Programmanummer | 9 | |
Commissie | Onderwijs en Samenleving | |
Portefeuille(s) | Economie, Kennis, Sport en Gezondheid Wonen, Bouwen en Welzijn |
De missie van het programma Maatschappelijke ondersteuning luidt: |
Programma 9 is onderdeel van het sociaal domein, net als de programma's 7, 8C en 10. In de Visie Sociaal Domein beschrijven we dat de gemeente invloed kan uitoefenen op drie niveaus. Op het niveau van het Stadsklimaat hebben we in 2025 ingezet op het ondersteunen van huisartsen en het vijfjarige bestaan van de Sterke Sociale Basis gevierd. Daarnaast is het programma Leiden Inclusief geëvalueerd en zijn inspanningen van het programma geborgd in de organisatie. Verder is een vooronderzoek naar het koloniaal en slavernijverleden van Leiden afgerond en zijn er door de burgemeester excuses aangeboden. Op het collectieve niveau hebben wij samen met onze partners diverse evenementen georganiseerd, waaronder beleidslabs met het thema gezondheid in het kader van het Leiden Health Society Centre (LHSC) en een inspiratie-event eenzaamheid. Ook nemen wij met 14 andere gemeenten deel aan de City Deal Gezonde en Duurzame voedselomgeving en zijn we dit jaar intensief in gesprek geweest met inwoners en partners voor het nieuwe Beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen en Bewegen. Verder tekenden bestuurders van de Leidse zorg- en welzijnsorganisaties dit jaar het vernieuwde Mantelzorgakkoord Leiden 2026-2030. Op het individuele niveau zetten we in op de aanpak Wonen Eerst en is een nieuw convenant ‘assertieve zorg’ getekend. Ook heeft de gemeente Leiden samen met de woningcorporaties de taakstelling behaald voor het huisvesten van statushouders in zelfstandige woonruimte. Uit een evaluatie van het sociaal Wijkteam blijkt dat de nieuwe taken goed zijn belegd bij het Sociaal Wijkteam (SWT).
Leiden Inclusief
Begin 2025 zijn zowel het Actieplan Welzijn en Veiligheid LHBTIQ+ als het Plan van aanpak tegengaan Racisme en Discriminatie overhandigd aan de Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme (NCDR). De integrale actieplannen bevatten gerichte acties om discriminatie tegen te gaan op verschillende beleidsterreinen. Door deze actieplannen te verankeren in beleid heeft Leiden een grote stap gezet in de aanpak van discriminatie. Vanuit de programmalijn Toegankelijkheid is er verder gewerkt aan het toegankelijk maken van de gemeentelijke gebouwen door verbeterpunten uit de gedane schouw van het Stadskantoor op te pakken. Daarnaast is er een handleiding opgesteld om ook andere gemeentelijke gebouwen toegankelijker te maken. Verder is het mobiliteitsbeleid op delen aangepast om daarin het thema inclusie te verankeren. Ook wordt bij het eerstvolgende update van het Handboek Openbare Ruimte het thema toegankelijkheid hierin verankerd. De bewustwording rondom de Hidden Disability Sunflower, voor het zichtbaar maken van onzichtbare beperkingen door het dragen van bijvoorbeeld een sunflower keycord, is verder uitgerold naar alle medewerkers. De medewerkers met direct klantcontact waren eerder al getraind. Vanuit de interne organisatie is een pilot Objectief werven en selecteren uitgevoerd en is een scan gedaan onder de medewerkers naar de ervaren diversiteit en inclusie en gelijkwaardigheid in de eigen organisatie (De DIG-scan). Deze scan dient als startpunt om verbeterpunten op te pakken.
De tweede helft van 2025 stond vooral in het teken van de evaluatie van het programma Leiden Inclusief, omdat het programma eind 2025 gestopt is. Naast de evaluatie is gewerkt aan de borging van de programmadoelstellingen in de lijnorganisatie. Dit betekent dat er nog steeds actief gewerkt wordt aan het bereiken van meer inclusie en gelijkwaardigheid, nu niet meer vanuit een programma, maar vanuit de beleidsterreinen in de organisatie. In 2026 zal de nieuwe DIG-coördinator aan de slag gaan om te sturen op het verder behalen van deze doelen.
