2.3.9 Subsidies

Subsidiëring is één van de middelen die de gemeente heeft om de beleidsdoelen uit te voeren. Als er gebruik wordt gemaakt van het middel subsidiëring geldt de Algemene Wet Bestuursrecht en de Algemene Subsidieverordening gemeente Leiden (ASV). Daarnaast zijn er extra afzonderlijke subsidieregelingen met aanvullende regels op verschillende beleidsterreinen. Zie ook www.leiden.nl/subsidies.

In 2025 is voor een totaalbedrag van € 60.493.696 aan subsidies verstrekt. Dat is € 3.704.343 minder dan het begrote bedrag aan subsidies inclusief begrotingswijzigingen. Zie tabel 1. In tabel 2 is een overzicht opgenomen van subsidie-uitgaven op investeringskredieten in 2025. De subsidie-uitgaven worden dan gedekt binnen het investeringskrediet. In tabel 3 is een overzicht van de verstrekte subsidies opgenomen, gespecificeerd naar prestatie en project. Voor een overzicht van subsidies van € 100.000 of meer, zie tabel 4. En voor een overzicht van de definitieve subsidieplafonds 2025 met toelichting, zie tabel 5.

Tabel 1: subsidies per programma en beleidsterrein

Toelichting Begrotingswijzigingen 2025 per programma (groter dan € 100.000 per beleidsterrein)

Programma Bestuur en dienstverlening
Bestuur
In de Kaderbrief 2025-2029 is een structureel budget van € 100.000 beschikbaar gesteld aan Stichting Begraafplaats Rhijnhof voor vervangingsinvesteringen op de begraafplaats. Voor het jubileumjaar van Bevrijdingsdag 2025 is € 80.000 beschikbaar gesteld.

Programma Economie
Circulaire Economie
In 2024 stond een bedrag van € 175.000 begroot voor subsidies voor circulaire economie. Echter zijn deze subsidies in 2025 verstrekt, hierdoor is er een begrotingswijziging opgenomen om het bedrag uit de begroting van 2024 over te hevelen naar 2025.

Vitale Binnenstad en Kennisstad
De middelen van Kennisstad worden ingezet voor projecten die de samenwerking tussen de gemeente, musea, kennisinstellingen en andere culturele partners in de stad versterken, in lijn met het profiel van Leiden als kennisstad. Vanuit Kennisstad worden hiervoor subsidies verstrekt. Deze uitgaven waren echter niet als zodanig als subsidie in de begroting opgenomen, wat de begrotingswijziging in 2025 van € 282.546 verklaard voor kennisstad.

Programma Omgevingskwaliteit
In 2025 is € 150.000 beschikbaar gesteld voor subsidies binnen openbaar groen. Hiervan is voor € 50.000 aan subsidie verstrekt. Bij de jaarrekening wordt hiervan € 100.000 doorgeschoven naar 2026.

Programma Stedelijke ontwikkeling
Energie transitie
Het deel van de SPUK energiearmoede armoede was in 2024 niet besteed en dit is doorgeschoven naar 2025. Hiervoor is een begrotingswijziging van € 125.000 gemaakt.

Gemeentelijk vastgoed
De gemeente Leiden heeft in 2023 van het Rijk voor vier woningbouwprojecten de specifieke uitkering StartBouwImpuls (SBI) toegekend gekregen. Met de ontwikkelaar van project Lead is in 2025 een overeenkomst gesloten en is de toegekende StartBouwImplus en de gemaakte plankosten (een bedrag van afgerond € 2,2 miljoen) in de begroting verwerkt. Voor de initiatieven derden "Zirro/Schouls" en "Kappa" (onderdeel van de grondexploitatie Lammenschansdriehoek) is eveneens SBI-subsidie ontvangen (€ 0,8 miljoen).

Wonen

De gemeenteraad heeft een budget beschikbaar gesteld voor de subsidie van het huurteam, echter wordt er niet meer via een subsidie afgerekend met het huurteam. Dit verklaart de begrotingswijziging van €180.000 in 2025 voor wonen.

