Jaarstukken 2025

2.2.7 Jeugd en onderwijs

Programmanummer

7

Commissie

Onderwijs en Samenleving

Portefeuille(s)

Kansengelijkheid, Jeugd en Onderwijs

De missie van het programma Jeugd en onderwijs luidt:
"In Leiden krijgen kinderen en jongeren de kans gezond en veilig op te groeien in een stimulerende omgeving, zodat zij hun talenten kunnen ontwikkelen en volwaardig aan de samenleving kunnen deelnemen."

Ontwikkelingen in 2025

Programma 7 valt binnen het sociaal domein, net als de programma’s 8c, 9 en 10. Binnen deze programma’s vormt de Visie Sociaal Domein het uitgangspunt: iedereen doet mee en iedereen telt mee. Onze inzet is gericht op het bevorderen van kansengelijkheid. We streven ernaar dat alle kinderen en jongeren dezelfde mogelijkheden krijgen, veilig en gezond kunnen opgroeien en zich optimaal kunnen ontwikkelen. In de Visie Sociaal Domein lichten we toe op welke drie niveaus de gemeente invloed kan uitoefenen. Op het niveau van het stadsklimaat investeren we in een stevige basis, waaronder kwalitatief goede onderwijsvoorzieningen. Op collectief niveau bieden de Jeugdteams aanvullende ondersteuning waar nodig. In dit kader is de eindrapportage van de Taskforce Jeugdhulp opgeleverd in 2025. Op individueel niveau zetten we maatwerk in, bijvoorbeeld in de vorm van specialistische jeugdhulp.

Beleidsterrein Jeugd

Jeugdparticipatie
Op het gebied van jeugdparticipatie is er de jongerenraad en kinderraad. De jongerenraad bestaat uit 24 jongeren die worden gekozen door de betrokken middelbare scholen. De jongerenraad geeft het college en de gemeenteraad gevraagd en ongevraagd advies over onderwerpen die voor hen belangrijk zijn. De jongerraad koos de volgende onderwerpen: financieel welzijn en schulden, leerplekken, uitgaansgelegenheden en mentaal welzijn. Voor de kinderraad wordt elk jaar een nieuwe klas van een basisschool aangewezen. Kinderen uit deze klas denken mee over ontwikkelingen in de stad. In 2024-2025 was de kinderraad een groep 6/7-klas van de Dukdalf. De kinderen dachten mee over een ontwerp voor een natuurspeeltuin in Cronesteyn en maakten een speurtocht over biodiversiteit in hetzelfde park. In schooljaar 2025-2026 bestaat de kinderraad uit een klas van speciaal onderwijsschool de Korte Vlietschool, zij hebben als onderwerp: inclusieve speeltuinen. Naast de kinderraad en jongerenraad wordt de toolkit jeugd- en jongerenparticipatie gebruikt. Deze toolkit is bijvoorbeeld gebruikt om kinderen te betrekken bij het nog nieuw te vormen beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen en Bewegen.

Hervormingsagenda Jeugd
De implementatie van de maatregelen uit Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 in Leiden is voortgezet in 2025. Op 23 januari 2026 is de gemeenteraad met een wethoudersbrief (Z/26/3942771) geïnformeerd over de voortgang van deze implementatie. De Hervormingsagenda heeft als doel (specialistische) jeugdhulp voorkomen, toegankelijk houden, kwalitatief verbeteren en de kosten te verlagen door verschillende maatregelen. Deze maatregelen richten zich op het versterken van de pedagogische basis en lokale teams, verbeteren van de regionale inkoop van specialistische jeugdhulp en beter gebruik maken van data en monitoring.

Verkenning integrale ondersteuning
Vanuit diverse ontwikkelingen wordt het belang van het versterken van de lokale teams en integraler samenwerken in het sociaal domein benadrukt. We willen de lokale integrale ondersteuning aan alle inwoners verbeteren, zodat zij laagdrempelig, tijdig en op maat toegang krijgen tot de juiste hulp en ondersteuning als het eigen netwerk niet (meer) toereikend is. Hiervoor wordt de verkenning integrale ondersteuning uitgevoerd. Met deze verkenning willen we de samenwerking in het huidige sociaal domein, de behoeften van gemeenten, partners, inwoners en ervaringen uit het land onderzoeken. In de kaderbrief 2025-2029 van gemeente Leiden is budget toegekend voor de verkenning integrale ondersteuning. In samenwerking met de Leidse regiogemeenten Oegstgeest en Zoeterwoude is eind 2025 gestart met deze verkenning.

Taskforce Jeugdhulp
Begin 2025 is de eindrapportage met maatregelenpakketten opgeleverd door de Taskforce Jeugdhulp. Het Regionaal Programma Jeugd Holland Rijnland heeft halverwege het jaar een programmadirecteur aangesteld om een programmaplan te maken en uitvoering te geven aan de werkzaamheden rondom prioriteiten uit de maatregelenpakketten. Eind 2025 zijn de eerste prioriteiten vastgesteld namelijk een herijking van de Regiovisie en een wijzigingspakket met actualiseringen van de Verordeningen Jeugd, met daarin meegenomen een afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulp. Begin 2026 worden die lokaal uitgewerkt en ter vaststelling aan de raden voorgelegd.

