Jaarstukken 2020

Maatschappelijke ondersteuning

Programmanummer

 

9

Commissie

 

Onderwijs en Samenleving

Portefeuille(s)

 

Gezondheid, Jeugdzorg & Welzijn

De missie van het programma Maatschappelijke ondersteuning luidt:
'De gemeente Leiden wil een stad zijn waarin alle mensen, inclusief die met een zorgbehoefte, actief kunnen participeren en zelf de regie in handen hebben bij de wijze waarop hun zorgbehoefte wordt vervuld. Het gemeentelijke beleid is gericht op het activeren van mensen om hen in staat te stellen zelf deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast organiseren we een vangnet voor de ondersteuning van zeer kwetsbare burgers die onvoldoende in staat zijn om voor zichzelf te zorgen.'

Ontwikkelingen in 2020

Corona

Uitvoering prestaties
Voor wat betreft de uitvoering van de doelen en prestaties zien we verschillende gevolgen van corona: er is enorm veel inspanning geleverd om zoveel mogelijk prestaties ondanks corona toch te leveren. Zo hebben de partners van de Sterke Sociale Basis, die in juli 2020 gestart zijn, veel extra acties ondernomen om ook in tijden van corona zoveel mogelijk inwoners te bereiken.
Daarnaast zijn veel activiteiten doorgegaan, en er zijn ook nieuwe activiteiten ontstaan; sommige zijn op een andere manier uitgevoerd of met een lagere intensiteit. De GGD heeft veel inzet gepleegd voor de uitvoering van haar wettelijke taak infectieziektebestrijding. Daarnaast hebben we er in 2020 zoveel mogelijk op gestuurd dat begeleiding, dagbesteding en bemoeizorg doorliepen, echter deels wel via bijv. beeldbellen, begeleidingsgesprekken tijdens wandelen, dagbesteding in kleinere groepen. Daarnaast heeft corona ook geleid tot nieuwe initiatieven, zoals tussen gemeente, LUMC en sportverenigingen voor de inzet van de Covid Radar app (ook Leiden Kennisstad).

Maatschappelijke effecten
Naast bovenstaande activiteiten (prestaties) zien we ook maatschappelijke effecten van corona en van het niet volledig kunnen uitvoeren van de geplande activiteiten. Er is een toename van eenzaamheid en van andere psychosociale problematiek. Daarnaast is er een extra toeloop in de maatschappelijke opvang als gevolg van corona en zijn er zorgen om een mogelijke toename van huiselijk geweld. Positief effect van corona is de toegenomen aandacht voor de onderwerpen gezondheid en leeftstijl. Mogelijk worden nog andere ontwikkelingen zichtbaar als de lockdown voorbij is.

Om de maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis te beperken en het welbevinden van de inwoners te bevorderen, is eind 2020 het 'Social Impact Team' gestart. Opdracht van dit team is een programma op te stellen gericht op het formuleren van een gemeentelijke aanpak voor de middellange en langere termijn gevolgen van corona. Vanuit het Rijk zijn diverse budgetten aangekondigd om de gemeente hierin te faciliteren.

Uitvoering Visie Sociaal Domein
In 2020 hebben we activiteiten op de drie niveau’s uit de Visie Sociaal Domein uitgevoerd: op het niveau van het stadsklimaat, op collectief en individueel niveau. Hieronder staat een aantal resultaten van ontwikkelingen in 2020 genoemd, geordend per niveau. Deze lijst is niet uitputtend (zie ook toelichtingen bij de prestaties).

Stadsklimaat

Infectieziektenbestrijding
Op grond van de Wet publieke gezondheid draagt het college zorg voor de infectieziektebestrijding, dus ook voor de bestrijding van deze gezondheidscrisis door corona. Deze taken zijn in de gemeenschappelijke regeling overgedragen aan de RDOG Hollands Midden, waaronder de GGD valt. De GGD heeft in 2020 veel inzet gepleegd in het bron- en contactonderzoek, voor het opzetten en draaiend houden van teststraten en ze heeft voorbereidingen getroffen voor het Coronavaccinatieprogramma.

Lokaal gezondheidsbeleid
Een aantal regionale taken heeft de GGD niet volledig kunnen uitvoeren als gevolg van corona. Dit komt enerzijds door inzet van personeel op bron- en contactonderzoek en testen (zowel thuis als in teststraten) en anderzijds door bijvoorbeeld de sluiting van scholen tijdens de lockdowns. De GGD heeft alle wettelijk verplichte taken wel kunnen uitvoeren.