Koloniaal- en slavernijverleden
In april 2025 zijn de resultaten van het vooronderzoek naar het koloniaal en slavernijverleden van het stadsbestuur en de samenleving gepresenteerd en is het onderzoeksrapport overhandigd aan de burgemeester. Na de presentatie van het vooronderzoek zijn de vervolgstappen bepaald. De continuïteit van de vervolgstappen is geborgd door er een apart project voor op te starten. Het project bestaat uit vier vervolgacties. 1) Vervolgonderzoek naar kleur in de stad en doorwerking. Dit onderzoek start per 2026. 2) Een denktank met partners in de stad onder Leiden Kennisstad. Deze denktank heeft als doel om na te denken over hoe we de kennis van en bewustwording over (de doorwerking van) het koloniaal en slavernijverleden verder kunnen verspreiden in de stad. 3) Op 2 december 2025 heeft burgemeester Heijkoop namens de gemeente excuses aangeboden voor de rol die het toenmalige stadsbestuur heeft gespeeld in het koloniaal en slavernijverleden. 4) De gemeente wil graag een of meer monumenten over het koloniaal en slavernijverleden in de stad plaatsen. Het proces om te komen tot een of meer monumenten start in 2026.
Opvang asielzoekers, statushouders en Oekraïners
In 2025 heeft de gemeente Leiden samen met de woningcorporaties de taakstelling behaald voor het huisvesten van statushouders in zelfstandige woonruimte. Hierbij zijn ook de achterstanden uit voorgaande jaren weggewerkt. Daarnaast heeft de gemeente voldoende opvangplekken gecreëerd voor asielzoekers. Dit doen we vanuit de taakstelling uit de spreidingswet. Ook heeft de gemeente Leiden, op 15 plekken na, voldoende opvang voor Oekraïners, dit komt overeen met onze taakstelling. Zie de Collegebrief over de Programmarapportage T2 en T3 2025 (Collegebrief d.d. 10-02-2026, Z/26/3938715).
Beleidsterrein Sociale binding en participatie
Monitor sociaal domein
De monitor sociaal domein geeft inzicht in ontwikkelingen in het sociaal domein. Het gaat met name over voorzieningen, die mensen helpen om beter aan de samenleving deel te kunnen nemen. De juridische basis voor het gebruik van de voorzieningen zijn de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. Naast het gebruik van voorzieningen is in de monitor 2025 aandacht voor de sociaaleconomische situatie van de 52 buurten in Leiden. Samen en met steun van de raad is de monitor sociaal domein doorontwikkeld. De doorontwikkeling heeft geresulteerd in betere duiding en toepasbaarheid van de monitor. De op 30 september 2025 vastgestelde monitor geeft geen signalen voor fundamentele beleidswijzigingen in het sociaal domein. Onder regie van het CBS is de Leidse monitor in december landelijk gepresenteerd als goede voorbeeld.
Vijf jaar Sterke Sociale Basis
Op 1 juli 2025 bestond de Sterke Sociale Basis vijf jaar. Door SOL, Incluzio en BuZz werd dit gevierd in de Huizen van de Buurt. Ook hebben wij in 2025 het contract met de Sterke Sociale Basis-partijen verlengd tot 1 juli 2029. De drie basis basisopdrachten van de Sterke Sociale Basis zijn Opgroeien, Samen Meedoen en Basiskracht. SOL voert de opdracht Opgroeien uit. Dit gaat onder andere om het jeugd- en jongerenwerk en activiteiten rond opgroeien. Incluzio voert de opdracht Samen Meedoen uit. Het gaat hierbij om een breed pallet aan welzijnsactiviteiten in de wijk. De Huizen van de Buurt spelen hierin een centrale rol. BuZz richt zich via de opdracht Basiskracht op het ontwikkelen van basisvaardigheden. Het gaat daarbij om basisvaardigheden op diverse terreinen zoals: taal, fietsen, gezondheid et cetera.
Samen met de Sterke Sociale Basis-partijen zijn een aantal onderwerpen opgesteld waarop de komende jaren intensiever wordt ingezet. Het gaat daarbij om:
Naast het verlengen van deze overeenkomsten is er een subsidieregeling opgesteld voor vrijwilligersorganisaties, waardoor deze organisaties nu ook de mogelijkheid hebben om 'meerjarig’ subsidie aan te vragen.
Beleidsterrein Preventie
Besparingstraject Hecht
In 2025 heeft Hecht gesprekken gevoerd over de mogelijke besparingen ('besparingsdialoog'). Hecht heeft hierbij keuzes gemaakt hoe om te gaan met de besparingsopgave van 6%. Deze 6% is besparingsopgave is opgelegd n.a.v. een advies van het financieel kader gemeenschappelijke regelingen. Hecht heeft uiteindelijk invulling gegeven aan deze opgave via een besparing van 4,6% voor de begroting van 2026 en een besparing van 1,4% voor de begroting van 2027 en 2028. In deze besparingen zijn de uitgangspunten van de Leidse gemeenteraad meegenomen. Dit waren: 1) Een zo gering mogelijke impact, met prioriteit aan jongeren en kwetsbare; 2) Het doorlichten van de schillen op juistheid en onderbesteding; 3) De impact op de preventie beperken.
Beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen & Bewegen
Begin 2026 is het participatieproces voor het nieuwe beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen & Bewegen afgerond. De uitkomsten zijn gebundeld in een participatierapportage, die in april is gedeeld met de gemeenteraad en deelnemers van de verschillende activiteiten. Op basis van deze uitkomsten werken we verder aan het nieuw op te stellen beleidskader.
Het nieuwe beleid volgt op de beleidskaders Spelen & Bewegen en Sport & Gezondheid. Het beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen & Bewegen is ook van toepassing op Programma 7A Jeugd en Programma 8C Sport.
Aanpak Eenzaamheid en Mentale Gezondheid
In mei 2025 organiseerden we, rond het thema eenzaamheid, het Inspiratie Event Eenzaamheid in samenwerking met Incluzio en de organisatie die het Signaalpunt Eenzaamheid uitvoert. Dit event vormde een bijzonder hoogtepunt voor 2025. Daarnaast is de reguliere inzet voortgezet vergelijkbaar met het jaar ervoor. Binnen het thema LHBTQIA+ zijn de praatgroepen van Family Supporters uitgevoerd, net als de activiteiten gericht op het tegengaan van eenzaamheid die Incluzio en andere SSB-partijen uitvoeren binnen de welzijnsopdracht. Zoals de inzet van Social Creators, de eetactiviteiten en de soepmiddagen. De opdracht van de SSB-partijen is iets uitgebreid met een addendum op eenzaamheid. Naast het reguliere is extra inzet gekomen op: het trainen van professionals en vrijwilligers in gesprekstechnieken en de frequentie van ontmoetingsactiviteiten voor inwoners. Deze extra inzet is in het najaar van 2025 gestart en loopt door in 2026. Tot slot zijn de wensen uit het raadsbesluit RV25.0034 opgepakt. Dit betreft onder andere de inzet van de Roze Loper voor oudere LHBTQIA+ers, een ontmoetingsplek voor jongeren met focus op mentaal welzijn en een integrale welzijnsweek voor studenten.
Voeding en voedselomgeving
Sinds begin 2025 nemen we als Leiden deel aan de City Deal Gezonde en Duurzame voedselomgeving, waarin wij met 14 andere gemeenten kennis delen en ophalen over gezonde en duurzame voeding. We zijn vertegenwoordigd in twee sporen: het sociale spoor en het fysieke spoor. Afgelopen jaar is gewerkt aan een ‘Voedseldrukmeter’ die de ongezonde voedselomgeving in Leiden in kaart brengt. Er zijn in de afgelopen jaren landelijk ook andere middelen ontwikkeld, zoals de ‘toolbox’ Inwonersparticipatie. Op het subthema ‘het weren van ongewenste reclame’ en het werkgeversconvenant zijn we als stad nog niet actief aangehaakt. De deelname aan de City Deal Gezonde en Duurzame Voedselomgeving loopt door tot en met 2027. Nu recent de motie ‘een gemeentelijke voedselstrategie in Leiden’ is aangenomen zal er ook een plan komen hoe we verder aan het thema gezonde voeding en de voedselomgeving gaan werken als gemeente Leiden. De motie geeft een voorstel voor de invulling van de strategie aan de hand van drie actielijnen, waar in ieder geval focus is op de productie, consumptie en voorlichting/educatie rondom gezonde voeding. De uitvoering van deze motie vraagt om integrale samenwerking, onder andere met Economie en DLO.
Leiden Healthy Society Center (LHSC)
In 2025 zijn er naast de reguliere activiteiten, de kenniscafés en het jaarlijkse ‘Kennisfestival voor ieders gezondheid en Welzijn’ voor het eerst ook twee beleidslabs georganiseerd. De thema's Vitale Binnenstad en Beleidskader Sport Gezondheid en Spelen stonden hierin centraal. Tijdens de beleidslabs hebben wij samen met professionals vanuit kennisinstellingen en andere betrokken organisaties, gewerkt aan adviezen rondom gezondheid en welzijn die kunnen landen in beleid.
Beleidsterrein Ondersteuning
Mantelzorgakkoord Leiden 2026-2030
Op 27 november 2025 tekenden een aantal bestuurders van de Leidse zorg- en welzijnsorganisaties het vernieuwde Mantelzorgakkoord Leiden 2026-2030. Hiermee verlengen we onze toewijding voor de zorg en ondersteuning van Leidse mantelzorgers en versterken we het netwerk rond mantelzorgers. Acht jaar geleden tekenden de zorg- en welzijnsorganisaties van Leiden het vorige Mantelzorgakkoord. Met de ondertekening benadrukken alle partijen hun commitment aan het ondersteunen van mantelzorgers in Leiden. Op deze manier proberen alle partijen er gezamenlijk voor te zorgen dat er zo min mogelijk mantelzorgers overbelast raken. De zorg- en welzijnsorganisaties kunnen hierbij een beroep doen op de ondersteuning van Incluzio Leiden.