Afbouw BBR
Eind 2024 is in het PHO-jeugd afgesproken dat binnen de gespecialiseerde jeugdhulp regio Holland Rijnland de Buiten Budgettaire Route (BBR) in twee jaar moet worden afgebouwd. Een BBR-aanvraag kan worden gedaan door lokale jeugdteams en Gecertificeerde Instellingen voor de volgende categorieën:

  • Zorgaanbod dat niet is gecontracteerd (26,3%)
  • Urgente zorg bij gecontracteerde jeugdhulpaanbieders die hun maximale bestedingsruimte hebben bereikt (22,6%)
  • Verlengingen van eerder toegekende BBR-aanvragen, gecontracteerde zorg (10,8%)
  • Verlengingen van eerder toegekende BBR-aanvragen, niet-gecontracteerde zorg (33,2%)
  • Aanvragen door woonplaatsbeginsel (7,1%)

N.B. De bovengenoemde percentages gaan over het aantal goedgekeurde BBR-aanvragen in 2025 en zijn van de hele regio Holland Rijnland.

Een deel van de BBR-aanvragen is onvermijdelijk en blijft na de afbouw van de BBR bestaan (woonplaatsbeginsel en bijzondere vormen van zorg die niet van tevoren ingekocht kunnen worden, zogeheten maatwerk). Het project Afbouw BBR is erop gericht om de vermijdelijke BBR-aanvragen te voorkomen en enkel nog de onvoorziene BBR-aanvragen te verwerken. In de praktijk zien we het aantal aanvragen voor de BBR echter nog steeds toenemen. Eind 2025 is binnen een project van de Taskforce Prioriteiten Programma de (klant)reis van kind en gezin door gespecialiseerde jeugdhulp in beeld gebracht. Uit de resultaten komt naar voren dat de stijging van de aanvragen in de BBR een graadmeter is voor het functioneren van het huidige stelsel. Alle knelpunten zijn in beeld gebracht en de ontwikkelaanpak om gericht te komen tot passende acties en maatregelen binnen het project Afbouw BBR is gereed en in gang gezet. In oktober 2025 is het Voorstel Eerste maatregelen BBR goedgekeurd door de wethouders Jeugd van regio Holland Rijnland. Deze maatregelen zijn per 1-1-2026 ingevoerd. De ontwikkelaanpak van het project Afbouw BBR is een continue cyclus die aan het einde van het eerste kwartaal van 2026 in gang wordt gezet en nieuwe voorstellen voor acties en maatregelen gaat opleveren.

Beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen & Bewegen
In 2025 is het participatieproces voor het nieuwe beleidskader gezondheid, sport, spelen en bewegen vormgegeven en uitgevoerd. In deze fase zijn de belangrijkste trends, opgaven en uitgangspunten in kaart gebracht, zodat een stevige basis ontstond voor verdere uitwerking. In de tweede helft van 2025 is een uitgebreid participatietraject uitgevoerd met partners uit de stad. Voor elk beleidsdomein zijn themasessies georganiseerd met professionele organisaties, verenigingen en maatschappelijke partners. Specifiek voor het speelruimtebeleid werd een participatiebijeenkomst met de speeltuinverenigingen en Leidse Bond van Speeltuinen georganiseerd. Daarnaast is via een enquête op platform DoeMee een brede groep inwoners bereikt en zijn er samen met BuZz aanvullende bijeenkomsten gehouden met specifieke doelgroepen om hun ervaringen en behoeften op te halen. Verder zijn ook twee activiteiten georganiseerd met kinderen. Ook hier kwam speelbeleid ruimschoots aanbod. De opbrengsten uit al deze trajecten kwamen samen tijdens een groot stadscongres op 26 november 2025, waar alle vier de domeinen met veel energie en in samenhang werden benaderd. Verschillende partners uit de stad gaven hun mening op spelen in de openbare ruimte en speeltuinverenigingen.

Het nieuw op te stellen beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen & Bewegen is ook van toepassing op Programma 8C Sport en Programma 9B Preventie.

Motie ‘Een nieuw speeltuingebouw voor speeltuinvereniging Zuidwest!’
In 2025 is de speeltuinvereniging gestart met de vergunningsaanvraag voor het nieuwe gebouw. Er is vertraging ontstaan in het proces doordat de vergunningsaanvraag in het laatste kwartaal van 2025 is ingediend. Er is besloten het beschikbare budget van 50.000, - over te zetten naar de begroting van 2026, omdat dit in 2025 niet uitgegeven kon worden.

Schoolpleinen
In 2025 is een verkenning gestart naar wat er nodig zou zijn om schoolpleinen in Leiden groen en speelvriendelijk in te richten. Daarin wordt opgenomen welke maatregelen mogelijk zijn voor de inrichting, waar welke verantwoordelijkheid ligt, welke partijen betrokken zijn en welke financiële middelen nodig en beschikbaar zijn. We hebben een eerste verkenning gedaan naar wat er nodig is om schoolpleinen openbaar toegankelijk te houden en/of maken, zodat kinderen uit de buurt er na schooltijd kunnen spelen. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor het vergroenen van het Bonaireplein. De uitvoering daarvan vindt plaats in 2026. Ook is dankzij een subsidie van IVN Natuureducatie en Jantje Beton een impuls gegeven aan het vergroenen van het schoolplein van de Anne Frankschool.