Collectief niveau

Sterke sociale basis
De gemeente Leiden heeft per 1 juli 2020 de vele verschillende subsidies binnen het domein van zorg en welzijn beëindigd en na een aanbesteding gebundeld binnen de Sterk Sociale Basis (SSB) aan een drietal partijen gegund: Stichting SOL voor Opgroeien, Incluzio voor Samen meedoen en BuZz voor Basiskracht.
De coronatijd heeft voor een moelijke start gezorgd, maar ondanks dat, hebben de partijen snel hun plek in Leiden gevonden en hebben zij erg veel bereikt en georganiseerd. Ze hebben flexibel moeten omgaan met de geplande activiteiten, die vaak ook door zijn gegaan binnen de geldende restricties. De organisaties hebben de behoeften in de wijken en de netwerkpartners goed leren kennen.
De drie partijen geven onder meer uitvoering aan het gemeentelijke preventieve gezondheidsbeleid en zorgen voor aandacht voor gezondheid en preventie in hun activiteiten voor inwoners. SOL heeft een coördinator gezondheid stedelijk aangesteld die de JOGG-aanpak uitvoert en daarnaast breder inzet op een gezonde leefstijl voor alle doelgroepen. Door de restricties door corona is de start van de drie SSB-partijen anders gelopen dan gepland. Binnen de mogelijkheden hebben ze veel activiteiten weten te organiseren, vooral in de buitenruimte, van sportieve activiteiten voor de jeugd tot balkongym. Onderdeel van de SSB zijn ook een aantal prestaties in andere programma’s, te weten: 7A1.3 Ondersteunen spelbevordering, 8C2.1 Leidenaars bewegen voldoende en 10B1.1 Ondersteunen van mensen die gebruik maken een bijstandsuitkering om actief te zijn in de samenleving en niet in een sociaal isolement te raken.

Individueel niveau

Maatschappelijke opvang
Bij de maatschappelijke opvang maakten de coronamaatregelen het noodzakelijk nieuwe locaties te openen waardoor in de nachtopvang 1,5 afstand mogelijk werd: Gebouw C, vergaderruimtes Nieuwe Energie, Maansteenpad en er is een locatie ingericht aan de Saffierstraat. Eind 2020 was er vanwege de lockdown bij de Maatschappelijke opvang een extra toeloop van arbeidsmigranten die vanwege verlies van werk dakloos zijn geraakt.
Om de bemoeizorg op orde te houden is er tijdens de lockdowns regelmatig afstemming geweest tussen gemeente, (wijk)ggz, SWT’s, verslavingszorg, GGD en Lumen.
Vooral onder jongvolwassenen nam de psychische problematiek toe, wat, naast een stijging in de maatschappelijke opvang, ook leidde tot een stijging van het aantal aanmeldingen bij de sociale wijkteams (en jeugd- en gezinsteams) en Beschermd Wonen.

Huiselijk geweld
Door corona zijn er zorgen over toename van huiselijk geweld omdat meer mensen gedwongen thuis zijn. Het lijkt echter moeilijker zicht te krijgen op wat zich achter de voordeur afspeelt (contacten zijn online of telefonisch waardoor sfeer proeven in een huis moeilijker is). De politie, de belangrijkste melder bij Veilig Thuis (VT), meldt minder en omstanders melden iets meer. De meldingen leiden bij VT vaker tot spoed- en crisiszaken.

Kwetsbare inwoners: decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW en MO)

  • Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt in Holland Rijnland over het financieel (verdeel)model voor BW en MO
  • Er is een knelpuntenanalyse uitgevoerd voor het versterken en uitbreiden van specialistische maatschappelijke voorzieningen. Deze knelpunten zijn input voor het plan van aanpak voor 2021 dat in samenwerking met het zorgkantoor wordt opgesteld.
  • Op diverse plekken zijn kleinschalige vernieuwende woon-zorg locaties gerealiseerd waar (jong)volwassenen vanuit de wachtlijst BW en vanuit MO zijn ingestroomd. Ook zijn er pilots gestart voor het versterken van ambulante ondersteuning aan kwetsbare inwoners. Deze nieuwe locaties en pilots zijn gericht op het terugdringen van de instroom in MO en het beperken van de wachtlijst voor BW.
  • Het landelijk traject voor een nieuw verdeelmodel BW heeft vertraging opgelopen. Hierdoor is eind 2020 de decentralisatie MO/BW uitgesteld naar 2023 en is ook de heroriëntatie Wmo en de doorontwikkeling van de sociale wijkteams met een jaar uitgesteld. Hiervoor hebben in 2020 al wel marktconsultaties plaatsgevonden.

