Ga naar boven

Ontwikkelingen in 2017

Beheer

Het duurzaam beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen is uitgevoerd conform de beheerplannen 2017-2021. De werkzaamheden zijn afgestemd met andere projecten bijvoorbeeld programma Bereikbaarheid. Ook in 2017 is een schone, hele en veilige leefomgeving gerealiseerd die voldoet aan vastgestelde kwaliteitsniveaus en functies zoals bereikbaarheid en toegankelijkheid.

Het wijkgericht werken vanuit Beheer in het kader van de visie Ruimte voor de Stad was ook in 2017 een succes. De wijkavonden waren druk bezocht en werden hoog gewaardeerd. Daarnaast is gewerkt aan nieuwe convenanten, aanpak hotspots van afvaldumping, bewonersinitiatieven in de openbare ruimte en hebben wijkschouwen plaatsgevonden waar bewoners in geparticipeerd hebben. We hebben al ruim 700 convenanten met bewoners(groepen) afgesloten over het zelf beheren van een stukje openbare ruimte.

Er is een campagne gestart om de stad schoon te houden. Uit de stads- en wijkenquête kwam naar voren dat het aantal inwoners uit de binnenstad dat veel overlast heeft van meeuwen, is gehalveerd. De plaatsing van ondergrondse containers heeft tot veel minder last van gescheurde vuilniszakken geleid.

De fietstunnel bij station De Vink is onder regie van Nederland Schoon, de NS, gemeente Leiden en gemeente Voorschoten opgeknapt. Vooral de aanpak van zwerfafval en het verbeteren van de sfeer rondom het station waren de grootste verbeterpunten. Zo zijn er onder andere extra vuilnisbakken geplaatst, weesfietsen verwijderd, welkomstborden geplaatst en is een grote schoonmaak gehouden. De blikvanger is de muurschildering in de fietstunnel.

Het college heeft na een inspraakperiode het nieuwe afvalbeleid aan de Raad voorgelegd. In maart 2018 heeft de Raad het nieuwe afvalbeleid vastgesteld. De gemeente kiest voor een gescheiden inzameling die de meeste CO2 reductie oplevert: plastic, metaal, drankenkartons, textiel, papier en karton.

Openbare ruimte, groen en water

De Lange Mare en de Haarlemmerstraat zijn heringericht. Ook de nieuwe Beestenmarkt is heringericht.

Er geldt een nieuwe aanpak voor het onderhoud van de leefomgeving waarbij veel ruimte is voor initiatieven van de bewoners zelf. Uitgangspunt is dat de basis - straten, stoepen, groen en speelplekken - op orde is. Overbodig straatmeubilair wordt weggehaald. In de Transvaalbuurt is op initiatief van de bewoners een eco-groene speelplek opgeleverd. In Zuid-West zijn bloeiende boomspiegels gecreëerd. In de Clara Wichmannstraat in de Stevenshof is een nieuwe middenberm opgeleverd. In de Groenesteeg zijn diverse groene initiatieven te bewonderen.

In de Herengracht, Uiterstegracht en de Middelstegracht zijn boomwortels behandeld en is de ondergrond aangepakt om de bomen beter te kunnen laten groeien.

In de Zeeheldenbuurt zijn nieuwe bomen geplant.

Bewoners van de Merenwijk hebben middels een enquête aan gegeven welke planten zij willen op de aan te leggen rotondes in de Merenwijk. 79% had de voorkeur voor een variant met vaste planten. Door deze keuze krijgen beide rotondes dezelfde uitstraling als de huidige vaste planten borders bij de kruising IJsselmeerlaan - Zwartemeerlaan - Ketelmeerlaan.

Bewoners konden bomen aanmelden voor de Groene Kaart. De bomen, boomstructuren en boomgebieden op deze kaart hebben een beschermde status en mogen niet zonder vergunning worden gekapt. Het college heeft in het najaar de Groene Kaart 2017 vastgesteld.

De campagne “Naar buiten!” wijst kinderen op de mogelijkheden tot avontuur in de nabije omgeving.

Er heeft een succesvolle aanbesteding plaatsgevonden voor de Singelparkbruggen. Voor de Singelparkroute zijn in april de Singelpark iconen, hortusbak en bankjes onthuld. Deze parkelementen worden in het hele Singelpark geplaatst. Zo wordt de route duidelijk zichtbaar en is de Singelparkbeeldtaal overal terug te vinden. Later worden borden geplaatst met informatie over de parken en wandelroutes, komen er informatiebordjes bij speciale bomen en krijgen alle parken een duidelijke entree met een karakteristieke parkpoort. Een van de grote obstakels die er zijn om de parkdelen van het Singelpark met elkaar te verbinden was bij de Hortus botanicus. Onder het PJ Vethgebouw is in oktober een doorgang vanaf de 5e Binnenvestgracht naar het publieke gedeelte van de Hortus gerealiseerd.

