Ga naar boven

Beleidsterrein 8A Cultuur

Doelen en prestaties bij 8A Cultuur

Doel

Prestatie

8A1 Een breed en divers cultuuraanbod met meer kwaliteit en vernieuwing en een regionaal en/of nationaal bereik

8A1.1 Doen aanbieden van een breed en divers kunst- en cultuurprogramma door de gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen

8A1.2 Exploitatie Museum de Lakenhal

8A1.3 Restauratie en nieuwbouw Museum de Lakenhal

8A2 Culturele levendigheid en culturele identiteit van de (binnen)stad

8A2.1 Doen bevorderen van de culturele levendigheid van de (binnen)stad door met de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen afspraken te maken over: 1. het gebruik van de stad als podium, 2. het ontwikkelen van het Cultuurkwartier als kloppend hart, 3. het verbinden van cultuur met kennis en historie

8A2.2 Meer plek en aandacht creëren voor beeldende kunst in de openbare ruimte

8A2.3 Beschikbaar stellen van incidentele subsidie voor bijzondere kunst- en cultuurprojecten en -initiatieven

8A3 Culturele ontwikkeling die past bij Leiden stad van ontdekkingen

8A3.1 Doen aanbieden van een breed en divers cultuureducatief programma door de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuureducatie-instellingen

8A3.2 Afspraken maken met de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuureducatie-instellingen over: 1. speciale aandacht voor de ontdekking en ontwikkeling van talent en 2. speciale aandacht voor jongeren, kenniswerkers en expats

8A3.3 Bevorderen van een productieklimaat waarin makers en amateurkunst zichtbaar zijn in de stad

Toelichting bij de prestatieverantwoording

8A1.1 Doen aanbieden van een breed en divers kunst- en cultuurprogramma door de gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen
De culturele instellingen hebben voor een divers en interessant cultureel aanbod gezorgd. Het Leiden International Film Festival heeft een record aantal bezoekers getrokken. De Leidse Schouwburg en de Stadsgehoorzaal zagen hun bezoekersaantal stijgen. Tevens werden beide gebouwen voorzien van voor mindervaliden toegankelijke entrees. Theater Ins Blau opende aan het begin van het theaterseizoen 2016/2017 haar nieuwe foyer. Zoals niet ongebruikelijk bij nieuwe podia, liep het aantal bezoekers aan Poppodium Gebr. De Nobel na een succesvol eerste jaar, in het tweede jaar wat terug. Het Muziekhuis werd onder de hoede van BplusC gebracht. Er is nu weer sprake van adequaat beheer. Dit podium is daarmee beschikbaar gebleven voor optredens en concerten (binnen geluids- en tijdsnormen).

De vanaf 2016 te realiseren bezuinigingen op de cultuursubsidies zijn tot een eerste invulling gekomen. De gevolgen voor het cultureel aanbod waren over het algemeen niet ingrijpend.

Stimuleringsfonds Leidse media
In april 2016 heeft het college een verkennende notitie opgesteld over het Leids Medialandschap, op verzoek van de gemeenteraad. In deze notitie zijn de ontwikkelingen in het lokale medialandschap uiteen gezet en werden er vijf scenario’s geschetst waarmee de gemeente het Leidse medialandschap wel of niet kan versterken. Eind augustus heeft de raadscommissie Werk en Middelen het college gevraagd nader onderzoek uit te laten voeren naar een van de scenario’s: het opzetten van een stimuleringsfonds voor de lokale media. In november is de Universiteit Leiden gestart met dit onderzoek in opdracht van de gemeente Leiden. In 2016 is ook gestart met de voorbereiding van de conferentie Leids Medialandschap, die inmiddels op 24 februari 2017 heeft plaatsgevonden.