SamenSpeelbelofte
Vanuit de SamenSpeelbelofte zijn in 2025 SamenSpeeldagen georganiseerd bij inclusieve speeltuinverenigingen. Daarnaast blijven we kinderen betrekken bij de inrichting van speel- en beweegruimte. In 2025 in het bijzonder doordat de Kinderraad een advies heeft uitgebracht voor de herinrichting van de natuurspeelplek Cronesteyn. Het streven is om dit in 2026 uit te voeren. Ook heeft de Kinderraad een speurtocht gemaakt voor Polderpark Cronesteyn, waarvan in 2026 de definitieve versie wordt gelanceerd.

Besparingen Hecht
Het is gelukt om de besparingen die Hecht heeft doorgevoerd die onze aanvullende diensten raken bij te stellen en op te vangen. Daarmee hebben deze besparingen geen effect op gezinnen en jeugdigen.

Gezonde Kansrijke Start Leiden
Vorig jaar hebben wij bij de aanpak Gezonde Kansrijke Start Leiden gezamenlijk met BuZz de aanpak BuZz BrainZz ontwikkeld. Bij deze aanpak gaat BuZz in gesprek met ervaringsdeskundigen en mensen met ervaringskennis over diverse onderwerpen zoals Nu Niet Zwanger. Doel van deze aanpak is het beleid aan te passen aan de beleving en behoeften van de inwoners. Bij het beleidskader Gezondheid, Sport, Spelen en Bewegen heeft BuZz BrainZz als onderdeel van het participatietraject gesprekken gevoerd met inwoners in drie wijken in Leiden.

Peuterspeelopvang en kinderopvang

In 2025 zijn de meeste peuters met een indicatie van het Centrum voor Jeugd en Gezin doorgeleid naar de Voorschoolse Educatie (VE). De realisatie van de voorschoolse educatie was in 2024 370 peuters en in 2025 346. Dit verschil komt voort uit demografische ontwikkelingen.  

De Toezicht en Handhaving Kinderopvang, een wettelijke taak van de gemeente, liep in 2025 grotendeels volgens planning. De jaarlijkse inspecties door de GGD van alle locaties kinderopvang zijn grotendeels volgens planning verlopen. De kwaliteit van de kinderopvang is op orde, er hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan. Leiden hanteert meestal een herstellend handhavingsbeleid, wat betekent dat bestraffing meestal met een aanwijzing kan worden afgedaan. In overleg met de houders van de kinderopvang wordt naar een oplossing van het probleem gezocht. De GGD is hierbij een belangrijke, toezichthoudende partner.

Beleidsterrein Onderwijs

Nationaal Onderwijsstad 2025
Leiden mocht in 2025 met trots de titel van Nationale Onderwijsstad dragen. In dit jaar vonden in totaal 226 bijeenkomsten plaats, met meer dan 80 partners en ongeveer 17.000 deelnemers. Het programma bestond uit lezingen, symposia, festivals, netwerkbijeenkomsten en andere activiteiten dat georganiseerd werden door scholen, de gemeente, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. Het thema was ‘samen er dwars doorheen, dat is de kracht van Leiden’. Dit thema maakte zichtbaar hoe we als onderwijspartners samenwerken door sectoren en opgaven heen. De titel heeft de gezamenlijke trots en het netwerk versterkt. We zetten de beweging daarom door in 2026. 

Rijke Leerdag
In 2025 is de Rijke Leerdag in Leiden via de rijksregeling School en Omgeving uitgebreid van vier naar zeven basisscholen en één middelbare school. Voor de scholen die geen rijkssubsidie ontvingen, zijn middelen beschikbaar gesteld vanuit de Leidse Educatieve Agenda (LEA). 

Leidse Week van Gelijke Kansen
Vanuit de Leidse Gelijke Kansen Aanpak is de titel ‘Nationale Onderwijsstad van het Jaar’ ingezet om aandacht te vragen voor het belang van kansengelijkheid. In de eerste week van november 2025 (landelijke gelijke kansen week) werd een Leidse Week van Gelijke Kansen georganiseerd. Deze werd groots geopend op maandag 3 november 2025 met een landelijk Gelijke Kansen-congres “Dwars denken, samen doen: welke rol heb jij?” voor bestuurders, beleidsmakers en professionals in en rondom het onderwijs. Deze dag werd georganiseerd in samenwerking met de Gelijke Kansen Alliantie (GKA, Ministerie van OCW). Er namen ruim 500 professionals uit het land deel aan dit congres. Ook vonden er de rest van de week activiteiten en bijeenkomsten plaats voor Leidse professionals, beleidsmakers, ouders, kinderen en jongeren. Het weekprogramma is vormgegeven in samenwerking met een groot aantal organisaties uit de stad. Alle betrokken professionals blikken met trots terug op deze week, het hoogtepunt van de Leidse Gelijke Kansen Aanpak waarin alle inzet op gelijke kansen zichtbaar werd. 

Nieuwkomersonderwijs 
Gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat kinderen binnen drie maanden na aankomst in Nederland naar school kunnen. In samenwerking met het onderwijs is gekeken op welke manier het beste zou kunnen worden opgeschaald met de komst van AZC Paardenwei. In 2025 hebben we mboRijnland bereid gevonden om in opdracht van scholengroep Leonardo da Vinci vanaf januari 2026 ISK-onderwijs te gaan verzorgen en om hier onderwijsruimte beschikbaar voor te stellen. Met dit 16+ aanbod willen we passender en beroepsgerichter onderwijs bieden aan de 16+ nieuwkomer, die vanwege de leeftijd vaker wordt voorbereid op de mbo-entree opleiding. 