Wet verplichte GGZ
Sinds 1 januari 2020 is de Wet Verplichte Geestelijk Gezondheidszorg (Wvggz) van kracht. De regionaal belegde Wvggz-taken worden uitgevoerd door het Meldpunt Zorg & Overlast van het Zorg & Veiligheidshuis. Per 2021 zullen de structurele kosten voor de regionale taken zoals belegd bij de RDOG in het Zorg- en Veiligheidshuis, worden meegenomen in het Bedrag per Inwoner (BPI). Op basis van de bevindingen uit de evaluatie 2020 gaan we de uitvoering in 2021 verder verbeteren.

Beleidsterrein 9A Sociale binding en participatie

Doelen en prestaties bij 9A Sociale binding en participatie

Doel

Prestatie

 

9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog

9A1.1 Organiseren van een passend voorzieningenaanbod dat aansluit op de sociale situatie van de wijk

 

9A1.2 Organiseren van activiteiten die maatschappelijke participatie bevorderen en sociaal isolement voorkomen

 

9A1.3 Bevorderen van cliëntbetrokkenheid en participatie op het gebied van maatschappelijke ondersteuning

 

9A1.4 Opdracht geven voor het uitvoeren van de vijf basisfuncties voor lokale ondersteuning van vrijwilligerswerk

 

Toelichting


9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog


Start Sterke Sociale Basis
SOL, BuZz en Incluzio hebben in 2020 hun wijkactiviteiten op elkaar afgestemd en in het centrum van de stad een gezamenlijk pand betrokken. In elke wijk heeft Incluzio een mantelzorgcoach, buurtcoach, buurtsportcoach, vrijwilligerscoach, seniorencoach en sociaal beheerder.

Incluzio werkte met deze teams in elke wijk aan de volgende doelen: ontmoeting, mantelzorgondersteuning, het verminderen van eenzaamheid, vrijwilligersondersteuning, het organiseren van laagdrempelige vormen van dagbesteding, het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt en het stimuleren van vitaliteit en bewegen.

De organisaties waren ook actief op social media om inwoners te bereiken. BuZz ondersteunde onder andere op deze manier mensen bij het ontwikkelen van basisvaardigheden om mee te kunnen doen in de maatschappij met behulp van ontwikkelcoaches. In 2020 zijn met name inwoners uit de leeftijdsgroep 35-65 jaar bereikt. BuZz heeft in 2020 'huiskamers' ingericht in de Mors, Stevenshof, de Binnenstad, Bos- en gasthuis en de Merenwijk. De activiteiten van Buzz richtten zich op taal, gezonde leefstijl, netwerk opbouwen, omgaan met geld en papier, digitale vaardigheden en het ontwikkelen van talent.

SOL heeft in de zomer een stedelijk zomer- en winterprogramma (resp. tijdens de zomer- en de Kerstvakantie) ingericht en heeft ambulante ronden in de avond tijdens 2/3 oktober uitgevoerd. Daarnaast heeft SOL een online programma met challenges ingericht en huiswerkondersteuning voor kwetsbare kinderen uitgevoerd tijdens de lockdownperiode. Daarnaast heeft SOL in 2020 veel plein- en sportactiviteiten binnen en buiten georganiseerd en meegewerkt aan het Europese project 'It takes a village to raise a child'. SOL werkte hiermee aan veiligheid en gezondheid.

Effectindicatoren bij 9A Sociale binding en participatie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2020

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 9A1 Sociale binding en participatie van inwoners is hoog

9A1.a Schaalscore sociale cohesie

(op een schaal van 1 tot 10)

5,8

-

5,8

-

6,1

Veiligheidsmonitor

9A1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling 'Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen en dingen samen doen'

36%

-

37%

-

37%

Veiligheidsmonitor

9A1.c Percentage Leidenaren dat vrijwilligerswerk doet

-

-

40%

-

35%

Stads- en wijkenquête

9A1.d Percentage inwoners dat kan terugvallen op mensen in de buurt als men hulp nodig heeft

68%

-

70%

-

71%

Stads- en wijkenquête

9A1.e Percentage inwoners - heb ik gedaan of ben ik toe bereid: 'het ondersteunen van buurtgenoten die hulp nodig hebben'

49%

-

44%

-

52%

Stads- en wijkenquête

9A1.f Percentage inwoners dat mantelzorg verleent

18%

-

17%

-

21%

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 9B Preventie

Doel

Prestatie

 

9B1 Burgers zijn zo zelfredzaam mogelijk
 

9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning

 

9B2 Gezondheidsproblemen worden voorkomen
 

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg

 

9B2.2 Uitvoeren van regionaal en lokaal gezondheidsbeleid

 

Toelichting op prestaties


9B1.1 Organiseren van een samenhangend aanbod van informatieverstrekking, advies en cliëntondersteuning De laagdrempelige inloopfunctie voor informatie, advies en ondersteuning is overgenomen door de partners die de Sterke Sociale Basis uitvoeren. Door corona is de inloopfunctie minder open geweest en zijn minder inwoners vroegtijdig bereikt.