Ondersteuning Sociaal wijkteam (SWT):
Sinds 2023 is er een aantal nieuwe taken bijgekomen voor het Sociaal Wijkteam in het sociaal kader SWT. Het betreft de taken bemoeizorg, individuele begeleiding, deelname toeleidingsteam en wonen met ondersteuning. Deze nieuwe taken vloeien voort uit de decentralisatie Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang, een aanpassing van de Wmo 2015. De taken zijn bij het SWT neergelegd vanwege hun centrale rol in de wijk, de inhoudelijke kennis en de korte lijn naar het voorveld. Na 2 jaar moeten de taken worden geëvalueerd. Deze evaluatie is bedoeld als tussentijdse stap om te kijken naar de huidige uitvoering, zo nodig de werkwijze aan te passen en om te kunnen besluiten over de verdere financiering. Uit de evaluatie blijkt dat de nieuwe taken goed zijn belegd bij het SWT en het Kader Sociaal Wijkteam hoeft niet te worden aangepast.
Ook is het SWT in 2025 begonnen met het aanbieden van een collectieve training voor jongvolwassenen, dit is de Verbindingsgroep. Men leert verschillende vaardigheden op onderwerpen, zoals energieverdeling, structuur in de week onderhouden, sociale vaardigheden, eenzaamheid, assertiviteit en omgaan met financiële stress. Het doel is ook om de verbinding tussen buurtbewoners te vergroten en via een groep erkenning te vinden. Tot slot loopt er een verkenning Integrale ondersteuning samen met de jeugdteams en de sociale basis partners. Het doel van de verkenning is betere lokale integrale ondersteuning aan alle inwoners van deze gemeenten, zodat zij laagdrempelig, tijdig en op maat toegang krijgen tot de juiste hulp en ondersteuning als het eigen netwerk niet (meer) toereikend is. Met deze verkenning willen we de samenwerking in het huidige sociaal domein, de behoeften van gemeenten, partners, inwoners en ervaringen uit het land onderzoeken.
Huisartsen
De druk op de huisartsenzorg is groot. Na de eindevaluatie van de werkgroep huisvesting huisartsen is op 1 juli 2025 besloten huisartsen te ondersteunen door het reserveren van ruimte binnen de ontwikkellocaties. Daarnaast bemiddelen we tussen vraag en aanbod van huisvesting voor huisartsen (makelfunctie) en reserveren we een bedrag van in totaal € 300.000 voor het opzetten van een subsidieregeling.
De subsidieregeling is op 17 december 2025 gepubliceerd (https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR749709). De subsidieregeling biedt financiële ondersteuning voor verbouwing, verhuizing of tijdelijke huisvesting. Doel van de tijdelijke subsidieregeling voor de jaren 2026, 2027 en 2028 is te bewerkstelligen dat meer inwoners toegang hebben tot huisartsenzorg.
Preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid
In de Leidse regio zijn met betrokken partners (zorg, gemeenten en GGDHM) afspraken gemaakt voor een nieuw convenant ‘assertieve zorg’. Ook is het Leidse convenant ‘voorkomen uithuiszettingen’ geactualiseerd. Met alle betrokken partijen (corporaties en gemeenten) uit de Leidse regio zijn afspraken gemaakt voor een inhoudelijke verbreding van dit convenant. Het doel is het bieden van woonzekerheid (voorkomen dakloosheid).
Op regionaal niveau is er in 2025 gestart met verbouwingen in de opvang ‘de Nieuwe Energie’. Er zijn detectiepoortjes gerealiseerd en de werkzaamheden om 9 eenpersoonskamers te realiseren zijn gestart. Verder is door de commissie Maatschappij besloten om de winteropvang in de winter van 2025-2026 permanent te openen. In de opvang worden vooral dakloze EU-arbeidsmigranten opgevangen die normaal niet voor opvang in aanmerking komen. Daarom is naast stichting de Binnenvest ook stichting Barka gesubsidieerd voor de begeleiding van de mensen in de opvang. Ook is er in 2025 een vertaling gemaakt van het Trimbos onderzoek naar GHB-problematiek in Holland Rijnland naar concrete maatregelen: creëren van rustruimtes in de Nieuwe Energie, aanstellen van bemoeizorgers en het opstarten van een casusoverleg. Er is besloten dit in 2026 te starten voor in ieder geval 2 jaar.