Da Vinci ISK is eind 2025 verhuisd naar de gerenoveerde locatie aan de Noachstraat. Dit maakt in 2026 de start mogelijk van de vernieuwbouw van de permanente ISK-locatie aan de Vijfmeilaan.  

In 2025 hebben Voorschoten en Wassenaar zich aangesloten bij het Convenant Nieuwkomersonderwijs Leidse regio primair onderwijs. Hiermee hebben ook deze gemeenten ingestemd met de samenwerkingsafspraken uit het convenant en de intentie om te zorgen voor de juiste ondersteuning wanneer een leerling vanuit de internationale taalklassen doorstroomt. 

Nieuw regionaal programma Voortijdig Schoolverlaten (VSV) en duurzaam werk 2026-2029
In 2025 werkten we met het Regionaal Bureau Leerrecht (RBL), het onderwijs en de regiogemeenten aan de voorbereiding van het nieuwe regionale programma VSV en duurzaam werk 2026-2029. Deze voorbereidingen resulteerden in een regionaal programma dat bestuurlijk is vastgesteld en ondertekend, in aanloop naar de Wet van school naar duurzaam werk die per 1 januari 2026 in werking is getreden. Daarmee legden we in 2025 een succesvolle basis voor de uitvoering van het nieuwe programma in 2026. 

Tegengaan verzuim en thuiszitters
In schooljaar 2024/2025 laten de verzuimcijfers in Leiden een duidelijke daling zien van het ongeoorloofd verzuim, terwijl het absoluut verzuim structureel onder de streefwaarden blijft. Dit past bij de gezamenlijke inzet van het RBL, scholen en partners op beter inzicht in zowel geoorloofd als ongeoorloofd verzuim, zodat sneller en gerichter kan worden gehandeld. Tegelijkertijd is het aantal thuiszitters met een schoolinschrijving toegenomen; een ontwikkeling die past in een bredere landelijke trend, waarbij psychische problematiek onder jongeren een belangrijke factor is. Tegen die achtergrond hebben wij in 2025 als gemeente, samen met het onderwijs en het RBL, de beweging van verzuim naar schoolaanwezigheid ingezet, die in de komende jaren verder beleidsmatig wordt uitgewerkt.  

Studentenwelzijn 
In 2025 hebben we een uitbreiding van interventies in de stad kunnen faciliteren zoals de inzet van GGD op studentorganisaties in het kader van de sociale veiligheid, de inzet van KAS (Kenniscentrum Angst en Stress bij Jeugd) en de inzet van Transformers Community. Daarnaast hebben we goedwerkende inzet kunnen continueren zoals die van Stichting Praat Erover en Door het Geluid. Landelijk zijn we vanuit Leiden de Veerkrachtcoalitie gestart als samenwerking tussen studentensteden op het gebied van studentenwelzijn. 

Natuur- en duurzaamheidseducatie
In 2025 hebben we 38.000 deelnames van Leidse kinderen en jongeren aan natuur- en duurzaamheidsactiviteiten gerealiseerd. Belangrijke mijlpalen waren de start van twee Repair Clubs voor kinderen, de organisatie van het eerste Leidse Duurzaamheidsfestival voor het onderwijs en de uitbreiding en verankering van het Duurzame Docentennetwerk als stichting. Tot slot zijn voor twee schoolpleinen financieringsaanvragen bij IVN/Jantje Beton gehonoreerd.  

Versterking van de samenwerking tussen onderwijs en zorg
In oktober 2025 is met de startnotitie Van zorg naar onderwijs een gezamenlijke regionale koers uitgewerkt voor de doorontwikkeling van het onderwijs-zorgcontinuüm. Daarbij zijn concrete actielijnen benoemd om meer samenhang in voorzieningen aan te brengen en de doorstroom van jeugdigen vanuit zorg naar onderwijs te verbeteren in 2026. 

Bekostiging conciërges en ander onderwijsondersteunend personeel in het primair onderwijs
De subsidieregeling Bekostiging conciërges primair onderwijs 2025 is samen met het onderwijs en DZB geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie is de subsidieregeling voor 2026–2027 opgesteld en uitgebreid met de bekostiging voor ander onderwijsondersteunend personeel, naast conciërges, in het primair onderwijs. 

Beleidsterrein Onderwijshuisvesting

In juni 2025 is het Beleidsrijke Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs 2026-2042 vastgesteld, inclusief de Visie en Kaders voor het Beleidsrijke IHP. Hierbij is intensief samengewerkt met de Leidse schoolbesturen, waarmee zowel over de Visie en Kaders als het Beleidsrijke IHP overeenstemming is bereikt in het Op Overeenstemming Gericht Overleg. In het IHP staan twee scholenbouwprojecten die zijn doorgeschoven uit fase 3 van de Herwaardering van het IHP 2026-2032 -Visser ’t Hooft Lyceum Kagerstraat en Bonaventura College Burggravenlaan-, 12 ‘nieuwe’ scholenbouwprojecten en de vervanging van vier gemeentelijke gymzalen.