9B2.1 Uitvoeren van wettelijke taken basisgezondheidszorg
Als gevolg van de coronapandemie heeft de GGD minder aandacht kunnen besteden aan haar andere wettelijke basistaken, waarbij de volksgezondheid niet in het geding is geweest. Het rijksvaccinatieprogramma is uiteindelijk met aanpassingen uitgevoerd (zie ook prestatie 7A2.1 Vanuit het CJG uitvoeren Wet Publieke Gezondheid). 
In 2020 heeft de GGD Hollands Midden de resultaten opgeleverd van de Jongerenmonitor (uitgevoerd in 2019) en de Gezondheidsmonitor volwassenen uitgevoerd (resultaten komen medio 2021 beschikbaar). Het in beeld brengen van de gezondheidssituatie van inwoners van de regio is een wettelijke GGD-taak.

Verbonden partijen

Het jaar 2020 stond bij de RDOG Hollands Midden in het teken van de bestrijding van corona. De organisatie heeft een vitale maatschappelijke en wettelijke functie in de infectieziektebestrijding, zoals in dit geval corona. Hierdoor is heel veel inzet van medewerkers gevraagd. Het was een bewogen jaar waarin de RDOG Hollands midden aan het roer stond om het virus te bestrijden. De RDOG heeft in 2020 een aparte resultaat verantwoordelijke eenheid corona gevormd van waaruit de activiteiten werden ontplooid.
Volgens de concept Jaarrekening 2020 van de RDOG Hollands Midden is het jaar 2020 afgesloten een voordelig resultaat van 2.808.000 voor alle deelnemende gemeenten gezamenlijk. Dit voordeel komt voornamelijk door als gevolg van corona niet, anders of in minder mate uitgevoerde werkzaamheden. Hoe het voordeel bestemd zal worden is nog onderwerp van gesprek in het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de RDOG.

Zorg & veiligheidshuis
In 2020 is binnen de RDOG het Zorg- en Veiligheidshuis gevormd waarin de taken van de GGD en de Veiligheidsregio rondom de veiligheid in de thuissituatie zijn gebundeld. Daarnaast is in dit jaar de Gemeenschappelijke Regeling van de RDOG herzien en besloten tot het opheffen van het Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid en het oprichten van twee bestuurlijke adviescommissies (BAC) per 1 januari 2021: BAC Zorg- en Veiligheidshuis en BAC Publieke Gezondheid.
Naast de governance zijn ook de andere randvoorwaardelijke zaken - de overgang van het Veiligheidshuis personeel naar de RDOG, de gezamenlijke huisvesting en de overgang van de financiën Veiligheidshuis naar de RDOG - geregeld. De inhoudelijke doorontwikkeling op proces en het optimaliseren van de samenwerking krijgt in 2021 een vervolg.

Effectindicatoren bij 9B Preventie

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2020

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 9B1 Burgers zijn zo zelfredzaam mogelijk

9B1.a Percentage inwoners dat zich kan redden in het dagelijks leven

94%

-

93%

-

97%

Stads- en wijkenquête

9B1.b Percentage mantelzorgers dat zich tamelijk/heel zwaar belast voelt

-

-

27%

-

16%

Stads- en wijkenquête

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 9C Ondersteuning

Doelen en prestaties bij 9C Ondersteuning

Doel

Prestatie

 

9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat

9C1.1 Organiseren toegang zorg en welzijn door middel van Sociale Wijkteams

 

9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven

9C2.1 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van algemene Wmo-voorzieningen

 

9C2.2 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van maatwerk Wmo-voorzieningen

 

Toelichting op prestaties


9C1.1 Organiseren toegang zorg en welzijn door middel van Sociale Wijkteams
Doorontwikkeling Sociale Wijkteams (SWT): door corona zijn er minder pilots gehouden en hebben we de geplande efficiëntieslag niet gerealiseerd.
In het najaar van 2020 (ten tijde van de tweede coronagolf) is de werkdruk bij de teams toegenomen door meer multiproblematiek en door meer inwoners met ggz problematiek.

Leiden doet mee met het Experiment integraal budget van VWS. Het experiment staat of valt met huishoudens die mee doen. Het vinden van voldoende huishoudens is tot nu toe lastig gebleken.