8A1.2 Exploitatie Stedelijk Museum de Lakenhal
Het museum was de eerste helft van 2016 in afwachting van de omgevingsvergunning en het resultaat van de aanbesteding voor de Restauratie en Uitbreiding (R&U). De programmering is daarom klein gehouden. Samen met het Rembrandthuis is vorm gegeven aan het Rembrandtlab, en met het PSItheater is de tentoonstelling in het museum “Mensen van de fabriek” georganiseerd. Wel ging een aantal collectiestukken op reis: zo was de Leidse collectie onderdeel van de tentoonstelling in het Dordrechts Museum en vertrok het Laatste Oordeel eind augustus naar de eregallerij van het Rijksmuseum. Op 11 oktober 2016 gaf de gemeenteraad het groene licht voor de R&U. Dit betekende dat het museum op 16 oktober haar deuren voor 2½ jaar sloot. De laatste maanden van het jaar is de collectie naar het depot gebracht, is het museum leeg geruimd, is de aard- en nagelvaste collectie afgeschermd en zijn de kantoren verhuisd.

8A1.3 Restauratie en nieuwbouw Stedelijk Museum de Lakenhal
Na aanvullend onderzoek en advies van de Rijksbouwmeester over de verplaatsing van de Joristrap is de Omgevingsvergunning verleend en onherroepelijk geworden.

Doordat bij de aanbesteding alle aanbiedingen ver boven budget waren, is de aanbesteding beëindigd. Vervolgens zijn in overleg met het ontwerpteam en de aannemers de plannen aangepast, om besparingen te vinden. Daarna is met dezelfde aannemers een nieuwe aanbesteding doorlopen. Op basis van de uitkomst van deze aanbesteding is een voorstel voor het verlenen van een aanvullend krediet voorgelegd aan de raad. Dit voorstel is op 11 oktober aangenomen. Op 16 oktober sloot het museum tijdelijk haar deuren en kon de uithuizing en bouwvoorbereiding beginnen. Deze zijn voorspoedig en volgens planning verlopen.

8A2.1 Doen bevorderen van de culturele levendigheid van de (binnen)stad door met de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen afspraken te maken over: 1. het gebruik van stad als podium, 2. het ontwikkelen van het Cultuurkwartier als kloppend hart, 3. het verbinden van cultuur met kennis en historie
In 2016:

  • is de cultuurnota geëvalueerd, waarbij werd geconcludeerd dat cultureel Leiden op de goede weg is;
  • trad Mirjam Flik aan als nieuwe Cultuurmakelaar;
  • werd op structurele basis het regionale cultuuroverleg Leidse Regio gestart;
  • werd de Cultuurkaart voor studenten geïntroduceerd;
  • kon, dankzij de herziening van het aanvankelijke besluit om per 1 januari 2019 de rijkssubsidie aan Het SieboldHuis in te trekken, de toekomst van het Japanmuseum veilig worden gesteld;
  • werd op basis van een aanvullende structurele gemeentelijke subsidie voorkomen dat bij de Pieterskerk achterstallig onderhoud zou ontstaan;
  • werd op de laatste dag dat De Lakenhal voor het publiek open was - tijdens een radio-uitzending van Vara’s Vroege Vogels - in het museum de Jan Wolkersprijs voor het beste natuurboek uitgereikt.
  • werd de voorbereiding van het Pilgrimjaar (2020) gecontinueerd.  

De culturele instellingen benutten meer dan ooit de (binnen)stad als cultureel podium. De succesvolle Signatures Cultuurweken, in 2016 voor de vierde keer georganiseerd, zijn hier een goed voorbeeld van. Onder deze ‘paraplu’ bieden Cultuurfonds Leiden en Leiden Marketing (met financiële en facilitaire ondersteuning vanuit de gemeente) diverse spraakmakende evenementen aan op diverse bijzondere locaties in de stad. Zoals de concerten in de Leidse hofjes, de Leidse Olympus bij de Burcht, Beelden in Leiden op de Hooglandse Kerkgracht, Schemerstad op de Leidse grachten en singels, Openlucht hotel op diverse plaatsen in de stad, etc.