De projecten uit de Herwaardering van het IHP 2026-2042 bevinden zich in verschillende fasen van realisering. De renovatie en verduurzaming van wissellocatie Noachstraat 2 is afgerond. Het gebouw is in de zomer van 2025 in gebruik genomen door de Internationale Schakelklas (ISK) van de Scholengroep Leonardo da Vinci. De bouwwerkzaamheden voor de nieuwbouw van het Vlietlandcollege zijn verder gevorderd, maar de ingebruikname is een aantal maanden doorgeschoven. Dit geldt ook voor de vernieuwbouw van het schoolgebouw voor de ISK aan de Vijf Meilaan.

Over de lopende onderwijshuisvestingsprojecten wordt de gemeenteraad halfjaarlijks geïnformeerd met een voortgangsbrief van de wethouder.


Beleidsterrein 7A Jeugd

Doelen en prestaties bij 7A Jeugd

Doel

Prestatie

7A1 Een krachtige pedagogische samenleving

7A1.1 Betrekken van de jeugd via jeugdparticipatie

7A1.2 Waarborgen kwaliteit (openbare) speelruimte

7A2 Goede (gebiedsgerichte) ondersteuning en hulp aan jeugd en gezin

7A2.1 Vanuit het CJG uitvoeren Wet Publieke Gezondheid

7A2.2 Vanuit het CJG organiseren van informatie en advies en opvoedingsondersteuning

7A2.3 Vanuit het CJG organiseren van jeugdhulp door middel van jeugdteams

7A3 Goede specialistische hulp beschikbaar

7A3.1 Het organiseren van specialistische hulp

Toelichting op prestaties

Maatregelen om wachttijden te verlagen en kosten te verminderen worden uitgevoerd door de jeugdregio Holland Rijnland. Het aantal kinderen dat jeugdhulp gebruikt is gestagneerd en de kosten lijken te dalen.  


Verbonden partijen

Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (SOZ)

Motieven en doelen deelname GR

De regeling behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van gemeentelijke contractering in het kader van de Jeugdwet: (a) Regionale jeugdhulp in het gedwongen kader (b) Gespecialiseerde jeugdhulp.

Realisatie doelstellingen en prestaties 2024

  • Uitvoering van gemeentelijke contractering in het kader van de Jeugdwet: (a) Regionale jeugdhulp in het gedwongen kader (b) Gespecialiseerde jeugdhulp.
  • Kwantitatieve en kwalitatieve monitoring van de uitvoering van de jeugdhulpcontracten.
  • Afhandeling facturatie van de jeugdhulp conform contracten via berichtenverkeer.
  • Opstellen definitieve prognose, afrekening en rapportage over 2024, prognoses en (tussen)rapportage over 2025 en begroting 2026.
  • Daarnaast is in 2025 gewerkt aan:
    • Bijdragen aan ombuigen zorglandschap door uitbreiden gecontracteerd aanbod op basis van analyse BBR-aanvragen (om inzet van niet gecontracteerd aanbod te verminderen) en opgave afbouw Jeugdhulp+.
    • Bijdragen aan aangescherpte werkwijze Buiten Budgettaire Routes, bijvoorbeeld door het loslaten van de budgetplafonds op gezinshuizen.
    • Doorontwikkeling dashboards in samenwerking met verwijzers om kostenbewust verwijzen en mogelijkheden voor casusregie te versterken.
    • Versterken toezicht en handhaving in het contractmanagement.
    • Voorbereidende werkzaamheden voor de aansluiting van Alphen aan den Rijn aan de jeugdhulpregio.

Belangrijkste bestuurlijke mijlpalen 2025

Continue versterking organisatorische en financiële beheersbaarheid.

Bijdrage 2024

1.149.000

Voor eigenaarsrol, zie paragraaf verbonden partijen


Effectindicatoren bij 7A Jeugd

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 7A1 Een krachtige pedagogische samenleving

7A1.a Percentage inwoners dat het eens of helemaal eens is met de stelling dat er in de buitenruimte voldoende gelegenheid is om te sporten, bewegen of spelen voor kinderen / jongeren

-

62%

-

63%

≥ 69%

Stadsenquête

7A1.b Percentage inwoners dat het eens of helemaal eens is met de stelling dat er in de buitenruimte voldoende gelegenheid is om te sporten, bewegen of spelen voor volwassenen

-

55%

-

50%

≥ 59%

Stadsenquête

7A1.c Percentage inwoners dat vindt dat in de buurt voldoende speelmogelijkheden voor kinderen zijn

-

41%

-

49%

≥ 54%

Stadsenquête

7A1.d Percentage inwoners dat vindt dat de speelmogelijkheden in de buurt veilig zijn

-

41%

-

48%

≥ 51%

Stadsenquête

7A1.e Percentage inwoners dat vindt dat de speelmogelijkheden in de buurt uitdagend zijn

-

13%

-

18%

≥ 26%

Stadsenquête

7A1.f Percentage inwoners dat vindt dat er goede voorzieningen voor jongeren zijn

-

45%

-

42%

≥ 29%

Veiligheidsmonitor

Doel 7A3 Goede specialistische hulp beschikbaar

7A3.a Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

15,8%

16,7%

16,2%*

nnb

≤ 14,0%

CBS (BBV - via wsjg)