9C2.2 Organiseren van een samenhangend en passend aanbod van maatwerk Wmo-voorzieningen
Er is weliswaar samenhangend en passend aanbod geweest, maar niet alle dienstverlening heeft op de gebruikelijke manier plaatsgevonden wegens corona.

Effectindicatoren bij 9C Ondersteuning

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2020

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 9C1 Integraal zorg en ondersteuning op maat

9C1.a Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag'

69%

79%

80%

nnb

90%

CEO Wmo

9C1.b Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'De medewerker nam mij serieus'

88%

87%

90%

nnb

90%

CEO Wmo

9C1.c Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Ik werd snel geholpen'

73%

76%

82%

nnb

76$

CEO Wmo

9C1.c Percentage inwoners dat het eens is met de stelling: 'Er in het gesprek samen naar een oplossing gezocht'

81%

80%

86%

nnb

81%

CEO Wmo

Doel 9C2 Mensen met een beperking zijn in staat zelfstandig te leven

9C2.a Percentage inwoners dat zich beter kan redden door de ondersteuning

87%

86%

86%

nnb

81%

CEO Wmo

9C2.b Aantal clienten met een maatwerkarrangement WMO per 1.000 inwoners

62

66

69

64

60

GMSD (BBV - via wsjg)

9C2.c Percentage Leidenaren van 75 jaar en ouder dat zelfstandig woont

-

-

91,8%

92,0%

93,0%

Basisregistratie Personen (BRP)

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Beleidsterrein 9D Kwetsbare groepen

Doelen en prestaties bij 9D Kwetsbare groepen

Doel

Prestatie

 

9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid

 

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood

 

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen

 

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen

 

9D2 Verminderen van (de gevolgen van) huiselijk geweld

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkómen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen

 

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring

 

Toelichting op de prestaties

9D1.1 Uitvoering geven aan preventie en herstel t.a.v. verslaving en dak- en thuisloosheid
Vanwege de coronamaatregelen is verdunning in de maatschappelijke opvang via extra locaties gerealiseerd (zie ook Ontwikkelingen in 2020). De extra kosten hiervoor worden door het rijk gecompenseerd via de meerkostenregeling.

9D1.2 Uitvoering geven aan toeleiding naar zorg van mensen met verslavings- en psychiatrische problematiek en begeleiding van ex-gedetineerden en vreemdelingen in nood
Eind 2020 is door Exodus een extra trainingshuis voor ex-gedetineerden in Leiden geopend.

9D1.3 Uitvoering geven aan opvang en huisvesting van kwetsbare groepen
Statushouders
De taakstelling voor 2020 was 85. Met de achterstand opgebouwd uit 2019 moesten er in 2020 in totaal 95 statushouders worden gehuisvest. In maart 2021 staan er voor 2020 88 statushouders bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers geregistreerd als gehuisvest in Leiden. Dit cijfer is nog niet definitief en wordt mogelijk naar boven bijgesteld.
Ongedocumenteerden
De ondersteuning van ongedocumenteerden is in 2020 opnieuw vormgegeven. De BBB-voorziening is gesloten, STUV heeft zichzelf opgeheven en Vluchtelingenwerk heeft in opdracht van de Gemeente in samenwerking met de Bakkerij en COOL een steunpunt voor migranten opgezet.

9D1.4 Uitvoering geven aan beschermd wonen
De taak beschermd wonen wordt conform vastgesteld beleid en binnen de beschikbare financiële kaders uitgevoerd. Tegelijkertijd is er sprake van een oplopende wachtlijst. Deze wachtlijst heeft de volle aandacht en we proberen op verschillende manieren de wachtlijst te verkorten. Enerzijds door de realisatie van nieuwe woon-zorg vormen, anderzijds via pilots gericht op het versterken van de ambulante ondersteuningsstructuur. In 2020 zijn in Leiden vijftien extra woon-zorg plekken gerealiseerd, gefinancierd vanuit het investeringsbudget Maatschappelijke zorg Leidse regio. Jongvolwassenen tussen de 18 en 30 jaar zijn vanuit de maatschappelijke opvang, wachtlijst beschermd wonen of intramurale jeugdhulp ingestroomd op deze plekken en werken binnen deze woonvorm in twee jaar toe naar zelfstandig wonen.

9D2.1 Uitvoering geven aan maatregelen die het voorkomen van geweld in huiselijke kring, het stoppen van geweld en het herstel van veiligheid in het huishouden of gezin bevorderen
Bij Veilig Thuis is het aantal meldingen gestagneerd en is het aantal spoed- en crisiszaken toegenomen. Ook bij lokale teams en de vrouwenopvang neemt de complexiteit van casussen toe. Mogelijk is corona hiervan de oorzaak.