Er is een groencampagne opgezet. Onder het motto “Tegel eruit, plant erin!” wil de gemeente de verstening van de Leidse tuin terugdringen. In de Leidse tuin maakt groen steeds vaker plaats voor tegels, waardoor onderhoud gemakkelijker is. Dit heeft echter nadelige gevolgen voor de luchtkwaliteit, de temperatuur, en de afvoer van regenwater. De landelijke campagne Operatie Steenbreek wijst bewoners op de mogelijkheden. Inwoners van Leiden konden een gratis tuinadvies krijgen van groenexperts.

Om de dichtbebouwde stad klimaatbestendig te maken gaan er pilotprojecten starten in Noorderkwartier-Oost, Stationsgebied en Lakenpark. De ambitie in Noorderkwartier-Oost is om al het regenwater in de wijk op te vangen, te bergen of te infiltreren. Dat betekent: minder stenen, meer doorlaatbare bestrating, een aangepast rioolsysteem, meer geveltuinen en aantrekkelijke openbare ruimte als onderdeel van het Singelpark.

Handhaving

De pijlers van handhaving in de openbare ruimte en op het water waren in 2017 informatiegestuurd handhaven, resultaatgericht handhaven en samenwerking met ketenpartners verbeteren. Hierin is vooruitgang geboekt. In 2017 is een resultaatgericht uitvoeringsprogramma voor 2018 vastgesteld. De drie pijlers komen bijvoorbeeld samen in de CleanSweeps. De eerste CleanSweep is in de zomer van 2017 uitgevoerd: in samenwerking met en op basis van informatie van wijkregie, wijkagent, beheer en andere partijen wordt in een korte afgebakende periode veel aandacht aan een klein gebied besteed om een zichtbare verbetering te bewerkstelligen. Andere CleanSweeps in 2017 waren op de locaties Breestraat, Stevenshof, Luifelbaan, Kopermolen, Hogewoerd. Daarnaast is uit een interne evaluatie gebleken dat de rol van wijkboa zeer effectief is en gewenst in de aanpak van leefbaarheidsknelpunten in de wijken. De functie wordt daarom ook in 2018 gecontinueerd.

De nota hondenbeleid is vastgesteld. Er zijn 36 gebieden aangewezen waar honden mogen loslopen. In de overige gebieden in Leiden geldt een aanlijnplicht. Op sommige plekken (o.a. speelplaatsen) is er een volledig verbod voor honden. Verder geldt overal een opruimplicht voor hondenpoep.

Alle Leidse parken zijn voor de jaarwisseling als vuurwerkvrije zone aangewezen.

Duurzaamheid

2017 was een GOED jaar voor Duurzaamheid in Leiden. Niet alleen is de aandacht voor duurzaamheid flink toegenomen, er is ook in het kader van het Programma Duurzaamheid veel inzet gepleegd en bereikt.

Energietransitie
Met de aanpak voor een aardgasvrije stad loopt Leiden voorop: samen met Utrecht was Leiden in 2017 de eerste stad met een Warmtevisie die duidelijk richting geeft aan de warmtetransitie. Leiden is in 2050 een aardgasvrije stad en in 2035 moet Leiden Zuidwest de eerste aardgasvrije wijk zijn. Met de in december ondertekende ‘Intentieovereenkomst Aardgasvrij Leiden Zuidwest’ wordt ook getoond dat direct wordt doorgepakt met het samen met partners zoeken naar nieuwe vormen van verwarming in deze landelijke Green Deal pilotwijk. Leiden heeft zich ook ingespannen voor het verduurzamen van het warmtenet. In de toekomst wordt de Leidse regio deels verwarmd met restwarmte uit de Rotterdamse haven. De verduurzaming van woningen, scholen en bedrijven is verder op gang gekomen. Dat merken we aan de subsidieregeling die bijna leeg is, de energiescans voor huiseigenaren en ondernemers en de vele verzoeken aan wijkambassadeurs en het programmateam. Het concept van wijkambassadeurs is een uniek participatieconcept en krijgt landelijk veel aandacht. Net zoals de maatwerkaanpak voor erfgoed. In 2017 is in navolging van woningen en horeca, gestart met gratis energiescans voor winkeliers. Tevens zijn de voorbereidingen getroffen voor het inrichten voor een lening mogelijkheid voor bedrijven.