Beleidsterrein Kwetsbare groepen
Opvang en huisvesting van kwetsbare groepen
Realisatie van een tijdelijke opvanglocaties voor dakloze gezinnen in de Leidse regio die behoren tot de doelgroep maatschappelijke opvang. Voor de brede doelgroep dak- en thuisloze inwoners, die niet in aanmerking komen voor opvang binnen de Maatschappelijke opvang, hebben we een voorziening (met de naam ‘Fusion’) gerealiseerd waar zij tijdelijk (maximaal 2 jaar) kunnen wonen. ‘Fusion’ is een voorziening met 12 kamers met eigen badkamer (en gezamenlijke voorzieningen) in Leiderdorp. In september 2025 zijn de eerste inwoners hier gehuisvest. We werken aan een aanpak dak- en thuisloosheid op basis van de (systeem-)aanpak Wonen Eerst. In 2025 zijn regionale inspiratiesessies georganiseerd met betrokken partijen (corporaties, zorgpartijen en gemeenten) om draagvlak te creëren voor de transformatie van opvang naar Wonen Eerst. Dit heeft op Holland Rijnland niveau geresulteerd in een bestuursopdracht, die begin 2026 is vastgesteld, waarin wonen en maatschappelijk zorg op Holland Rijnland niveau samen opdracht verstrekken om deze aanpak te realiseren. Met de (systeem-) aanpak Wonen Eerst willen we voor de brede doelgroep dak- en thuislozen dakloosheid voorkomen maar ook, zonodig, versneld huisvesten in een woning met een zelfstandig huurcontract.
De aanpak van Wonen Eerst is opgenomen in ‘De zorgzame wijk: de Leidse visie op wonen, zorg en welzijn’ (vastgesteld in de gemeenteraad op 25 september 2025) en in de prestatieafspraken met Leidse corporaties.
Binnen de Leidse regio wordt de concrete vertaling van Wonen Eerst naar eerste pilots samen met woningbouwcorporatie opgestart onder de werktitel ThuisLAB071 Gezamenlijk met partners zullen we de uitwerking vormgeven en uitwerken. Naar verwachting kunnen we in 2026 starten met de eerste inwoners via Wonen Eerst aan een (t)huis helpen.
Doel | Prestatie | |
|---|---|---|
9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog | 9A1.1 Organiseren van een passend voorzieningenaanbod dat aansluit op de sociale situatie van de wijk | |
9A1.2 Organiseren van activiteiten die maatschappelijke participatie bevorderen en sociaal isolement voorkomen | ||
9A1.3 Bevorderen van cliëntbetrokkenheid en participatie op het gebied van maatschappelijke ondersteuning | ||
9A1.4 Opdracht geven voor het uitvoeren van de vijf basisfuncties voor lokale ondersteuning van vrijwilligerswerk |
Zie toelichting bij 'Ontwikkelingen in 2025' aan het begin van dit hoofdstuk.
Effectindicator | Realisatie | Streefwaarde 2025 | Bron | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |||
Doel 9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog | ||||||
9A1.a Schaalscore sociale cohesie (op een schaal van 1 tot 10) | - | 6,0 | - | 6,0 | ≥ 6,1 | Veiligheidsmonitor |
9A1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling 'Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen en dingen samen doen' | - | 51% | - | 51% | ≥ 40% | Veiligheidsmonitor |
9A1.c Percentage Leidenaren dat vrijwilligerswerk doet | - | 38% | - | 33% | ≥ 36% | Stadsenquête |
9A1.d Percentage inwoners dat kan terugvallen op mensen in de buurt als men hulp nodig heeft | - | 79% | - | 78% | ≥ 71% | Stadsenquête |
9A1.e Percentage inwoners - heb ik gedaan of ben ik toe bereid: 'het ondersteunen van buurtgenoten die hulp nodig hebben' | - | 51% | - | 65% | ≥ 52% | Stadsenquête |
9A1.f Percentage inwoners dat mantelzorg verleent | - | 17% | - | 13% | 23% | Stadsenquête |
Doel | Prestatie | |
|---|---|---|
9B1 Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk | 9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning | |
9B2 Gezondheidsproblemen worden voorkomen | 9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg | |
9B3 Iedere Leidenaar heeft een gezonde en actieve leefstijl | 9B3.1 Leidenaars hebben kennis van een gezonde en actieve leefstijl | |
9B3.2 Leidenaars gaan verantwoord om met genotmiddelen | ||
9B3.3 Leidenaars hebben een gezond gewicht |
Zie toelichting bij 'Ontwikkelingen in 2025' aan het begin van dit hoofdstuk.