9D2.2 Uitvoering geven aan opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring
De Vrouwenopvang Rosa Manus heeft ingezet op kwaliteitsverbetering. Daarmee voldoet de organisatie volledig aan de eisen van het nieuwe Kwaliteitskeurmerk dat voor organisaties Vrouwenopvang is ontwikkeld.

Effectindicatoren bij 9D Kwetsbare groepen

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2020

Bron

2017

2018

2019

2020

Doel 9D1 Stabiele leefsituatie voor kwetsbare groepen

9D1.a Aantal feitelijk daklozen

-

-

-

-

125

GGD

9D1.b Aantal huisuitzettingen Leiden

17

-

11

-

12

GGD

9D1.c Gemiddelde verblijfsduur in nachtopvang in dagen

78

-

62

76

50

Binnenvest

9D1.d Gemiddelde verblijfsduur in crisisopvang in dagen

155

156

-*

-*

90

Binnenvest

9D1.e Gemiddelde verblijfsduur in vrouwenopvang in maanden

-

6

6

6

6

Rosa Manus

9D1.f Percentage mensen met beschermd wonen op wachtlijst (overbruggingszorg) tov klanten BW intramuraal

-

24%

25%

27%

25%

T-care

9D1.g Aantal gehuisveste statushouders in Leiden

170

144

98

88

-

COA

* Het is niet langer mogelijk om de gemiddelde verblijfsduur in de crisisopvang te bepalen. 

Een overzicht van realisatie- en streefwaarden van de indicatoren (ook uit vorige begrotingen) staat op LeideninCijfers.

Kaderstellende beleidsstukken

Niet van toepassing.

Programmabudget

Maatschappelijke ondersteuning
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2019

Begroting
2020

Wijziging
Begroting

Begroting 2020
na wijziging

Rekening
2020

Verschil
2020

Sociale binding en participatie

Lasten

5.847

5.985

2.941

8.926

8.097

829

 

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

 

5.847

5.985

2.941

8.926

8.097

829

Preventie

Lasten

8.722

8.980

-562

8.418

8.377

41

 

Baten

-105

-111

0

-111

-113

2

Saldo

 

8.616

8.869

-562

8.307

8.264

43

Ondersteuning

Lasten

32.589

30.124

5.307

35.431

33.835

1.596

 

Baten

-1.619

-1.117

189

-927

-1.029

101

Saldo

 

30.970

29.007

5.497

34.504

32.807

1.697

Kwetsbare groepen

Lasten

51.882

52.759

11.684

64.443

56.650

7.793

 

Baten

-2.072

-1.628

-168

-1.796

-2.733

937

Saldo

 

49.811

51.131

11.516

62.647

53.917

8.730

Programma

Lasten

99.040

97.847

19.371

117.218

106.958

10.260

 

Baten

-3.796

-2.855

21

-2.834

-3.874

1.040

Saldo van baten en lasten

 

95.244

94.992

19.392

114.384

103.084

11.300

Reserves

Toevoeging

5.238

509

5.971

6.480

6.480

0

 

Onttrekking

-7.447

-5.029

-14.500

-19.529

-13.884

-5.645

Mutaties reserves

 

-2.209

-4.520

-8.529

-13.049

-7.404

-5.645

Resultaat

 

93.035

90.472

10.863

101.335

95.680

5.655

Reserves programma 9
bedragen x 1.000,-

 

Rekening
2019

Begroting
2020

Wijziging
Begroting

Begroting 2020
na wijziging

Rekening
2020

Verschil
2020

Reserve soc.-maatsch. En cult. Voorz P9

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-60

0

-645

-645

-623

-22

Saldo

 

-60

0

-645

-645

-623

-22

Res. Leefbaarh.projecten in de wijken P9

Toevoeging

0

0

0

0

0

0

 

Onttrekking

-346

-614

-453

-1.067

-543

-524

Saldo

 

-346

-614

-453

-1.067

-543

-524

Reserve Sociaal Domein P9

Toevoeging

5.238

509

5.971

6.480

6.480

0

 

Onttrekking

-7.041

-4.415

-13.402

-17.818

-12.719

-5.099

Saldo

 

-1.803

-3.906

-7.431

-11.338

-6.239

-5.099

Totaal

Toevoeging

5.238

509

5.971

6.480

6.480

0

 

Onttrekking

-7.447

-5.029

-14.500

-19.529

-13.884

-5.645

Reserves programma 9

 