Klimaatadaptatie
Klimaatadaptatie is gaan leven in de organisatie en bij stadspartners. Door de campagne Steenbreek met ‘Tuinman en Tuinman ’ is het concreet ontstenen en vergroenen van de stad bij inwoners onder de aandacht gekomen. Door het EU project SPONGE 2020 is in 2017 internationale kennis opgedaan en gedeeld en is gewerkt aan klimaatbestendige plannen voor de pilot gebieden het stationsgebied, Lakenplein en het Noorderkwartier oost.

Biodiversiteit
Om de biodiversiteit te verbeteren is niet alleen bijzonder onderzoek gedaan in het kader van de Omgevingsvisie Hart van Holland met Naturalis. Ook zijn plekken in de stad speciaal voor bijen ingericht, waaronder verschillende bermen en de Oostvlietpolder. Leiden is een van de eerste vijf bijen-vriendelijke gemeenten van Nederland. Verbeterpunten voor de biodiversiteit in Leiden zijn in beeld gebracht en kunnen de komende jaren meegenomen met veel reguliere werkzaamheden inde openbare ruimte.

Circulaire economie
Er is Kaderstellend Afvalbeleid opgesteld en door het college voor inspraak vastgesteld. We kiezen voor een realistisch duurzaam systeem met nascheiding van plastic en drankenkartons. Het (gescheiden) inzamelen van papier, textiel wordt bespoedigd door extra containers en educatie.

Duurzaamheid Educatie
In 2017 is de duurzaamheid educatie geprofessionaliseerd en geïntensiveerd. Duurzaamheid krijgt de komende jaren meer aandacht op scholen. Deze nieuwe strategie werpt nu al z ’n vruchten af: het door verschillende Leidse partners waaronder de gemeente opgezette educatiemiddel Verwonderpaspoort heeft de Museumeducatieprijs gewonnen. Door leerlingen concreet met business cases aan de slag te laten gaan is onder andere op het DaVinci college een groot zonnedak verrezen.

Samenwerking met Stadspartners
De samenwerking met stadspartners is geïntensiveerd: met de universiteit is een Kennisatelier Duurzaamheid opgezet, met ondernemers wordt samengewerkt in het netwerk SPARK en Economie071 en in concepten zoals de Sustainable BusinessBattle. In de prestatieafspraken met corporaties zijn afspraken over de warmtetransit. De communicatie en participatie is geprofessionaliseerd met wekelijks meerdere social media berichten, een actieve website, enkele drukbezochte netwerkbijeenkomsten.

Duurzame organisatie Leiden
Intern is de aansluiting gemaakt tussen ruimtelijke projecten /gebiedsontwikkeling en duurzaamheidsdoelen . Het stationsgebied e.o. profileert zich als de ‘Duurzaamste kilometer van Nederland ’, Leiden Zuidwest is een pilot voor duurzame verstedelijking en ook bij projecten in het Bio Sciencepark en projecten als de Rijkswaterstaatlocatie is duurzaamheid geïntegreerd. De duurzaamheidsparagraaf is sinds een raadsmotie dit voorjaar standaard en wordt nader geconcretiseerd in 2018. De verduurzaming van gemeentelijk vastgoed komt op gang. In 2017 is er voor 25 panden een maatwerkadvies opgesteld en zijn een maatregelen doorgevoerd op o.a. gemeentelijke gymzalen. Op 1 van de panden legt het bewonerscollectief ‘Zon op Leiden ’ een zonnedak. De gemeentelijke organisatie heeft in 2017 duurzaamheidsstappen gemaakt. Niet alleen is de elektriciteit nu volledig afkomstig van Hollandse windmolens, ook is in alle panden gescheiden afvalinzameling ingevoerd, vindt er energiemonitoring plaats en is er veel aandacht geweest voor duurzaam inkopen (MVI).

Communicatie en participatie Leiden gaat GOED
De communicatie en participatie is geprofessionaliseerd met wekelijks meerdere social media berichten, een actieve website, enkele drukbezochte netwerkbijeenkomsten.

Regionale samenwerking
Met de Omgevingsvisie en het in 2017 opgezette Energieprogramma Holland Rijnland blijven we verder kijken dan onze gemeentegrenzen en pakken we samen op een innovatieve manier uitdagingen zoals biodiversiteitverbetering, verstedelijking, bodemdaling, warmtetransitie, opwekking van duurzame energie, duurzame mobiliteit aan.