Ga naar boven

Bijzonder programma Transformatie Sociaal Domein

De gemeentelijke beleidsvelden die betrekking hebben op de Transformatie in het Sociaal Domein zijn verdeeld over de begrotingsprogramma’s 6 (deelprogramma wonen), 7, 8 (deelprogramma sport), 9 en 10.

Ontwikkelingen in 2017
In 2016 en 2017 is op basis van de Transformatieagenda (RV 15.0135) en de Visie op de Transformatie (RV16.0027), onder het motto anders willen, anders denken en anders doen, in het sociaal domein gewerkt aan de doelstellingen in het sociaal domein: Vergroten van zelfredzaamheid en (arbeids)participatie, Uitgaan van eigen kracht en regie, en inzetten eigen sociale netwerk, Preventie, Integrale ondersteuning en zorg, De juiste hulp op maat, Ontzorgen en normaliseren, Combineren informele zorg en professionele ondersteuning, Vermindering van regeldruk en Beperken van kosten.

In het Bijzonder Programma Transformatie Sociaal Domein brengen we de ontwikkelingen in de stad en de gemeentelijke organisatie samen. Met het transformatiebudget kwamen projecten tot stand waarin we experimenteren met nieuwe manieren van werken en andere oplossingen zoeken voor bestaande problemen.

Er zijn meer dan 60 transformatieprojecten vormgegeven sinds de start van het programma en deels loopt dit door in 2018. Over de voortgang is gerapporteerd in maart en november 2017. Daarin lichten we een ook aantal projecten uit en is een totaaloverzicht van alle projecten binnen het programma bijgevoegd.


Leidse sleutels
Samen met de stad zijn in 2016 de twaalf Leidse sleutels voor Transformatie opgesteld. Voor de inzet van het transformatiebudget toetsen we met deze sleutels welke bijdrage een project levert aan de transformatie.

Geclusterd draaien de ‘sleutels’ om de volgende punten, waaraan de projecten zijn getoetst. Alle projecten samen dragen zo integraal bij aan de veranderingen in het sociaal domein.

1. Samen met andere (organisaties), co-creatie, verbindend. Het is een pre als initiatieven samen met inwoners tot stand komen of als een project een initiatief van inwoners is.
Leidse sleutels:
■ Het kan rekenen op de inzet van inwoners;
■ Sluit aan bij de vraag van inwoners;
■ Ontdubbelen van activiteiten;
■ Inwoner voelt zich aangesproken, aangesloten & doet mee;
■ Verbindt de domeinen werk, zorg/welzijn, jeugd in het sociaal domein (en mogelijk ook daarbuiten).

2. Het is duidelijk wat er morgen anders is dan nu. Het is innovatief/vernieuwend en concreet en het draagt bij aan de visie op de transformatie.
Leidse sleutels:
■ Werkt vanuit principe dat de inwoner eigenaar is van vraag en oplossing;
■ Draagt bij aan de verbetering van de kwaliteit;
■ Stimuleert het leren en innoveren in het sociaal domein.

3. Het transformatiebudget financiert tijdelijk: er is een plan voor borging/financiering erna.

4. Het is inzichtelijk wat het oplevert (bij voorkeur financieel).
Leidse sleutels:
■ Kostenbesparing (inzichtelijk met kosten/baten analyse);
■ Ontdubbelen van activiteiten;
■ Preventie van duurdere interventies of zorg (aantoonbaar);
■ Effectiviteit is bewezen, bijvoorbeeld in een andere gemeente of door wetenschappelijk onderzoek. Daarbij is ook aandacht voor de verwachte besparing.

Eind 2016 is TNO gevraagd om te onderzoeken in welke mate deze vorm van projectmatig werken een effectieve bijdrage levert aan de transformatie van het sociaal domein. De tussentijdse resultaten zijn gerapporteerd op 12 juni 2017. De eindrapportage is eind 2017 afgerond en begin 2018 beschikbaar gesteld. De aanbevelingen, zorgen voor integraliteit, thematisch werken, beter zicht op de maatschappelijke kosten en baten, voeren we door in 2018.

In het kader van innovatie vormt de samenwerking met de kennispartners in Leiden een belangrijke bijdrage aan het programma. Via academische werkplaatsen (Jeugd, WMO) werkt de gemeente al samen met kennisinstellingen (zoals CURIUM/LUMC, Hogeschool Leiden) en aanbieders (Radius, Libertas, GGD) in de uitdagingen van het sociaal domein. Ook een project leefstijl als medicijn, gericht op gezondheidsverbetering bij mensen met diabetes, of social lab setting Go4it waarin nieuwe oplossingen voor een gezonde leefstijl worden gevonden zijn voorbeelden van projecten waarin zowel kennis als preventie samen kwamen. Een volgende stap was het vormgeven van een health platform, wat in 2018 nader vorm krijgt met de inzet van een kwartiermaker. Dit heeft tot doel de kennisontwikkeling en –verspreiding en de vragen die in de praktijk leven of opgehaald worden, nog beter op elkaar aan te sluiten.

Een belangrijke stap was het experimenteren met nieuwe manieren van werken en leren binnen een wijkgerichte aanpak. Hiertoe zijn in 2017 twee actie-onderzoeken uitgevoerd, rond het thema overlast in het Kooipark en het verbeteren van het Diamantplein. Dit proces is in een documentaire vastgelegd. De actie-onderzoeken versterken het beeld dat een integrale wijkaanpak tot doorbraken kan leiden, waarbij continu reflecteren een belangrijk onderdeel vormt.