-2.209

-4.520

-8.529

-13.049

-7.404

-5.645

Toelichting op beleidsterreinen met financiële afwijkingen (op de lasten en/of de baten) > 250.000

Sociale binding en participatie
De lagere lasten op dit beleidsterrein zijn vooral het gevolg van een onderschrijding van 524.000 op de wijkbudgetten (onder meer onderuitputting 91.000 op wijkvisiebudget Prinsessenbuurt & de Hoven, 144.000 op budget stimuleren wijkinitiatieven en 299.000 op budget wijkregie). Deze wijkbudgetten zijn gedekt uit de reserve leefbaarheidsprojecten in de wijken.
Op het budget voor maatschappelijke initiatieven is door de coronapandemie een onderschrijding ontstaan van 83.000. Daarnaast zijn er nog o.a. onderschrijdingen ontstaan op het budget algemeen maatschappelijk werk (77.000), het budget buurt- en opbouwwerk (74.000), het budget overig sociaal cultureel werk (61.000), het budget vrijwilligerswerkbeleid (62.000) het budget opgroeien/sterke sociale basis (30.000)..

Preventie
Er zijn geen relevante afwijkingen.

Ondersteuning
De 1,4 miljoen lagere lasten op dit beleidsterrein zijn vooral het gevolg van een correctie op de verdeling tussen de PGB’s beschermd wonen en begeleiding. Beide worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De SVB is niet in staat om de PGB-bestedingen te splitsen in begeleiding en beschermd wonen. Begin oktober is het eerste bestedingsoverzicht over 2020 van het SVB ontvangen. Met behulp van eigen bestanden is vervolgens de splitsing gemaakt in begeleiding en beschermd wonen. Daaruit is gebleken dat de kosten begeleiding veel lager (0,7 miljoen) waren dan verwacht en de kosten beschermd wonen veel hoger (zie beleidsterrein Kwetsbare groepen). Beide effecten zijn structureel van aard.
Op verschillende structurele Wmo-budgetten zijn door verschuivingen in de zorgvraag voor- en nadelen ontstaan. Het budget voor individuele begeleiding zorg in natura (20.000) en huishoudelijke ondersteuning (100.000) zijn overschrijdingen ontstaan. Hiertegenover staan onderschrijdingen op het gemeentelijke deel van de facilitaire kosten van de panden waar de SWT’s zijn gevestigd (135.000) de kosten voor de regiotaxi (133.000, voornamelijk door corona) en het budget groepsbegeleiding (59.000). Daarnaast is ook een hogere eigen bijdrage voor huishoudelijke ondersteuning ontvangen (96.000).
Tot slot zijn er enkele meevallers met een incidenteel karakter. Er is een voordeel van 204.000 ontstaan op het budget woningaanpassingen als gevolg van het vrijvallen van balansverplichtingen uit voorgaande jaren. Het budget doorontwikkeling sociaal domein is met 152.000 onderschreden. Ook is op het budget voor de extra aanbestedingskosten van organisaties die inschreven op de Sterke sociale basis een onderschrijding ontstaan van 107.000. Op het budget Tegemoetkoming zorgkosten is in 2020 73.000 minder uitgegeven. Deze regeling is per 2021 afgeschaft.

Kwetsbare groepen
De 7,8 miljoen lagere lasten op dit beleidsterrein hangen voor ruim 5 miljoen samen met onderbesteding op de regionale budgetten voor de voorbereiding van de decentralisatie beschermd wonen en maatschappelijke zorg die in 2020 in de Leidse begroting als centrumgemeente stonden geraamd. Op de regionale investerings-fondsen is een onderschrijding ontstaan van 1,7 miljoen. Het centraal investeringsfondsbudget van 3,0 miljoen is in het geheel niet besteed. Het regionaal projectorganisatiebudget decentralisatie maatschappelijke zorg is met 0,4 miljoen onderschreden. Oorzaak van deze onderuitputtingen is dat de plannen meer tijd in beslag nemen dan verwacht. Deze uitgaven worden gedekt uit het voor de centrumgemeentetaken geoormerkte middelen in de reserve sociaal domein.
Op de structurele budgetten voor beschermd wonen speelt bij de PGB’s de eerder genoemde correctie in de door de SVB uitgevoerde PGB’s begeleiding en beschermd wonen. De SVB is niet in staat om de PGB-bestedingen te splitsen in begeleiding en beschermd wonen. Begin oktober is het eerste bestedingsoverzicht over 2020 van het SVB ontvangen. Met behulp van eigen bestanden is vervolgens de splitsing gemaakt in begeleiding en beschermd wonen. Daaruit is gebleken dat de kosten begeleiding veel lager waren dan verwacht (zie beleidsterrein Ondersteuning) en de kosten beschermd wonen veel hoger (1,4 miljoen). Beide effecten zijn structureel van aard. Tegenover deze hogere lasten op het PGB beschermd wonen staat een onderschrijding van 0,5 miljoen op beschermd wonen zorg in natura. Ook zijn de inkomsten uit eigen bijdragen beschermd wonen 0,7 miljoen hoger uitgevallen dan geraamd. Dat heeft waarschijnlijk als oorzaak dat het CAK in verband met de overgang van clienten van de Wmo naar de Wet Langdurige Zorg ingezet heeft om zoveel mogelijk eigen bijdragen over 2020 op te leggen, te innen en af te dragen in 2020 aan de gemeente. Voorheen zat er een flinke vertraging tussen het opleggen en afdragen van de eigen bijdragen aan de gemeente.
Tot slot heeft gemeente Leiden voor een aantal taken in 2020 vanuit het rijk extra middelen ontvangen die op onderdelen niet geheel zijn ingezet. Dit betreft de volgende budgetten:

  • Er is 1,1 miljoen ontvangen als centrumgemeente voor Holland Rijnland in het kader van het landelijk actieplan dak- en thuisloosheid (LAD). Er is minder dan 0,1 miljoen besteed. De onderschrijding van circa 1,0 miljoen op LAD zal naar verwachting in 2021 worden besteed. Deze onderschrijding was gemeld in de decemberwijziging. 
  • Leiden heeft als centrumgemeente van Holland Rijnland afgerond 1,67 miljoen ontvangen in 2020 van het Rijk ter compensatie van extra corona-gerelateerde kosten maatschappelijke opvang. Hiervan is 0,7 miljoen niet besteed. Deze onderschrijding was gemeld in de decemberwijziging. 
  • Op aangeven van de centrumgemeenten zijn in opdracht van VWS verschillende onderzoeken uitgevoerd die in de septembercirculaire tot extra bijdragen hebben geleid in de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DUVO). Voor uitbreiding taken Veilig Thuis en voor de vrouwenopvang is structureel extra regionaal budget beschikbaar gesteld vanaf 2020. Omdat het budget 2020 al geregeld was, hebben de extra rijksmiddelen geleid tot een onderschrijding van 1,5 miljoen. Deze onderschrijding was gemeld in de decemberwijziging. 
  • Voor de afbouw van de opvanglocatie voor uitgeprocedeerde vluchtelingen waren rijksmiddelen ontvangen. Via de algemene uitkering was 215.000 ontvangen voor het jaar 2020. Hierop is 160.000 overgehouden. 
  • Uit een hiervoor ontvangen subsidie (ZonMW) is 80.000 besteed aan de inrichting van een regionale organisatie voor functies beleid, inkoop, toegang en monitoring van regionale voorzieningen beschermd wonen en maatschappelijke opvang, alsmede expertfunctie ten behoeve van lokale toegangen en ondersteuning van een regionale governance-structuur.

Toelichting op afwijkingen Reserves

Reserve sociaal-maatschappelijke en culturele voorzieningen
De uitgaven op de subsidieregeling wonen kwetsbare groepen, volledig gedekt uit de reserve, zijn lager dan begroot. Daardoor is de onttrekking aan de reserve 22.000 lager.

Reserve leefbaarheidsprojecten in de wijken
Op de wijkenbudgetten is per saldo een onderschrijding ontstaan van 524.000. Daardoor is de onttrekking aan de reserve ook 524.000 lager.

Reserve sociaal domein
Op de regionale investeringsfondsen is een onderschrijding ontstaan van 1,7 miljoen. Het centraal investeringsfondsbudget van 3,0 miljoen is in het geheel niet besteed. Het regionaal projectorganisatiebudget decentralisatie maatschappelijke zorg is met 0,4 miljoen onderschreden. Daardoor is 5,1 miljoen minder onttrokken aan de reserve.

INVESTERINGEN 

Overschrijdingen op investeringskredieten
Niet van toepassing

Toelichting op investeringen ouder dan drie jaar die niet worden afgesloten bij de jaarrekening


7101158 Multifunctionele accommodatie binnenruimte Eksterpad
Er worden nog uitgaven verwacht in 2021. De kredietruimte bedraagt nog 55.000. Naar verwachting kan het krediet in 2021 worden afgesloten.

7101159 Multifunctionele accommodatie buitenruimte Eksterpad
Er resteert nog 2.000 op het krediet. Het krediet zal begin 2021 worden afgesloten.