Ga naar boven

Ontwikkelingen in 2018

Het college heeft de ambitie om meer mensen te laten participeren in de samenleving, bij voorkeur in een betaalde baan. In het beleidsakkoord 2018-2022 heeft het college hiervoor de doelstellingen geformuleerd. Werk en integratie staat daarbij centraal. Het college zet in op het versterken van de regionale economie, het verkleinen van de mismatch en ontwikkelt een intensieve aanpak om de arbeidsparticipatie te verhogen. Nieuwkomers worden op weg geholpen naar een zelfstandig bestaan. Belemmeringen voor participatie worden beperkt door nauw samen te werken met partners in het sociaal domein. Schulden worden vroegtijdig aangepakt en de toegang tot schuldhulpverlening is laagdrempeliger ingericht.

Bijstandsuitkeringen

Het aantal bijstandsuitkeringen Participatiewet is gedaald van 3311 naar 3117. Het economische getij had hier een positieve invloed op. De daling van het Leidse bijstandsvolume ligt iets onder het landelijke gemiddelde. Tegelijkertijd valt op dat de bijstandspopulatie verandert: de gemiddelde leeftijd stijgt, de mensen zijn vaker laagopgeleid en de (multi)problematiek van deze doelgroep neemt toe. Deze ontwikkeling zien we ook in de arbeidsmarktregio Holland Rijnland. Op stelselniveau zijn geen grote wijzigingen doorgevoerd. De nadruk ligt op optimalisatie van de dienstverlening (o.a. methodisch werken), aanpak van de mismatch en het benutten van de arbeidskansen in de kansrijke sectoren. Om de mismatch te verkleinen en de inclusieve arbeidsmarkt te bevorderen, heeft het ministerie van SZW in 2018 een breed offensief aangekondigd om meer mensen met een beperking aan het werk te helpen. De gemeente heeft hierop geanticipeerd door onder meer een leidende rol te pakken in het programma ‘Perspectief op Werk’: een impuls om – in samenwerking met werkgevers – meer banen te realiseren voor werkzoekenden.

Re-integratie en participatievoorzieningen

In de periode 2018 nam de vraag naar personeel toe (krapte op de arbeidsmarkt). Meer bedrijven vestigden zich in Leiden, waardoor meer bedrijvigheid ontstond. De krapte op de arbeidsmarkt manifesteert zich met name in het spectrum van de brede techniek, zorg, onderwijs en enkele horecaberoepen. Tegelijkertijd is sprake van een paradox op de arbeidsmarkt. Enerzijds neemt de spanning toe, waardoor vacatures steeds vaker moeilijk vervulbaar zijn. Anderzijds geldt dat bepaalde groepen nog steeds moeite hebben hun weg te vinden naar duurzame arbeid. In 2018 is het Marktbewerkingsplan Holland Rijnland opgesteld en uitgevoerd, met als doel het verkleinen van de mismatch en het verzilveren van arbeidsmarktkansen in de kansrijke sectoren. Daarnaast zijn diverse maatregelen getroffen om de kloof tussen vraag en aanbod te dichten, en de arbeidsparticipatie te verhogen. Zo investeerde de gemeente bijvoorbeeld in het beter in beeld brengen van de klanten/bijstandsgerechtigden, het verkorten van de lijnen tussen team Werk en Inkomen en DZB Leiden, het versterken van de maatwerkprogramma’s voor jongeren en statushouders (JA-projecten), het harmoniseren van de re-integratie-instrumenten, en het wijkgerichter en integraler werken door klantmanagers, re-integratieconsulenten en accountmanagers, aansluitend bij de ontwikkeling van de sociale wijkteams. In 2018 zijn 636 re-integratietrajecten opgestart.

Armoedebeleid

Het bestaande armoede- en minimabeleid was niet aantoonbaar effectief. Bovendien waren de kosten te hoog. Dit was aanleiding om in het eerste kwartaal van 2018 een onderzoek naar het minimabeleid uit te voeren. In het collegeakkoord is afgesproken dat Leiden het armoedebeleid in 2019 anders vorm gaat geven met nadruk op meer maatwerk. In de tweede helft van 2018 zijn daarvoor de voorbereidingen getroffen. Het college heeft het nieuwe beleid in december 2018 in een beleidsplan vastgesteld en aan de raad aangeboden.

Schuldhulpverlening

Het afgelopen jaar is – voor het derde jaar op rij – een (geringe) daling te zien van aanmeldingen voor schuldhulpverlening ten opzichte van 2017. We zien in de praktijk dat de wijkteams voor de financiële vragen vrijwilligersorganisaties als Humanitas of Schuldhulpmaatje inschakelen. In overeenstemming met de uitgangspunten in het beleidsplan Schuldhulpverlening ‘Preventief, laagdrempelig, maatwerk en integraal’ (RV17.0040) heeft het college het afgelopen jaar de beleidsregels Schuldhulpverlening 2018 vastgesteld. De nieuwe beleidsregels voorzien in de laagdrempelige toegang door alle doelgroepen toe te laten (art 2). Zelfstandige ondernemers en mensen met fraudeschulden worden niet meer uitgesloten van schuldhulpverlening. Ook de uitsluitingstermijnen (art.8) zijn aangepast in de nieuw beleidsregels waardoor een inwoner eerder dan voorheen weer in aanmerking komt voor schuldhulpverlening.

In 2018 is verder ingezet op preventie en vroeg signaleren van schulden. Het preventieplan is herzien (Preventieplan 2018-2021). Hierbij is gekozen om activiteiten voort te zetten met beproefde preventie-instrumenten die in andere gemeenten of al eerder in Leiden tot positieve resultaten hebben geleid. Onderdeel van dit plan is het project ‘Vroeg Signaleren’. In april van het afgelopen jaar is het project geëvalueerd en in augustus heeft het college akkoord gegeven op het convenant ‘Snelle Hulp bij Schulden’ (SHBS) dat door 13 partners is ondertekend. Vanaf september ontvangt het team SHBS uit heel Leiden meldingen en heeft uitbreiding van het team plaatsgevonden.