Op 13 november 2017 vond de transformatieconferentie DOEN! plaats. De conferentie markeerde tegelijk 2 jaar transformeren in het sociaal domein van Leiden. De conferentie, samen met partners georganiseerd, gaf inzicht in diverse projecten en andere manieren van samenwerking en was druk bezocht.

Het effect van de decentralisaties is een proces dat jaren duurt en waar met het transformatieprogramma een impuls aan is gegeven om te komen tot een inclusieve stad. Dit markeert ook de noodzaak tot integraliteit in het ondersteunen van inwoners en huishoudens: zorgen voor samenhang op het gebied van jeugd, onderwijs, welzijn, sport, zorg, inkomensondersteuning, re-integratie, wonen, veiligheid en een wijkaanpak. In 2017 is een start gemaakt met de koppeling tussen ruimtelijke opgaven (wonen, omgevingsvisie) en de behoefte naar passende woonvoorzieningen en een gezonde leefomgeving.

Ook het borgen van (project)resultaten kost tijd. In 2018 wordt daarom de inzet op een aantal transformatieprojecten voortgezet, zoals opgenomen in de programmabegroting 2018. In grote mate gaat het daarbij om inzet op preventie door versterking van de sociale wijkteams, voortzetting van de pilot vroeg-signalering en inzet op preventieve aanpak voor jeugdhulp.

Financiën Drie Decentralisaties

Overzicht 3D budget

Onderstaande tabel geeft op hoofdlijnen inzicht in de financiële stand van zaken rond de 3D's, inclusief de bestaande taken op het gebied van de Wmo. De realisatie 2017 is afgezet tegen de (aangepaste) budgetten in de betreffende begrotingsprogramma's. Ook wordt op hoofdlijnen een beeld gegeven van de meerjarenramingen 2018 t/m 2021, inclusief de in de 2017 verschenen circulaires opgenomen mutaties in de integratie uitkeringen Sociaal domein en de integratie uitkering Wmo. De opzet is met het overzicht jaarlijks op basis van voortschrijdend inzicht in de realisatie aan te geven of de financiële doelstellingen van het programma worden gerealiseerd.

(-/- = voordeel, bedragen x € 1.000)

totaal budget 2017

realisatie 2017

verschil

begroting

meerjarenraming

2018

2019

2020

2021

Jeugd

Jeugd- en gezins teams

4.004

3.963

41

3.871

3.681

3.681

3.681

Specialistische zorg

20.782

20.625

157

19.945

17.422

17.037

16.046

Pgb Jeugd

1.861

2.016

-155

1.674

1.861

1.361

1.361

Diversen (o.a.uitvoeringskosten)

374

597

-223

374

374

374

374

sub-totaal

27.021

27.201

-180

25.865

23.339

22.454

21.462

WMO (nieuw)

Bescherm wonen ZIN

25.636

24.736

900

29.254

29.952

29.948

29.947

Beschermd wonen Pgb

2.750

2.706

44

2.750

2.750

2.750

2.750

Begeleiding individueel

4.477

4.680

-202

3.771

3.678

3.739

3.719

Begeleiding groep

2.864

2.885

-20

1.896

1.896

1.896

1.896

Begeleiding Pgb

1.450

1.254

196

2.000

2.000

2.000

2.000

Collectieve ziektekostenverzekering

657

690

-33

941

941

941

941

Eigen bijdrage (oud en nieuw)

-2.650

-2.906

256

-2.713

-2.713

-2.713

-2.713

Diversen (o.a. clientondersteuning, mantelzorg, inloop ggz, wijkteams

3.305

3.372

-67

1.742

1.592

1.592

1.592

sub-totaal

38.489

37.417

1.072

39.642

40.095

40.153

40.133

WMO (oud)

Huishoudelijke ondersteuning

6.925

6.779

146

8.122

8.260

8.320

8.614

Overige Wmo

3.690

3.769

-79

3.853

3.853

3.853

3.853

sub-totaal

10.615

10.547

67

11.975

12.113

12.173

12.467

Participatie

Wsw

18.120

17.658

462

16.633

15.371

14.053

13.359

Nieuwe en klassieke doelgroepen

4.480

4.328

152

4.431

4.183

4.334

4.335

sub-totaal

22.600

21.986

614

21.064

19.554

18.387

17.694

Totalen (lasten)

98.725

97.151

1.574

98.546

95.101

93.167

91.756

Realisatie 2017

Ten opzichte van de aangepaste ramingen 2017 is er op het geheel van de 3D budgetten sprake van een onderschrijding van ruim € 1,6 miljoen. Belangrijke oorzaak hiervan is de onderuitputting op het budget voor Beschermd wonen. Per onderdeel van de 3D budgetten zijn er echter verschillen. Op de verdere oorzaken hiervan wordt afzonderlijk ingegaan; zie hiervoor de toelichting op de verschillenanalyses bij de betreffende programmabudgetten.

Meerjarenbeeld 2018 t/m 2021

De ramingen van de budgetten in het meerjarenbeeld zijn gebaseerd op de begroting 2018. De in de september- en decembercirculaire 2017 opgenomen mutaties in de integratie uitkering sociaal domein zijn in het meerjarenbeeld verwerkt. Ten opzichte van de realisatie 2017 dalen de beschikbare budgetten in totaliteit met ca. € 5,4 miljoen. Ook hierbij geldt dat er op de onderdelen van de 3D budgetten grote verschillen in de meerjarige ontwikkeling van de budgetten zijn.