In 2016 werd - na een heel lange tijd waarin het Openlucht Theater Leidse Hout nauwelijks werd benut - het “groenste theater in de regio” weer intensief gebruikt. Er werd een interessante mix aangeboden van allerlei vormen van theater (locatietheater, muziektheater, verhalend theater), van muziek (licht klassiek, jazz), van cabaretesk theater voor volwassenen en kinderen, etc.

Het openlucht theater blijkt een unieke toevoeging aan het theater- en cultuuraanbod in het Leidse. Met voorstellingen zoals ‘Songspiel’ door de Veenfabriek/Domino; het vervolgverhaal ‘Boer op zee’ door Gideon Roggeveen en ‘Poelgeest’ door Fields of Wonder.

In 2016 is gewerkt aan de opzet van de Vereniging Cultuurplein Lammermarkt. Deze vereniging is gestart met het opstellen van een profielschets voor een pleinprogrammeur, die vanaf najaar 2017 - in samenwerking met organiserende instellingen zoals Museum De Lakenhal, Gebr. de Nobel, Scheltema, BiL, Cultuurfonds Leiden - de programmering op het nieuwe cultuurplein invulling zal geven Een programmering die zal passen bij het karakter van het te ontwikkelen Cultuurkwartier.

Er is uitbreiding gegeven aan de activiteiten op het raakvlak van kennis, cultuur en historie. Zo is de derde editie van de Nacht van Kunst en Kennis verder doorontwikkeld en kwalitatief nog beter opgezet dan de eerdere edities. Voorts zijn de tweede muurformule (de brekingswet van Snellius) en derde formule (de Lorentzkracht) als “bèta-tegenhanger” van de muurgedichten aangebracht op de wanden van twee panden in de binnenstad.

 8A2.2 Meer plek en aandacht creëren voor beeldende kunst in de openbare ruimte
In de Ridderspoortunnel; de Haagwegtunnel en de Churchilllaantunnel werden fraaie kunstwerken aangebracht door de kunstenaars Judith van der Meer en Barbara van Druten.

Voor de Trouwzaal in het Leidse Stadhuis werd het schilderij “Gezicht op Leiden” van Casper Faassen aangekocht. En in de hal van het Stadhuis werd het gedicht “Vogelvlucht” van Onno Blom aangebracht. Tom van der Heiden werd geselecteerd om als kunstenaar/vormgever de glas-in-lood wandelementen voor de parkeergarage onder de Lammermarkt vorm te geven.

De wederopbouw-kunstwerken van Peter Struychen (uit het te slopen schoolgebouw van het Driestar College), alsmede de sgraffito van Lex Horn werden veilig gesteld voor (kleuren)onderzoek en/of herplaatsing. Business Platform Schipholweg is drie jaar geleden gestart met het plaatsen van een kunstwerk op het Schuttersveld om hiermee verbinding te leggen met het centrum van Leiden. Na het vorige kunstwerk ‘Waar dwarrelen ons brengt’ van Marit Zandbergen (2015/2016) is dit jaar (2016/2017) de keus gevallen op ‘Molecular Model’ van Lorenzo Quintanilla. De keuze voor dit specifieke beeld is tot stand gekomen in samenwerking met de Stichting Beelden in Leiden.

De planvorming rond tijdelijke kunst in het Singelpark, een onderdeel van de zogenoemde ‘hier-kan-kunst-kaart’ werd nagenoeg afgerond. De eerste concrete stappen naar het plaatsen van kunstwerken zullen in 2017 gezet worden. Naar aanleiding van de behandeling van de tussentijdse evaluatie van de Cultuurnota 2012-2018 werd aan de raad toegezegd met een gemeentelijke visie op beeldende kunst in de openbare ruimte te komen.