Hecht | |
Motieven en doelen deelname GR | Hecht heeft als doel uitvoering te geven aan taken voor de gemeenten die deelneemn aan de regelingen op het terrein van de openbare gezondheidszorg, de volksgezondheid, zorg- en veiligheidshuis, ambulancevervoer en de coördinatie en regie van de geneeskundige hulpverlening bij rampen en crisis. Onder Hecht vallen de GGD, de RAV en het ZVH. |
Realisatie doelstellingen en prestaties 2024 | Taken die bij Hecht zijn belegd, betreffen:
|
Belangrijkste bestuurlijke mijlpalen 2025 | Conform art. 26 van de Gemeenschappelijke Regeling RDOG Hollands Midden wordt de ontwerpbegroting voorgelegd aan de afzonderlijke gemeenteraden die een zienswijze hierop kunnen formuleren. In het najaar 2026 krijgen de gemeenteraden een kaderbrief aangeboden voor zienswijze die richtinggevend zijn voor de begroting van 2027. |
Bijdrage 2025 | € 8,9 miljoen |
Voor eigenaarsrol, zie paragraaf verbonden partijen | |
Effectindicator | Realisatie | Streefwaarde 2025 | Bron | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |||
Doel 9B1 Inwoners zijn zo zelfredzaam mogelijk | ||||||
9B1.a Percentage inwoners dat zich kan redden in het dagelijks leven | - | 86% | - | 85% | ≥ 97% | Stadsenquête |
9B1.b Percentage mantelzorgers dat zich tamelijk/heel zwaar belast voelt | - | 28% | - | 26% | ≤ 22% | Stadsenquête |
Doel | Prestatie | |
|---|---|---|
9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat | 9C1.1 Organiseren toegang zorg en welzijn door middel van Sociale Wijkteams | |
9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven | 9C2.1 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van algemene Wmo-voorzieningen | |
9C2.2 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van maatwerk Wmo-voorzieningen |
** Effectindicator | Realisatie | Streefwaarde 2025 | Bron | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |||
Doel 9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat | ||||||
9C1.a Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag' | 76% | 74% | 71% | nnb | ≥ 90% | CEO Wmo |
9C1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'De medewerker nam mij serieus' | 93% | 91% | 90% | nnb | ≥ 95% | CEO Wmo |
9C1.c Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Ik werd snel geholpen' | 81% | 71% | 68% | nnb | ≥ 76% | CEO Wmo |
9C1.c Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Er in het gesprek samen naar een oplossing gezocht' | 83% | 82% | 80% | nnb | ≥ 81% | CEO Wmo |
Doel 9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven | ||||||
9C2.a Percentage inwoners dat zich beter kan redden door de ondersteuning | 84% | 80% | 82% | nnb | ≥ 87% | CEO Wmo |
9C2.b Aantal clienten met een maatwerkarrangement WMO per 1.000 inwoners | 68 | 65 | 66* | nnb | 60 | GMSD |
* In de jaarstukken van 2024 is een waarde opgenomen voor het eerste halfjaar. Dit is de waarde over het hele jaar.
Doel | Prestatie | |
|---|---|---|
9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen | 9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid | |
9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood | ||
9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen |
| |
9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen |
| |
9D2 Verminderen van (de gevolgen van) huiselijk geweld | 9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen | |
9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring |
9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen
Aan het realiseren en behouden van een passend palet aan opvang en woonvoorzieningen wordt voortdurend aan gewerkt. Ook zal de transformatie naar Wonen Eerst een proces van jaren zijn.
9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen
Het aantal plekken voor Wonen met Ondersteuning (WO) in de Leidse regio is in 2025 toegenomen. Ondanks deze uitbreiding is de gemiddelde wachtlijst voor WO nog steeds langer dan de vastgestelde 12 maanden. De gemeenten van de Leidse Regio zijn bezig met het realiseren van een verdere uitbreiding van het aantal plekken, onder andere in Voorschoten.
Het aantal specialistische beschermd wonen plekken voor Holland Rijnland is in 2025 stabiel geweest tussen de 90-95. Er staan 34 mensen op de wachtlijst, waarvan 20 mensen langer dan een jaar. Er is een extra aanbieder van zorg voor jongvolwassen met ggz-problematiek en een ouder-kind voorziening toegetreden.
Er is geen behoefte aan uitbreiding maar wel behoefte aan meer plekken voor mensen met complexe meervoudige problematiek.
