in een afwijking van 390.000 van de baten ten opzichte van de begroting. De afwijking wordt verklaard doordat de begroting jaarlijks wordt geïndexeerd, terwijl het tarief van de toeristenbelasting tot en met 2025 ongewijzigd is gebleven.
  • Aangezien 70% van de gerealiseerde baten wordt afgedragen aan Leiden & Partners, leidt deze lagere batenrealisatie eveneens tot een positieve lastenafwijking van 321.000.
  • Daarnaast is sprake van een beperkte overschrijding van 31.000 op het budget voor het stimuleren van toeristische aantrekkelijkheid, waar 5.000 niet begrote baten tegenover staan.

3D Circulaire economie
Er zijn geen relevante afwijkingen.

3E Vitale Binnenstad en Kennisstad
Er zijn geen relevante afwijkingen.

RESERVES

Toelichting op afwijkingen Reserves > 250.000.

Er zijn geen relevante afwijkingen.

INVESTERINGEN

Overschrijdingen op investeringskredieten
Er zijn geen relevante afwijkingen.

Toelichting op investeringskredieten die worden afgesloten met een opvallend overschot
Er zijn geen relevante afwijkingen.

Toelichting op investeringskredieten ouder dan drie jaar die niet afgesloten worden bij de jaarrekening

7101595 LBSP Biodivers
Aan de laatste deelprojecten/ingrepen van dit project wordt nog gewerkt. De verwachting is dat deze in 2026 worden afgerond. In 2026 kunnen we dan ook de eindverantwoording van de subsidie afronden en daarmee het project financieel afsluiten.

7101696 programma binnenstad 2020-2024
Vanuit het resterende budget van 119.000 wordt gewerkt aan de zichtbaarheid van de openbaar toiletten. Aangezien nog niet alle toiletten gerealiseerd zijn, is dit budget ook nog niet volledig uitgenut. Daarnaast zetten we deze middelen in voor het onderhouden en vervangen van elementen in de binnenstad, die van belang zijn voor een vitale binnenstad en waar geen regulier budget voor is. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het vervangen van beschadigde informatieborden bij monumenten of voetgangersbewegwijzering en de bloembakken in de binnenstad.