8A2.3 Beschikbaar stellen van incidentele subsidie voor bijzondere kunst- en cultuurprojecten en –initiatieven
In het kader van de subsidieregeling voor culturele projecten en –evenementen zijn interessante culturele activiteiten mogelijk gemaakt. Daaronder waren bijzondere initiatieven zoals Wandeltheater Dolorosa met living statues in en rond de Hooglandse Kerk. Interessant muziekaanbod van Peel Slowly and See; diverse optredens in het herontdekte Openlucht Theater Leidse Hout; Leiden Life met topvioliste Lisa Jacobs and friends; Global week for Syria van Music and Beyond; het culturele festival Picknick in het Van der Werffpark; huiskamerconcerten in het kader van het Biggg-small band festival; het internationaal scholieren dans- en theaterfestival in het Volkshuis; Young stARS, de tentoonstelling van VO-leerlingen in ARS; de tentoonstelling van de Stadsfotograaf in de Stadsgehoorzaal; Klick, het kunst-uitwisselingsprogramma Leiden – Oxford voor studenten van de kunstacademies in Nederland en Groot Brittannië; de Chrismast Tattoo; etc. 

8A3.1 Doen aanbieden van een breed en diverse cultuureducatief programma door de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuureducatie-instellingen
Leiden had een breed palet aan cultuureducatief aanbod, zowel binnen- en buitenschools bij BplusC, de Cultuureducatiegroep, Ars Aemula Naturae en de jeugdtheaterscholen.

In het kader van de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit, ondersteunt de Cultuureducatiegroep de scholen in Leiden om kwalitatief goede cultuureducatie duurzaam op te nemen in hun schoolprogramma.

Het visietraject rond de bibliotheekvernieuwing van BplusC werd afgerond, waarna de visie in het voorjaar van 2016 is aangeboden aan de Raad.

BplusC heeft in 2016 de organisatie doorontwikkeld. Dit transitieproces is eind 2016 afgerond. In 2017 zal de vernieuwde organisatie nader invulling geven aan de Toekomstvisie.

Gedurende deze transitie heeft BplusC een kwalitatief goed aanbod van cursussen en lessen verzorgd (aantal opnieuw iets gestegen). Daarnaast vonden velen de weg naar de bibliotheekvoorziening, voor papieren boeken, e-books en een rustige werkplek.

Tegelijkertijd zijn de BplusC-wijkvestigingen Merenwijk en Stevenshof in beweging. Gewerkt wordt aan versterking van deze vestigingen: minder stand-alone bibliotheek, meer in combinatie met andere activiteiten. In de Merenwijk gebeurt dit vooral samen met bewoners, in de Stevenshof met organisaties als Radius en Libertas.

8A3.2 Afspraken maken met de gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuureducatie-instellingen over: 1. speciale aandacht voor de ontdekking en ontwikkeling van talent en 2. speciale aandacht voor jongeren, kenniswerkers en expats

Beelden in Leiden en de Leidse Jazz Award - die beiden in belangrijke mate gericht zijn op jong talent - vonden opnieuw plaats en blijken in toenemende mate aan bekendheid te winnen. Daarnaast vonden ook kleinschalige activiteiten op dit terrein plaats, zoals bijvoorbeeld Young Quite Quite.

Bij Ars Aemula Naturae werd de tentoonstelling Young stARS georganiseerd: een omvangrijk overzicht van het creatieve examenwerk van Leidse middelbare scholieren. De tentoonstelling werd vanuit het oogpunt van de bevordering van talentontwikkeling onder meer door de gemeente gesubsidieerd.

Muziektheater De Veenfabriek speelt een belangrijke rol bij de ondersteuning en ontwikkeling van jong talent, o.a. via de masteropleiding TIME met Scheltema als thuisbasis.

Gebr. De Nobel bood podium aan jonge talentvolle muzikanten uit de Leidse regio en verder. O.a. werd bandtalent, de Grote Prijs van de Bollen en de Popronde een podium geboden.

Het Jeugdtheaterhuis heeft het jaar 2016 wervelend afgesloten met een jubileum voorstelling “Grimmige sprookjes”.

Voor expats was er dit jaar o.a. weer de Leiden International Short Film Experience; dit jaar in de Leidse Lente. 