Effectindicator | Realisatie | Streefwaarde 2025 | Bron | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |||
Doel 9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen | ||||||
9D1.a Aantal huisuitzettingen (uit corporatiewoningen) Leiden | 8 | 23 | 12 | 17 | ≤ 12 | GGD |
9D1.b Gemiddelde verblijfsduur in regionale opvang De Nieuwe Energie in dagen | - | - | 164 | nnb | 90 | Binnenvest |
9D1.c Gemiddelde verblijfsduur in vrouwenopvang in maanden | 9 | - | 8 | 6,5 | 7 | Rosa Manus |
9D1.d Gemiddelde wachttijd in maanden na uitstroom van wachtlijst beschermd wonen clienten Leidse regio | 11,7 | - | - | 12 | ≤ 12 | cSam |
9D1.e Aantal gehuisveste statushouders in Leiden | 147 | 260 | 217 | 244 | - | COA |
In 2025 zijn de volgende kaderstellende beleidsstukken vastgesteld:
Maatschappelijke ondersteuning | Rekening 2024 | Begroting 2025 | Wijziging Begroting | Begroting 2025 na wijziging | Rekening 2025 | Verschil 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bedragen x € 1.000,- | |||||||
Sociale binding en participatie | Lasten | 12.758 | 13.569 | 1.183 | 14.752 | 14.435 | 316 |
Baten | -621 | -533 | - | -533 | -565 | 32 | |
Saldo | 12.137 | 13.036 | 1.183 | 14.219 | 13.870 | 349 | |
Preventie | Lasten | 10.951 | 12.155 | 153 | 12.307 | 13.141 | -834 |
Baten | -3.665 | -4.961 | -205 | -5.166 | -5.862 | 696 | |
Saldo | 7.287 | 7.193 | -52 | 7.141 | 7.279 | -138 | |
Ondersteuning | Lasten | 42.744 | 43.770 | 2.392 | 46.161 | 46.596 | -434 |
Baten | -1.252 | -1.300 | -8 | -1.308 | -1.270 | -38 | |
Saldo | 41.492 | 42.470 | 2.384 | 44.854 | 45.326 | -472 | |
Kwetsbare groepen | Lasten | 61.736 | 64.765 | 5.492 | 70.257 | 64.358 | 5.899 |
Baten | -17.540 | -13.116 | -2.999 | -16.115 | -13.419 | -2.696 | |
Saldo | 44.196 | 51.649 | 2.493 | 54.142 | 50.938 | 3.204 | |
Programma | Lasten | 128.189 | 134.259 | 9.219 | 143.477 | 138.530 | 4.948 |
Baten | -23.077 | -19.910 | -3.212 | -23.122 | -21.116 | -2.006 | |
Saldo van baten en lasten | 105.112 | 114.348 | 6.007 | 120.355 | 117.413 | 2.942 | |
Reserves | Toevoeging | 10.263 | 5.107 | 3.908 | 9.015 | 8.400 | 616 |
Onttrekking | -3.236 | -2.819 | -13.193 | -16.012 | -14.927 | -1.085 | |
Mutaties reserves | 7.027 | 2.288 | -9.285 | -6.997 | -6.527 | -469 | |
Resultaat | 112.138 | 116.637 | -3.278 | 113.359 | 110.886 | 2.473 |
Reserves programma 9 | Rekening 2024 | Begroting 2025 | Wijziging Begroting | Begroting 2025 na wijziging | Rekening 2025 | Verschil 2025 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bedragen x € 1.000,- | |||||||
Reserve soc.-maatsch. En cult. Voorz P9 | Toevoeging | - | - | - | - | - | - |
Onttrekking | -242 | -154 | -22 | -176 | -176 | -0 | |
Saldo | -242 | -154 | -22 | -176 | -176 | -0 | |
Res. Leefbaarh.projecten in de wijken P9 | Toevoeging | - | - | - | - | - | - |
Onttrekking | -40 | - | -230 | -230 | -64 | -166 | |
Saldo | -40 | - | -230 | -230 | -64 | -166 | |
Reserve Sociaal Domein P9 | Toevoeging | 1.855 | 500 | 3.505 | 4.005 | 4.005 | -0 |
Onttrekking | -1.410 | -1.944 | -932 | -2.876 | -2.876 | 0 | |
Saldo | 445 | -1.444 | 2.573 | 1.129 | 1.129 | -0 | |
Res. Spec voorz maatsch zorg P9 | Toevoeging | 1.316 | - | 150 | 150 | 150 | - |
Onttrekking | -1.076 | - | - | - | - | - | |
Saldo | 240 | - | 150 | 150 | 150 | - | |
Res. Oekraïne asielzoekers statushouder | Toevoeging | 6.374 | 4.607 | 252 | 4.860 | 4.244 | 616 |
Onttrekking | -387 | -721 | -11.953 | -12.674 | -11.755 | -919 | |
Saldo | 5.987 | 3.886 | -11.701 | -7.814 | -7.511 | -304 | |
Res. Maatschappelijke Zorg Leidse regio | Toevoeging | 718 | - | - | - | - | - |
Onttrekking | -80 | - | -55 | -55 | -55 | - | |
Saldo | 638 | - | -55 | -55 | -55 | - | |
Totaal | Toevoeging | 10.263 | 5.107 | 3.908 | 9.015 | 8.400 | 616 |
Onttrekking | -3.236 | -2.819 | -13.193 | -16.012 | -14.927 | -1.085 | |
Reserves programma 9 | 7.027 | 2.288 | -9.285 | -6.997 | -6.527 | -469 |
Toelichting op beleidsterreinen met financiële afwijkingen (op de lasten en/of baten) > € 250.000.