Programma Jeugd en onderwijs

Onderwijsbeleid
Bij de derde technische wijziging van 2024 is het subsidiebudget structureel met € 670.000 verhoogd in verband met een actualisatie van de Rijksbijdrage voor onderwijsachterstandenbeleid. Verder is het subsidiebudget bij de tweede technische wijziging 2025 incidenteel met € 560.000 verhoogd in verband met nog te besteden middelen uit voorgaande jaren van de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid. Tenslotte is er bij de derde technische wijziging 2025 nog € 200.000 overgeheveld vanuit Onderwijshuisvesting voor een subsidie aan azc-klassen en een kwartiermaker voor internationale taalklassen.

Peuterspeelopvang en kinderopvang

Bij de tweede technische wijziging van 2025 is er vanuit Programma Oekraïners, Asielzoekers en Statushouders (OSA) € 80.000 subsidiebudget toegevoegd voor een peuterklas bij het azc. Verder is er binnen het beleidsterrein € 95.000 overgezet van andere kostensoorten naar subsidiebudget omdat deze middelen als subsidie besteed worden.

Programma Cultuur, sport en recreatie

Cultuur
De begrotingswijziging van € 1.266.000 in 2025 voor cultuur wordt verklaard door onderstaande grootste begrotingswijzingen:

• Begrotingswijziging van € 440.000 voor de SISA SPUK LBV, die in de jaarrekening van 2024 is overgeheveld naar 2025. Deze subsidies zijn in 2025 verleend.
• In de periode 2023-2024 konden gemeenten een specifieke uitkering ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Voor Leiden betreft dit een bedrag van afgerond € 384.000 voor 2025 en 2026, deze begrotingswijziging is opgenomen in de 1e technische wijziging 2025.
• De gemeente Leiden heeft een bedrag van afgerond € 211.000 ontvangen in het kader van de Specifieke Uitkering Impuls jongeren en Talent cultuurregio’s, opgenomen in de 1e technische wijziging.
• De maatwerkoplossingen van de culturele instelling voor zijn verwerkt in de begroting, wat de begrotingswijziging in 2025 van totaal € 247.000 verklaard voor diverse culturele instellingen.
• Verder zijn er subsidies verleend gedekt binnen de begroting van cultuur aan:
  • PS Theater € 75.000
  • Werfpop € 25.000
  • Kasset € 10.000
  • Dansblok € 10.000

Recreatie
Voor het tijdelijke budget van de impuls evenementen is € 273.000 verleend aan Centrum Management Leiden voor de uitvoering van de impuls (adviesrol, netwerkbijeenkomsten en gezamenlijke opslag), dit verklaart ook de begrotingswijziging van dit bedrag in 2025.

Sport
In 2025 is een deel van het budget (€ 550.000) voor de combinatiefunctionarissen omgezet van een subsidiebudget in een regulier budget. Niet alle combinatiefunctionarissen worden namelijk via een subsidieconstructie betaald. Daarnaast is er € 130.000 subsidiebudget beschikbaar gesteld voor de IJshal.

Programma Maatschappelijke ondersteuning
Kwetsbare groepen
Voor de Maatschappelijke zorg (MZ) was de primitieve begroting voor zowel de regionale Specialistische MZ als de MZ Leidse regio gebaseerd op de vastgestelde regionale begrotingen (vastgesteld in september 2024). Medio 2025 de MZ begrotingen geactualiseerd en als gevolg daarvan zijn de regionale MZ subsidiebudgetten verhoogd met € 2,5 miljoen. Deze verhoging heeft vooral betrekking op de subsidie ten behoeve van de jongerenopvang aan het Maansteenpad (€ 1,87 miljoen). Daarnaast betreft het de verhoging van de subsidie aan de Binnenvest (€ 503.000), voornamelijk voor een verbouwing van het pand voor de regionale Maatschappelijke opvang en de verhoging van de subsidie aan Limor (€ 100.000). Verderis het subsidiebudget voor de vrouwenopvang met € 340.000 verhoogd. Dit budget is onttrokken aan het geoormerkte deel voor de vrouwenopvang van de reserve sociaal domein. Tenslotte zijn er nog een aantal kleinere correcties gemaakt tussen structurele subsidiebudgetten en reguliere budgetten.