7A3.b Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,2%

1,0%

1,1%*

nnb

≤ 1,0%

CBS (BBV - via wsjg)

7A3.c Aantal Leidse gezinnen dat door vrijwilligers wordt ondersteund bij opvoedproblemen

41

27

40

nnb

≥ 45

Jaarrapportage Homestart

7A3.d Percentage jeugdhulptrajecten met verblijf

-

1,9%

2,6%

1,33%

≤ 2,1%

SOZ/Holland Rijnland

7A3.e Aantal jongeren in gesloten jeugdhulp

-

5

2

4

≤ 2

SOZ/Holland Rijnland

7A3.f Gemiddelde trajectduur in dagen

-

196

280

225

200

SOZ/Holland Rijnland

7A3.g Percentage jeugdigen met hoogspecialistische ambulante jeugd-GGZ van het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp

23%

20%

19%

17,7%

≤ 20%

SOZ/Holland Rijnland

7A3.h Aantal trajecten ingezet bij niet-gecontracteerde aanbieders

-

84

111

201

≤ 50

SOZ/Holland Rijnland

* In de jaarstukken van 2024 is een incorrecte waarde opgenomen. Dit is het juiste getal.

Beleidsterrein 7B Peuterspeelopvang en kinderopvang[

Doelen en prestaties bij 7B Peuterspeelzalen en kinderopvang

Doel

Prestatie

7B1 Kwalitatief goed en toegankelijk aanbod van kindercentra

7B1.1 Zorgdragen voor voldoende aanbod peuterspeelopvang

7B1.2 Waarborgen kwaliteit kinderopvang / peuterspeelopvang

Toelichting op prestaties

Zie toelichting bij 'Ontwikkelingen in 2025' aan het begin van dit hoofdstuk.

Effectindicatoren bij 7B Peuterspeelopvang en kinderopvang

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 7B1 Kwalitatief goed en toegankelijk aanbod van kindercentra

7B1.a Percentage kinderen van 0 tot 4 jaar dat deelneemt aan kinderdagopvang

67%

-

90%

66%

≥ 66%

CBS

Beleidsterrein 7C Onderwijsbeleid

Doelen en prestaties bij 7C Onderwijsbeleid

Doel

Prestatie

7C1 Gelijke kansen voor kinderen en jongeren

7C1.1 Waarborgen van aanbod, kwaliteit en deelname aan voor- en vroegschoolse educatie

7C1.2 Ondersteunen van hoogwaardig taalaanbod in het onderwijs

7C1.3 Bevorderen van een goede samenwerking tussen ouder en professional

7C2 Goede onderwijsondersteuning en samenwerking in het onderwijs

7C2.1 Ondersteunen zorg voor leerlingen met specifieke behoeften

7C2.2 Stimuleren samenwerking en voorzieningen in het onderwijs

7C3 Als kennisstad toekomstbestendig onderwijs bevorderen met extra aandacht voor duurzaamheid, internationalisering en talentontwikkeling

7C3.1 Stimuleren van een duurzame rijke leeromgeving waarin leerlingen en
onderwijsprofessionals hun eigen talenten kunnen ontwikkelen met aandacht voor een doorlopende leerlijn

7C3.2 Stimuleren dat leerlingen worden voorbereid op een internationale samenleving

7C3.3 Bevorderen van toekomstgerichte talentontwikkeling door samenwerking van onderwijs met bedrijven en instellingen

7C4 Zoveel mogelijk leerlingen volgen onderwijs en halen een startkwalificatie of het verwerven van een werkplek

7C4.1 Sturing geven aan projecten die zich richten op het behalen van een startkwalificatie, terugkeer naar het onderwijs (ook voor thuiszitters) of het verwerven van een werkplek

7C4.2 Tegengaan verzuim leerplichtigen

Toelichting op prestaties

Zie toelichting bij 'Ontwikkelingen in 2025' aan het begin van dit hoofdstuk.

Effectindicatoren bij 7C Onderwijsbeleid

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

Doel 7C1 Gelijke kansen voor kinderen en jongeren

7C1.a Aantal kinderen van 2,5 - 4 jaar dat heeft deelgenomen aan VE

350

328

357

346

≥ 340

Telgegevens VE-aanbieders

Doel 7C4 Zoveel mogelijk leerlingen volgen onderwijs en halen een startkwalificatie of het verwerven van een werkplek

7C4.a Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen (aantal absoluut verzuimers die langer dan 3 maanden niet ingeschreven staan op een school (PO + VO + geen eerdere schoolinschrijving))

4,4

8,7

7,5

8,1

≤ 9,0

RBL

7C4.b Relatief verzuim per 1.000 leerlingen (aantal leerplichtigen 5-18 jaar dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is)

22,5

22,8

28,1

25

≤ 23,0

RBL

7C4.c Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie VO en MBO

2,7%

2,5%

2,7%

2,35%

≤ 2,5%

RBL

Beleidsterrein 7D Onderwijshuisvesting

Doelen en prestaties bij 7D Onderwijshuisvesting

Doel

Prestatie

7D1 Goede kwantiteit en kwaliteit van onderwijshuisvesting

7D1.1 Realisatie van nieuwbouw, uitbreiding en vervanging van lesgebouwen en gymnastieklokalen

7D1.2 In stand houden van de bestaande gymnastieklokalen door onderhoud en aanpassingen

7D1.3 Uitvoering van de overige wettelijke taken zoals OZB, schadeherstel en bekostiging gymnastiekonderwijs

Toelichting op prestaties

De planning van twee projecten loopt vertraging op. In het IHP staan twee scholenbouwprojecten die zijn doorgeschoven uit fase 3 van de Herwaardering van het IHP 2026-2032 -Visser ’t Hooft Lyceum Kagerstraat en Bonaventura College Burggravenlaan.