9A Sociale binding en participatie
Het voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door de onderschrijding van € 100.000 op de Wijkenvisie Roomburg Meerburg die inmiddels afgesloten is. Het werd gedekt uit de reserve Leefbaarheidsprojecten in de wijken. Het overige voordeel wordt veroorzaakt door diverse incidentele posten, waarvan Basiskracht € 76.000), stimuleren wijkinitiatieven (€ 57.000) en overig sociaal cultureel werk (€ 33.000) de grootste posten zijn.
9B Preventie
Er is € 850.000 aan extra regionale IZA-activiteiten (Integraal Zorgakkoord) uitgegeven. Deze extra uitgaven hebben ook geleid tot € 700.000 extra rijksbaten. De overschrijding komt voort uit de ervaring van 2024, toen er een fors bedrag aan IZA-middelen niet werd besteed en terug moest worden betaald aan het Rijk. Daarop zijn veel initiatieven opgestart om dit in 2025 te voorkomen.
9C Ondersteuning
Het nadeel van € 250.000 op de lasten wordt veroorzaakt door de Wmo-maatwerkvoorzieningen, met name huishoudelijke ondersteuning, regiotaxi en de arrangementen ambulant.
9D Kwetsbare groepen
Op het programma OSA (Oekraïense vluchtelingen, Statushouders en Asielzoekers) is € 2,5 miljoen minder uitgegeven omdat het aangekochte pand aan het Schuttersveld grotendeels in 2026 wordt verbouwd. De rijksbaten zijn daardoor € 2,5 miljoen lager. In de voorziening van huisvesting van statushouders en bijzondere doelgroepen moest € 0,2 miljoen worden gestort als gevolg van indexering. Uit deze voorziening worden de toekomstige verplaatsingskosten gedekt van de drie tijdelijke woonlocaties (Wassenaarseweg, Voorschoterweg en Verdamstraat).
Op de Specialistische Maatschappelijke zorg (regionale MZ) is een onderbesteding ontstaan van € 1,2 miljoen. Dit positieve saldo is voornamelijk ontstaan door het lager vaststellen van een aantal subsidies over 2024, lagere kosten voor Beschermd Wonen en kosten voor de Jongerenopvang Maansteenpad die doorschuiven naar 2026. Van het totale positieve saldo wordt € 526.000 uitgekeerd aan Holland Rijnland regiogemeenten, het Leidse aandeel bedraagt € 711.000 (inclusief de over te hevelen middelen Jongerenopvang naar 2026).
Op de Maatschappelijke zorg Leidse regio (MZ LR) is in 2025 een onderbesteding ontstaan van € 1,8 miljoen. Dit positieve saldo is voornamelijk ontstaan door de lagere kosten voor beschermd, beschut en begeleid wonen. Na de doordecentralisatie heeft een verschuiving plaatsgevonden van Beschermd Wonen (dure intramurale zorg) naar lichtere vormen van wonen met ondersteuning, waarbij wonen en zorg gescheiden zijn, daarnaast is een aantal subsidies over 2024 lager vastgesteld en viel de compensatie zorgaanbieders over 2024 lager uit.
Op het Leidse regio budget voor de LAD middelen (Landelijk Actieplan voorkomen Dakloosheid) is € 350.000 minder uitgegeven dan geraamd.
RESERVES
Toelichting op afwijkingen Reserves > € 250.000.
Reserve OSA (Oekraïne, statushouders en asielzoekers)
Het resultaat op programma OSA is € 0,3 miljoen hoger dan begroot. Daarom wordt er per saldo € 0,6 miljoen minder gestort in en 0,9 miljoen minder onttrokken aan de reserve OSA dan begroot. Het hogere resultaat komt doordat de kosten voor de opvang van Oekraïeners iets lager zijn dan begroot, en doordat er minder dan begroot is uitgegeven aan kosten voor statushouders. De storting van € 0,2 miljoen in de voorziening van toekomstige verplaatsingskosten wordt niet verrekend met de reserve OSA, maar met de algemene middelen.
INVESTERINGEN
Overschrijdingen op investeringskredieten
Er zijn geen relevante afwijkingen.
Toelichting op investeringskredieten die worden afgesloten met een opvallend overschot
Er zijn geen relevante afwijkingen.
Toelichting op investeringskredieten ouder dan drie jaar die niet afgesloten worden bij de jaarrekening
Er zijn geen relevante afwijkingen.