Ondersteuning
Het subsidiebudget voor de Sociale Wijkteams (SWT) is bij de Kaderbrief structureel met € 110.000 verhoogd om te compenseren voor de gestegen cao-lonen. Daarnaast is het subsidiebudget bij de derde technische wijziging 2025 verder verhoogd met € 70.000 vanuit een onderbesteding op bemoeizorg voor extra uren voor wonen met ondersteuning.

Preventie
In 2025 zijn diverse subsidiebudgetten (€ 473.000) vanuit specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) overgezet naar reguliere budgetten. In eerste instantie waren deze gelden als subsidiebudget begroot, maar uiteindelijk worden ze niet via een subsidieconstructie verstrekt. Daarnaast zijn er een aantal kleinere correcties gemaakt tussen structurele subsidiebudgetten en reguliere budgetten.

Sociale binding en participatie
In 2025 zijn diverse subsidiebudgetten (€ 182.000) vanuit specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) overgezet naar reguliere budgetten. In eerste instantie waren deze gelden als subsidiebudget begroot, maar uiteindelijk worden ze niet via een subsidieconstructie verstrekt. Daarnaast zijn er een aantal kleinere correcties gemaakt tussen structurele subsidiebudgetten en reguliere budgetten.

Programma Werk en inkomen
Arbeidsparticipatie
Betreft een subsidie van € 322.000 aan de stichting Vluchtelingenwerk voor maatschappelijke begeleiding in het kader van Inburgering. In de primitieve begroting was dit als budget begroot, maar niet als subsidiebudget. Dat zelfde geldt voor de subsidies aan de bibliotheken van Katwijk, Bollenstreek en Rijn en Veen in het kader van volwasseneneducatie voor in totaal € 371.000 uit de regionale WEB-middelen. Het overige deel van € 29.000 betreft subsidies laaggeletterdheid uit de regionale middelen laaggeletterdheid.

Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima
Betreft een subsidie van € 140.000 voor de pilot Het Leids bouwdepot. In de primitieve begroting was dit als budget begroot, maar niet als subsidiebudget. Het wordt gedekt vanuit de incidentele middelen Bestaanszekerheid.

Toelichting van de belangrijkste afwijkingen realisatie t.o.v. begroting (groter dan € 100.000 per beleidsterrein)

Programma Omgevingskwaliteit
Openbaar groen
In 2025 is een budget van € 100.000 beschikbaar gesteld. Dit budget wordt echter in 2026 besteed waardoor deze middelen doorgeschoven worden naar 2026.

Programma Stedelijke ontwikkeling

Energietransitie

Vanuit de Leidse begroting is € 400.000 beschikbaar gesteld voor lokale initiatieven. Hiervan is € 235.000 niet besteedt wat overgeheveld wordt naar 2026. Daarnaast is er vanuit het Rijk € 600.000 beschikbaar gesteld voor energiebesparende maatregelen, hiervan wordt € 99.000 doorgeschoven naar 2026.

Gemeentelijk vastgoed

Van de toegekende StartBouwImpuls subsidie is in 2025 € 1.050.000 ingezet voor het project Lead en voor € 808.743 voor het project Kappa (onderdeel van de grondexploitatie Lammenschansdriehoek). Voor DAEB-uitkering project Trien Semlerstraat is € 606.117 in 2025 ingezet. Onderaan de streep resulteert dit in 2025 in een voordeel van € 556.976 doordat in 2025 niet de volledige SBI subsidie voor het project LEAD is ingezet.    

Programma Jeugd en Onderwijs

Onderwijsbeleid
Binnen Onderwijsbeleid zijn in 2025 terugvorderingen geweest op diverse subsidies. Deze terugvorderingen waren onder andere van SPL (€ 126.000) vanwege een lager peuteraantal dan begroot, en van PROO (€ 60.000) vanwege een kostendekkende rijksbijdrage voor de internationale taalklassen. Daarnaast is het niet volledige begrote incidentele extra budget vanuit de specifieke uitkering onderwijsachterstandenbeleid ook daadwerkelijk uitgegeven in 2025.