Effectindicatoren bij 7D Onderwijshuisvesting

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2025

Bron

2022

2023

2024

2025

7D1 Goede kwantiteit en kwaliteit van onderwijshuisvesting

7D1.a Rapportcijfer inwoners voor de kwaliteit van schoolgebouwen

-

7,4

-

7,7

≥ 7,5

Stadsenquête


Kaderstellende beleidsstukken

In 2025 zijn de volgende kaderstellende beleidsstukken vastgesteld:

  • Subsidieregeling Bekostiging conciërges en ander onderwijsondersteunend personeel in het primair onderwijs 2026-2027 (WAJ-1020-2025)


Programmabudget

Decade Include: Jaarrekening

Jeugd en onderwijs

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x 1.000,-

Jeugd

Lasten

49.216

53.883

-3.156

50.727

48.640

2.087

Baten

-1.467

-1.247

-745

-1.992

-2.177

185

Saldo

47.749

52.636

-3.900

48.736

46.464

2.272

Peuterspeelopvang en kinderopvang

Lasten

1.945

2.083

142

2.225

2.186

39

Baten

-41

-4

-

-4

-4

-0

Saldo

1.904

2.079

142

2.220

2.181

39

Onderwijsbeleid

Lasten

10.834

9.926

2.301

12.227

12.326

-99

Baten

-5.338

-3.952

-2.048

-6.000

-6.192

192

Saldo

5.497

5.974

253

6.227

6.134

93

Onderwijshuisvesting

Lasten

13.056

13.750

-1.120

12.630

12.635

-4

Baten

-339

-340

0

-340

-349

9

Saldo

12.718

13.411

-1.120

12.290

12.285

5

Programma

Lasten

75.052

79.642

-1.833

77.809

75.787

2.022

Baten

-7.185

-5.544

-2.793

-8.336

-8.723

386

Saldo van baten en lasten

67.867

74.099

-4.626

69.473

67.064

2.409

Reserves

Toevoeging

65

-

5.079

5.079

5.079

0

Onttrekking

-7.496

-7.647

4.359

-3.288

-3.142

-146

Mutaties reserves

-7.431

-7.647

9.438

1.791

1.937

-146

Resultaat

60.437

66.452

4.812

71.264

69.001

2.263

Decade Include: Jaarrekening

Reserves programma 7

Rekening 2024

Begroting 2025

Wijziging Begroting

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil 2025

Bedragen x 1.000,-

Reserve onderwijshuisvesting

Toevoeging

-

-

-

-

-

-

Onttrekking

-55

-55

-

-55

-55

0

Saldo

-55

-55

-

-55

-55

0

Reserve Sociaal Domein P7

Toevoeging

-

-

5.079

5.079

5.079

0

Onttrekking

-6.959

-7.592

4.359

-3.233

-3.087

-146

Saldo

-6.959

-7.592

9.438

1.847

1.993

-146

Res. Leefbaarh.projecten in de wijken P7

Toevoeging

65

-

-

-

-

-

Onttrekking

-481

-

-

-

-

-

Saldo

-416

-

-

-

-

-

Totaal

Toevoeging

65

-

5.079

5.079

5.079

0

Onttrekking

-7.496

-7.647

4.359

-3.288

-3.142

-146

Reserves programma 7

-7.431

-7.647

9.438

1.791

1.937

-146

BELEIDSTERREINEN
Toelichting op beleidsterreinen met financiële afwijkingen (op de lasten en/of baten) > 250.000.

7A Jeugd
De belangrijkste oorzaak van het resultaat zijn de lagere kosten voor de regionale specialistische jeugdhulp. De verantwoorde kosten in 2025 voor de regionale specialistische jeugdhulp waren voor het grootste deel nog gebaseerd op de tweede prognose van 2025 van de SOZ en zijn de totale kosten in de Leidse begroting ingeschat op 32,67 miljoen. In de in februari 2026 ontvangen voorlopige verantwoording 2025 komt Leiden uit op 31,23 miljoen, een onderbesteding van €1,4 miljoen.

Hoewel er nader onderzoek en analyse nodig is om een helder en eenduidig beeld te krijgen van de oorzaken van deze forse onderbesteding is er wel al een aantal factoren dat hierbij een rol speelt te benoemen:

  • Door het monitoren van de data en de sturing van de SOZ zijn de kosten voor het Landelijke Transitie Arrangement (LTA) gedaald.
  • Bij stichting Jeugdteams is veel aandacht voor afbakening van de jeugdhulp. Ongeveer een kwart van de aanmeldingen bij stichting Jeugdteams werd verwezen naar passende hulp of ondersteuning buiten de jeugdwet.
  • In de pedagogische basis van Leiden is aandacht voor normaliseren; het versterken van het gewone leven. - Hiernaast kan het zijn dat door de voorbereiding van maatregelen uit de Taskforce in de jeugdhulpregio Holland Rijnland een voorgesorteerd effect is ontstaan.
  • Daarbovenop is het aantal kinderen in Leiden de afgelopen jaren gedaald en daalt ook het aantal kinderen dat jeugdhulp ontvangt de laatste jaren.