8A3.3 Bevorderen van een productieklimaat waarin makers en amateurkunst zichtbaar zijn in de stad
PS|Theater; Fields of Wonder; Nieuw Leiden en Peen & Ui zijn actief in de stad aanwezig geweest. Waarbij PS|Theater een samenwerking met de Leidse Schouwburg/de Stadsgehoorzaal is aangegaan en zich met name als het Leidse stadsgezelschap profileert (waarbij voorstellingen op basis van verhalen uit en over de stad de rode draad vormen). Fields of Wonder is aanwezig bij vele culturele activiteiten, zoals Signatures, Singelspark, etc. Nieuw Leiden richt zich met name op specifieke organisaties en instellingen, zoals bijvoorbeeld zorginstellingen. En Peen & Ui positioneert zich als netwerkorganisatie die kunstenaars bindt aan activiteiten in de stad.

Voor de toekenning van het Makersstipendium voor de periode 2017/2018/2019 zijn in aanmerking gekomen:
De bekende gezelschappen: Fields of Wonder; Nieuw Leiden en Peen & Ui, alsmede de nieuwe theatergroepen De Generator (idealistisch performance theater en productiehuis met de Vrijplaats aan de Middelstegracht als thuisbasis) en Moeremans & Sons (een jong twaalfkoppig zogenaamd plug&play collectief, dat naast de artistieke verantwoordelijkheid tevens alle productionele taken op zich neemt en met ingang van 2017 door het Fonds Podiumkunst wordt ondersteund).

De Veenfabriek kwam wederom en PS|theater voor het eerst in aanmerking voor een financiële bijdrage van het Fonds Podiumkunst. Beide gezelschappen worden mede door de gemeente Leiden gesubsidieerd.

Het amateurkunstcircuit was succesvol. Talloze optredens van amateurkunstinstellingen waren te bewonderen, onder andere tijdens de Open Monumenten dagen, tijdens de verrassende winkel weekenden en bij de Kerstmarkt. De ondersteuning van de Werkgroep Amateurkunst Leiden (de WAK, waarin alle gesubsidieerde amateurkunstinstellingen zijn verenigd) werd vanuit het - bij BplusC ondergebracht - Centrum voor Amateurkunst Leiden (CAL) verzorgd.

Effectindicatoren bij 8A Cultuur

Effectindicator

Realisatie

Streefwaarde 2016

Bron

2013

2014

2015

2016

Doel 8A1 Een breed en divers cultuuraanbod met meer kwaliteit en vernieuwing en een regionaal en/of nationaal bereik

8A1.a Aantal culturele bezoeken door Nederlanders aan Leiden (x 1.000)

636

618

675

750

Continu Vakantie Onderzoek

8A1.b Percentage inwoners dat per jaar een culturele voorstelling of voorziening bezoekt

79%

-

82%

-

-

Stadsenquête

8A1.c Aantal bezoeken aan gemeentelijke en/of gesubsidieerde kunst- en cultuurinstellingen (x 1.000)

149

124

207

250

180

Jaaropgave culturele instellingen

8A1.d Rapportcijfer voor de kwaliteit van concerten en voorstellingen

7,3

-

7,2

-

-

Stadsenquête

8A1.e Rapportcijfer voor de variatie in het aanbod van concerten en voorstellingen

7,1

-

7,1

-

-

Stadsenquête

Doel 8A2 Culturele levendigheid en culturele identiteit van de (binnen)stad

8A2.a Percentage inwoners dat vindt dat er voldoende te beleven is in Leiden

78%

-

86%

-

-

Stadsenquête

8A2.b Rapportcijfer voor de levendigheid van Leiden

7,1

-

7,4

-

-

Stadsenquête

Doel 8A3 Culturele ontwikkeling die past bij Leiden stad van ontdekkingen

8A3.a Percentage inwoners dat actief participeert in kunst en cultuur

-

-

37%

-

-

Stadsenquête