Programma Cultuur, sport en recreatie

Cultuur

Voor cultuur is er een afwijking van de realisatie ten opzichte van de begroting van € 286.000 verklaard door:

• In 2025 zijn de lasten met betrekking tot de subsidie Infopunt Digitale Overheid niet in de begroting opgenomen. Hierdoor ontstaat een afwijking van de verleende subsidie € 120.000 ten opzichte van de vastgestelde begroting. De baten worden volledig gecompenseerd door de lasten die binnen hetzelfde programma zijn verantwoord.
• Bovenstaande geldt ook voor de subsidie Leids mediafonds van € 37.500 die niet in de begroting is opgenomen, de lasten worden gecompenseerd door de baten vanuit de subsidie van provincie Zuid-Holland.
• Verder is een subsidie verleend voor de culturele huisvesting van € 40.000, niet als zodanig begroot als subsidie, wel gedekt binnen de begroting van cultuur.
• Door een onjuiste begrotingswijziging is een bedrag van –€ 16.225 in de begroting opgenomen (zonder financieel effect), terwijl dit had moeten aansluiten bij het juiste begrotingsniveau van € 16.225. Dit verklaart de geconstateerde afwijking bij cultuurfonds van € 32.450 ten opzichte van de begroting.
• Er is invulling gegeven aan de motie Koester Amateurkunst M.24.0083.56, hierdoor is er een afwijking van € 25.000, gedekt uit de opbrengsten uit de toeristische verhuur van woonruimte (uit programma 3).
• Uit het programma Cultuur zijn diverse subsidies verstrekt aan culturele instellingen van totaal afgerond € 22.000. Deze uitgaven waren echter niet als subsidie in de begroting opgenomen, dit past wel binnen de beschikbare programmabudgetten van cultuur.

Sport

Er is in 2025 geen gebruik gemaakt van het beschikbare budget voor de subsidieregeling sportstimulering (€ 51.000). Deze middelen zijn teruggevloeid naar de reserve sportstimulering en worden betrokken bij het nieuwe beleidskader. Daarnaast is er een onderbesteding op de incidentele sportevenementen. Sporters weten stichting topsport goed te vinden voor financiële ondersteuning (topsporttalentfonds). Zij maken beperkt gebruik van de gemeentelijk subsidieregeling.

Programma Maatschappelijke ondersteuning

Kwetsbare groepen

Op het subsidiebudget voor Kwetsbare groepen is in 2025 een voordeel ontstaan van € 1,4 miljoen. Dit is vooral ontstaan doordat een aantal regionale subsidies voor Maatschappelijke zorg (MZ) uit 2024 lager is vastgesteld (in totaal € 523.000 teruggevorderd van de Binnenvest en Limor). Daarnaast is € 350.000 van de Subsidieregeling MZ Leidse regio ( MZ LR) niet ingezet, doordat er weinig aanvragen waren in 2025 en was de MZ LR subsidie aan de Binnenvest € 200.000 lager dan begroot, vanwege geringe uitbreiding crisisopvang. Ten slotte is een subsidiebudget voor Specialistische MZ ten behoeve van een verbouwing van de Maatschappelijke opvang doorgeschoven naar 2026 (€ 290.000).

Programma Werk en inkomen

Arbeidsparticipatie

Er is een voordeel van € 53.000 op de subsidie aan stichting Vluchtelingenwerk, een voordeel van € 120.000 op volwasseneneducatie (WEB) en een voordeel van € 60.000 op de stichting SPARK vanwege een subsidie-afrekening.

Maatschappelijke participatie en ondersteuning minima

Het voordeel van afgerond € 187.000 is grotendeels ontstaan door een afrekening van een tweetal subsidies die in 2024 verstrekt zijn. Betreft de stichting Leergeld (€ 156.000) en Jeugdfonds Sport en Cultuur (€ 26.000).

Tabel 2: Overzicht van de subsidie-uitgaven op investeringskredieten in 2025

Tabel 3: overzicht verstrekte subsidies 2025 per prestatie

Het subsidieregister is ook online te raadplegen  via de gemeentewebsite.

Toelichting: bij subsidies met een gerealiseerd '-' bedrag is met name sprake van terugbetaling of afrekening

Tabel 4: Tabel overzicht subsidies boven € 100.000

Tabel 5: Overzicht subsidieplafonds 2025

1. ¹ verhoging subsidieplafond 2025 M.24.0083.56 - Koester Amateurkunst
2. ² verhoging subsidieplafond 2025 A.25.0074 - Aanvullend budget herstel Historisch Stadsbeeld
3. ³ subsidieregeling geldend vanaf 17/7/25