Overige meevallers binnen het beleidsterrein Jeugd zijn:

  • Op basis van de Meicirculaire 2025 zijn binnen het programmaonderdeel Jeugd 261.000 aan extra middelen geraamd als gevolg van de vrijval van de reservering compensatieregeling Voogdij 18+ en de loon- en prijsbijstelling van Voogdij 18+. Hier staan geen verplichtingen tegenover. Dit levert een voordeel op van 261.000.
  • Ondanks eerdere bijstellingen van het budget bij de derde technische- en de slotwijziging is er ten opzichte van de raming voor de persoonsgebonden budgetten Jeugd (PGB's) nog sprake van een onderbesteding van 79.000.
  • Met betrekking tot de uitvoeringskosten Jeugd, in het bijzonder de kosten voor het beleidsprogramma Jeugd Holland Rijnland, is sprake van een onderbesteding van 220.700. Een deel van de geraamde uitgaven voor het programma is binnen het programma overhead verantwoord.
  • Ten opzichte van de raming voor speeltuinen en speelaccommodaties is een bedrag van 208.500 niet besteed. Dit wordt vooral veroorzaakt door het nog niet ten uitvoering komen van het bij de Kaderbrief 2025 toegevoegde budget van 175.000 voor de speelplekken in Leiden Noord en Cronensteijn.
  • Tenslotte is er voor de onderdelen Centrum voor Jeugd en Gezin en de Jeugd- en Gezinteams sprake van een totale overbesteding van 172.300.

7B Peuterspeelopvang en kinderopvang
Er zijn geen relevante afwijkingen.

7C Onderwijsbeleid
Er zijn geen relevante afwijkingen.

7D Onderwijshuisvesting
Er zijn geen relevante afwijkingen.


RESERVES
Toelichting op afwijkingen Reserves > 250.000.

Er zijn geen relevante afwijkingen.


INVESTERINGEN

Overschrijdingen op investeringskredieten
Niet van toepassing.


Toelichting op investeringskredieten die worden afgesloten met een opvallend overschot
Niet van toepassing.

Toelichting op investeringskredieten ouder dan drie jaar die niet afgesloten worden bij de jaarrekening

7101242 nota spelen en bewegen 2017

Het resterende bedrag wordt ingezet voor een speelplek aan de Stadhouderslaan als onderdeel van het project Gezonde Buurt. Als gevolg van onvoorziene omstandigheden is het ontwerp voor deze speelplek aangepast, hier is ook opnieuw in geparticipeerd door de buurt. Hierdoor duren de werkzaamheden aan de Stadhouderslaan langer dan gepland. Naar verwachting worden dit jaar de laatste projecten afgerond. Daarna kan het krediet naar verwachting in 2026 worden afgesloten.

7101741 IHP Vlietlandcollege inclusief gymzaal

Voor het project heeft de gemeente Leiden eerst het oude schoolgebouw gesloopt en tijdelijke voorzieningen getroffen voor met het hoogbouwgedeelte van de ISK. Na de zomerperiode 2025 is de aannemer in opdracht van het schoolbestuur begonnen met de bouwwerkzaamheden van het nieuwe schoolgebouw. De werkzaamheden zijn gepland tot mei 2027 waarna de school het nieuwe gebouw kan gaan betrekken.

7101780 Sportzaal Oppenheimstraat 4a

Het project is in uitvoering en wordt naar verwachting in 2027 opgeleverd.

7100815 3 basisscholen Broekplein
De nieuwbouw basisscholen Broekplein is afgerond. In 2026 moet de financiële afronding van het project plaatsvinden. Dit betekent dat we de accountantsverklaring moeten ontvangen en daarna de eindafrekening met het schoolbestuur regelen. Hierna kan het project in 2026 worden afgesloten

7100560 JS speeltoestellen in speeltuinen

Betreft een jaarschrijf krediet voor speeltoestellen in speeltuinen. Is elk jaar nodig

7101732 IHP De Weerklank, inclusief gymzaal
Het project is in uitvoering. Als gevolg van en dalend leerlingenaantal is er sprake van een wijziging van de scope van het project. Een einddatum van het project is nog niet bekend.

7101734 IHP Lucas van Leyden Vliet
Het project is nog in uitvoering. Omdat de wissellocatie te laat beschikbaar kwam, is het project uitgelopen en het krediet nog niet afgesloten. De verwachte oplevering is 2029.

7101737 IHP Noachstraat (wissellocatie)
Het project is bijna afgerond. De verwachte afronding van het krediet is in 2026. Op dit moment worden de laatste werkzaamheden gedaan en kan het krediet worden afgesloten zodra de laatste betalingen verricht zijn.

7101738 IHP scholencomplex De Zwaluw/7101739 IHP scholencomplex Stevenshof + gymzaal
Voor deze projecten zouden er noodlokalen geplaatst worden voor tijdens de bouw. Omdat er is gekozen om de schoenl in de Noachstraat te huisvesten, moet de scholen wachten op deze ruimte tot 2029. De verwachte oplevering is dus 2029.